Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 16
Rishi: Yājñavalkya-tradition (VS redaction)
Devata: Agni (Jātavedas in the ukhā)
Chandas: Anuṣṭubh-like (short; to be verified)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒न्तर॑ग्ने रु॒चा त्वमु॒खायाः॒ सद॑ने॒ स्वे । तस्या॒स्त्वᳪ हर॑सा॒ तप॒ञ्जात॑वेदः शि॒वो भ॑व
Transliteration
antár agne rucā́ tvám ukhā́yāḥ sádane své | tásyās tvaṃ hárasā tápañ jātávedaḥ śivó bhava ||
Translation
Hỡi Agni, ở bên trong, với ánh sáng của Ngài, xin hãy an trú nơi chỗ ngồi của chính Ngài trong ukhā. Tại đó, rực sáng bởi sức nóng của Ngài, hỡi Jātavedas, xin Ngài hãy lành tốt, cát tường.
Padapatha (Word Analysis)
अन्तः । अग्ने । रुचा । त्वम् । उखायाः । सदने । स्वे । तस्याः । त्वम् । हरसा । तपन् । जातवेदः । शिवः । भव
Word by Word
अन्तःwithin, inside
अन्तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तर् (अव्यय-प्रातिपदिक) / अन्तस्
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
रुचाby (your) light, with radiance
रुचा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरुच् (प्रातिपदिक: रुच्/रुचा ‘प्रभा, दीप्ति’)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मुखायाःof the mouth, of the opening/entrance
मुखायाः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
सदनेin the seat, in the dwelling
सदने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक)
स्वेin (your) own
स्वे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
तस्याःof that (her/it)
तस्याः:
Sambandha (Genitive)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
हरसाwith heat/ardour, with fiery energy
हरसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहरस् (प्रातिपदिक: हरस् ‘उष्णता/तेजस्/क्रोध-प्रायं बलम्’)
तपन्heating, burning
तपन्:
Kartā (as epithet of the agent)
TypeAdjective
Rootतप् (धातु) → तपन् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
जातवेदःO Jātavedas (Agni, knower of all births)
जातवेदः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक)
शिवःauspicious, gracious
शिवः:
Kartā (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
भवbecome, be
भव:
(विधेय-क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Entities Mentioned
A
AgniJ
JātavedasRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes