Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 108
Rishi: Traditionally associated with Agni-stuti lineages; specific ṛṣi attribution for this VS mantra requires pada-anukramaṇī confirmation.
Devata: Agni (Jātavedas).
Chandas: Triṣṭubh (probable; to be confirmed by metrical count).
Samhita Patha (Devanagari)
ऊर्जो॑ नपाज्जातवेदः सुश॒स्तिभि॒र्मन्द॑स्व धी॒तिभि॑र्हि॒तः । त्वे इष॒: सन्द॑धु॒र्भूरि॑वर्पसश्चि॒त्रोत॑यो वा॒मजा॑ताः
Transliteration
ū́rjo napāj jātavedoḥ suśastíbhir mándasva dhītíbhir hitáḥ | tvé iṣáḥ sándadhur bhū́rivarpasaś citróutayo vāmájātāḥ ||
Translation
Hỡi Jātavedas, con của Sức Mạnh, hãy hoan hỷ với những lời tán tụng được xướng lên tốt đẹp, hỡi Đấng được an lập bởi tư niệm chí thành. Trong Ngài, các xung lực của sự nuôi dưỡng đã được kết hợp—Ngài rực rỡ dồi dào—(họ là) những đấng trợ giúp muôn mặt, sinh từ niềm hoan lạc.
Padapatha (Word Analysis)
ऊर्जः॑ । नपात् । जातवेदः । सु-शस्तिभिः । मन्दस्व । धी-तिभिः । हितः । त्वे । इषः । सन्-दधुः । भूरि-वर्पसः । चित्र-ऊतयः । वाम-जाताः ।
Word by Word
ऊर्जःof strength / of nourishment
ऊर्जः:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypeNoun
Rootऊर्ज् (प्रातिपदिक: ऊर्ज्/ऊर्जा)
नपात्offspring/son (epithet: ‘offspring of…’)
नपात्:
कर्तृ (addressed subject)
TypeNoun
Rootनपात् (प्रातिपदिक)
जातवेदःO Jātavedas (Agni; ‘knower of births’)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक)
सुशस्तिभिःwith good praises / with well-spoken laudations
सुशस्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootसु-शस्ति (प्रातिपदिक)
मन्दस्वbe gladdened / rejoice
मन्दस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु)
धीतिभिःwith thoughts / with hymnic insights
धीतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक)
हितःplaced, established (well-set)
हितः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootहित (कृदन्त; √धा ‘to place’ → ‘placed’)
त्वेin you
त्वे:
अधिकरण
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इषःrefreshments, invigorations, boons
इषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक)
सन्दधुःhave put together / have joined / have deposited
सन्दधुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-धा (धातु)
भूरिmuch, abundant
भूरि:
विशेषण (परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
वर्पसःof beauty / of splendour
वर्पसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवर्पस् (प्रातिपदिक)
चित्रोतयःhaving bright/helpful aids; splendid succours
चित्रोतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootचित्र-ऊति (प्रातिपदिक)
वामजाताःborn as dear/pleasant (to us); auspiciously born
वामजाताः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootवाम-जात (कृदन्त/समास; √जन् ‘to be born’)
Entities Mentioned
A
Agni Jātavedas (Ūrjas-napāt)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes