Shloka 63

Liṅga-pratiṣṭhāvidhiḥ — Installation Standards and Auspicious Parameters for Liṅga Worship

Devanagari script

सर्वं कृतमकामेन साक्षाच्छिवपदप्रदम् । प्रातर्मध्याह्नसायाह्नमहस्त्रिष्वेकतः क्रमात्

Transliteration

sarvaṃ kṛtamakāmena sākṣācchivapadapradam | prātarmadhyāhnasāyāhnamahastriṣvekataḥ kramāt

Translation

Tất cả những điều ấy, khi thực hành không vì dục vọng ích kỷ, sẽ trực tiếp ban cho địa vị của Śiva. Hãy thực hiện đúng thứ tự vào ba thời thiêng—sáng, trưa và chiều—mỗi thời như một pháp hành trọn vẹn.

Word by Word

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (अत्र ‘कृतम्’ इत्यनेन सह कर्मरूपेण)

• कृतम्: done
• कृतम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सर्वम्’ इति कर्मविशेषणम्

• अकामेन: without desire
• अकामेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अकाम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (कामरहितेन)

• साक्षात्: directly
• साक्षात्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साक्षात् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकार/निश्चयवाचक (adverb: directly/manifestly)

• शिव-पद-प्रदम्: granting the state/abode of Śiva
• शिव-पद-प्रदम्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य पदं तद् प्रददाति)

• प्रातः: in the morning
• प्रातः: कालाधिकरण (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रातः (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: in the morning)

• मध्याह्न: midday
• मध्याह्न: कालाधिकरण (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्याह्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समाहार-निर्देशे)

• सायाह्न: evening
• सायाह्न: कालाधिकरण (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सायाह्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समाहार-निर्देशे)

• अहः: day
• अहः: कालाधिकरण (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन्/अहः (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (दिनम्)

• त्रिषु: in three (times)
• त्रिषु: अधिकरण (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन; संख्याविशेषणम्

• एकतः: together/at once
• एकतः: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एकतः (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (in one way/at once/together)

• क्रमात्: in sequence; orderly
• क्रमात्: हेतु (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेतौ/रीत्यर्थे (by order/according to sequence)

Speaker

Suta Goswami (narrating the teaching of Shiva-worship disciplines to the sages at Naimisharanya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Jyotirlinga Context

Jyotirlinga: Viśvanātha

Sthala Purana: The kṣetra teaching culminates in the Siddhāntic valuation of niṣkāma-bhakti: acts done without desire become directly mokṣa-giving (śivapada-prada). The verse also prescribes tri-sandhyā timing (morning–midday–evening) as a complete daily discipline.

Significance: Frames Kāśī practice as a mokṣa-sādhana when performed with akāma (desirelessness) and regularity at the three sandhyās; emphasizes direct bestowal through Śiva’s grace.

Mantra Metadata

Type: panchakshara

Shakti Dimension

Role: liberating

Ritual Elements

Offering: dhupa

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that Śiva-realization (Śivapada) is attained not merely by action, but by desireless, devoted performance—nishkāma worship that becomes a direct means to grace and liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Tri-kāla observance (morning–midday–evening) supports steady Saguna worship of Śiva—often through Liṅga-pūjā, japa, and upacāras—purifying the devotee so that Śiva’s presence is experienced ‘directly’ (sākṣāt).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is tri-kāla sādhana: perform Śiva-japa (especially Pañcākṣarī ‘Om Namaḥ Śivāya’) and/or Liṅga-pūjā at the three daily junctions in proper order, with a desireless intention.