Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 103
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic transmission; specific ṛṣi as per anukramaṇī uncertain for this isolated citation)
Devata: Pṛthivī and Agni (Earth addressed; Agni as operative recipient)
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like cadence (as transmitted in VS prose-verse liturgical style; exact metrical classification uncertain without full pada-count verification)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒भ्या व॑र्तस्व पृथिवि य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह । व॒पां ते॑ अ॒ग्निरि॑षि॒तो अ॑रोहत्
Transliteration
a̱bhyā́ vartasva pṛthivi yajñéna páyasā sahá | vapā́ṃ te agnír iṣitó a̱rohat ||
Translation
Hỡi Đất Mẹ, hãy quay về phía này cùng với lễ tế (yajña), cùng với dòng nhựa như sữa (payas). Vì ngươi, Agni khi được thúc giục đã bước lên lớp mỡ lưới (vāpā).
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । आ । व॑र्तस्व । पृ॒थि॒वि । य॒ज्ञेन॑ । पय॑सा । स॒ह । व॒पाम् । ते॒ । अ॒ग्निः । इ॒षि॒तः । अ॒रो॒ह॒त् ।
Word by Word
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
आunto, back, completely
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वर्तस्वturn (thyself), return
वर्तस्व:
—
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते) / √वृत्त्
पृथिविO Earth
पृथिवि:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धः
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिकम्)
यज्ञेनwith/through the sacrifice
यज्ञेन:
करण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिकम्)
पयसाwith milk, with sap
पयसा:
करण
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिकम्)
सहtogether with
सह:
—
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
वपाम्the omentum (fat/offering)
वपाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवपा (प्रातिपदिकम्)
तेthy, your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिकम्)
इषितःimpelled, urged
इषितः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Root√इष् (प्रेरणे) → इषित (कृदन्त)
अरोहत्mounted, rose up, ascended
अरोहत्:
—
TypeVerb
Root√रुह् (आरोहणे)
Entities Mentioned
P
Pṛthivī (Earth)A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes