Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 38
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic transmission)
Devata: Agni (as re-seated, reborn from the Mothers)
Chandas: Mixed/ritual prose-verse (yajus-style); not a strict ṛgvedic metre.
Samhita Patha (Devanagari)
प्र॒सद्य॒ भस्म॑ना॒ योनि॑म॒पश्च॑ पृथि॒वीम॑ग्ने । स॒ᳪसृज्य॑ मा॒तृभि॒ष्ट्वं ज्योति॑ष्मा॒न् पुन॒रा ऽस॑दः
Transliteration
prásadya bhasmánā yónim apáś ca pṛthivī́m agne | saṃsṛ́jya mātṛ́bhiṣ tváṃ jyótiṣmān púnarā́ ’sadaḥ ||
Translation
Hỡi Agni, khi Ngài lại ngồi xuống trong thai tạng (yoni) của mình bằng tro, cùng với các Nước và Đất—sau khi kết hợp Ngài với các Bà Mẹ—hỡi đấng đầy ánh sáng, xin hãy lại ngồi xuống.
Padapatha (Word Analysis)
प्र-सद्य । भस्मना । योनिम् । अपः । च । पृथिवीम् । अग्ने । सम्-सृज्य । मातृभिः । त्वम् । ज्योतिष्मान् । पुनः । आ । असदः
Word by Word
प्रसद्यbeing gracious; having become appeased
प्रसद्य:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र√सद् (सद्) / प्रसद्य (अव्ययभाव) from धातु सद् ‘शान्तौ/प्रसादे’
भस्मनाwith ash
भस्मना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक)
योनिम्womb; place of origin; seat
योनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
अपःwaters
अपः:
Karma
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
—
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
संसृज्यhaving joined; having united
संसृज्य:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् + √सृज् (सृज्) ‘सर्जने/सृष्टौ’
मातृभिःwith the mothers (maternal powers)
मातृभिः:
Karaṇa (सहकारक/सहयोग)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्योतिष्मान्luminous; possessing light
ज्योतिष्मान्:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootज्योतिष्मत् (प्रातिपदिक; मतुप्-प्रत्ययान्त)
पुनःagain
पुनः:
—
TypeIndeclinable
Rootपुनः
आtowards; back
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
असदःsit; take your seat
असदः:
—
TypeVerb
Rootआ + √सद् (सद्) ‘उपवेशने/आसादने’
Entities Mentioned
A
AgniĀ
Āpas (Waters)P
Pṛthivī (Earth)M
Mātṛs (Mothers)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes