मन्वन्तर-कल्प-प्रश्नोत्तरम् / Discourse on Manvantaras, Kalpas, and Re-creation

Verse 1

मुनय ऊचुः । मन्वंतराणि सर्वाणि कल्पभेदांश्च सर्वशः । तेष्वेवांतरसर्गं च प्रतिसर्गं च नो वद

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Xin Ngài hãy nói đầy đủ về tất cả các Manvantara và mọi sai biệt của các Kalpa. Và ngay trong đó, xin cũng giảng cho chúng tôi về sự sáng tạo trung gian và sự tái sáng tạo.”

Verse 2

वायुरुवाच । कालसंख्याविवृत्तस्य परार्धो ब्रह्मणस्स्मृतः । तावांश्चैवास्य कालोन्यस्तस्यांते प्रतिसृज्यते

Vāyu nói: “Trong phép tính thời gian, ‘parārdha’ được ghi nhớ là thước đo của Brahmā. Và còn có một khoảng thời gian khác tương đương như thế; đến cuối khoảng ấy, sự sáng tạo lại được phóng xuất lần nữa.”

Verse 3

दिवसे दिवसे तस्य ब्रह्मणः पूर्वजन्मनः । चतुर्दशमहाभागा मनूनां परिवृत्तयः

Ngày qua ngày, trong chu kỳ hiển lộ trước kia của Brahmā, các đại kế tiếp của các Manu—tổng cộng mười bốn vị—tuần tự xoay vần theo thứ lớp.

Verse 4

अनादित्वादनंतत्वादज्ञेयत्वाच्च कृत्स्नशः । मन्वंतराणि कल्पाश्च न शक्या वचनात्पृथक्

Vì (pháp ấy) vô thủy, vô tận và hoàn toàn vượt ngoài sự biết trọn vẹn, nên các Manvantara và các Kalpa không thể được lời nói phân định hay liệt kê rành rẽ.

Verse 5

उक्तेष्वपि च सर्वेषु शृण्वतां वो वचो मम । किमिहास्ति फलं तस्मान्न पृथक्वक्तुमुत्सहे

Dẫu mọi điều đã được nói ra, hỡi những người đang lắng nghe, hãy nghe lời ta: ở đây còn có quả báo riêng biệt nào nữa chăng? Vì thế ta không dám nêu một kết quả tách riêng, bởi chính giáo huấn này là phương tiện đưa đến ân sủng của Shiva và giải thoát.

Verse 6

य एव खलु कल्पेषु कल्पः संप्रति वर्तते । तत्र संक्षिप्य वर्तंते सृष्टयः प्रतिसृष्टयः

Quả thật, trong các chu kỳ sáng tạo, chính Kalpa đang vận hành hiện nay là điều được bàn đến. Trong Kalpa này, các tiến trình tạo dựng và tái tạo diễn ra theo lối cô đọng (tóm lược).

Verse 7

यस्त्वयं वर्तते कल्पो वाराहो नाम नामतः । अस्मिन्नपि द्विजश्रेष्ठा मनवस्तु चतुर्दश

Kalpa đang vận hành này, xét theo danh xưng, được gọi là Vārāha Kalpa. Và ngay trong Kalpa ấy, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, quả thật có mười bốn vị Manu.

Verse 8

स्वायंभुवादयस्सप्त सप्त सावर्णिकादयः । तेषु वैवस्वतो नाम सप्तमो वर्तते मनुः

Có bảy vị Manu bắt đầu từ Svāyambhuva, và (lại) bảy vị bắt đầu từ Sāvarṇi. Trong số ấy, Manu mang danh Vaivasvata là vị thứ bảy đang hiện thời chủ trì.

Verse 9

मन्वंतरेषु सर्वेषु सर्गसंहारवृत्तयः । प्रायः समाभवंतीति तर्कः कार्यो विजानता

Trong mọi Manvantara, các tiến trình sáng tạo và tiêu hoại thường lặp lại theo cách tương tự—vì vậy, người có trí phân biệt nên dùng lý luận chân chánh để thấu hiểu điều ấy.

Verse 10

पूर्वकल्पे परावृत्ते प्रवृत्ते कालमारुते । समुन्मूलितमूलेषु वृक्षेषु च वनेषु च

Khi kiếp trước đã lùi xa và cơn gió Thời Gian bắt đầu thổi ra, cây cối và rừng già bị nhổ bật—rễ bị giật tung và tản mác.

Verse 11

जगंति तृणवक्त्रीणि देवे दहति पावके । वृष्ट्या भुवि निषिक्तायां विवेलेष्वर्णवेषु च

Khi Thần Hỏa bừng cháy, muôn loài như thể miệng đầy cỏ khô—bị thiêu đốt và khốn khổ; và khi mưa đổ xuống mặt đất, khi xuất hiện những khe hở lớn, thậm chí giữa đại dương, (tất cả hữu tình đều bị sức mạnh của các cảnh ấy cuốn dồn).

Verse 12

दिक्षु सर्वासु मग्नासु वारिपूरे महीयसि । तदद्भिश्चटुलाक्षेपैस्तरंगभुजमण्डलैः

Khi mọi phương đều chìm ngập và đại địa khắp nơi đầy nước, những dòng nước ấy, với sự tung hất không yên và những vòng sóng như cánh tay vây quanh, dâng trào và lan rộng bốn bề.

Verse 13

प्रारब्धचण्डनृत्येषु ततः प्रलयवारिषु । ब्रह्मा नारायणो भूत्वा सुष्वाप सलिले सुखम्

Khi vũ điệu dữ dội của vũ trụ đã khởi lên, rồi nước của đại hủy diệt lan tràn khắp chốn, Brahmā—hóa thành Nārāyaṇa—an nhiên ngủ yên trên làn nước ấy.

Verse 14

इमं चोदाहरन्मंत्रं श्लोकं नारायणं प्रति । तं शृणुध्वं मुनिश्रेष्ठास्तदर्थं चाक्षराश्रयम्

Sau khi xướng lên bài kệ-mantra này dâng lên Nārāyaṇa, xin các bậc hiền thánh tối thượng hãy lắng nghe—cùng với ý nghĩa của nó, nương trên những âm tiết bất hoại (của thần chú).

Verse 15

आपो नारा इति प्रोक्ता आपो वै नरसूनवः । अयनं तस्य ता यस्मात्तेन नारायणः स्मृतः

“Nước” được gọi là “nārā”; quả thật, nước được nói là con cháu của Nara. Vì những dòng nước ấy là ‘ayana’—chốn an trú, nơi nghỉ của Ngài—nên Ngài được ghi nhớ với danh xưng Nārāyaṇa.

Verse 16

शिवयोगमयीं निद्रां कुर्वन्तं त्रिदशेश्वरम् । बद्धांजलि पुटास्सिद्धा जनलोकनिवासिनः

Các bậc Siddha cư ngụ tại Jana-loka, chắp tay cung kính, đã chiêm bái Đấng Chúa của chư thiên an trụ trong giấc ngủ làm bằng Śiva-yoga—một sự nhập định nội tâm chứ không phải ngủ thường tình.

Verse 17

स्तोत्रैः प्रबोधयामासुः प्रभातसमये सुराः । यथा सृष्ट्यादिसमये ईश्वरं श्रुतयः पुरा

Lúc rạng đông, chư thiên dùng những bài tán tụng mà đánh thức Đức Chúa—cũng như thuở xưa, vào buổi khởi nguyên của tạo hóa, các Veda (Śruti) đã khơi dậy Īśvara bằng lời ca ngợi.

Verse 18

ततः प्रबुद्ध उत्थाय शयनात्तोयमध्यगात् । उदैक्षत दिशः सर्वा योगनिद्रालसेक्षणः

Rồi Ngài tỉnh giấc, đứng dậy khỏi chỗ an nghỉ và tiến vào giữa làn nước. Với đôi mắt còn lơ đãng vì yogic sleep, Ngài nhìn khắp mọi phương.

Verse 19

नापश्यत्स तदा किंचित्स्वात्मनो व्यतिरेकि यत् । सविस्मय इवासीनः परां चिंतामुपागमत्

Khi ấy, ông chẳng thấy bất cứ điều gì tách rời khỏi chính Tự Ngã của mình. Ngồi như bị sự kỳ diệu làm sững sờ, ông liền đi vào một sự quán niệm thâm sâu.

Verse 20

क्व सा भगवती या तु मनोज्ञा महती मही । नानाविधमहाशैलनदीनगरकानना

Vậy thì, Trái Đất phúc lành, quyến rũ và bao la ấy ở đâu—nơi được điểm trang bởi muôn loại núi lớn, sông ngòi, thành thị và rừng thẳm?

Verse 21

एवं संचिंतयन्ब्रह्मा बुबुधे नैव भूस्थितिम् । तदा सस्मार पितरं भगवंतं त्रिलोचनम्

Suy niệm như thế mãi, Brahmā vẫn không thể thấu hiểu trạng thái chân thật và nền tảng của hiện hữu. Bấy giờ, Ngài nhớ đến Cha mình—Đấng Thế Tôn phúc lành, bậc Tam Nhãn (Śiva).

Verse 22

स्मरणाद्देवदेवस्य भवस्यामिततेजसः । ज्ञातवान्सलिले मग्नां धरणीं धरणीपतिः

Nhờ tưởng niệm Bhava—Thần của chư thần, rực sáng vô lượng—Đấng Chúa Tể của địa giới liền biết rằng Trái Đất đã chìm xuống dưới làn nước.

Verse 23

ततो भूमेस्समुद्धारं कर्तुकामः प्रजापतिः । जलक्रीडोचितं दिव्यं वाराहं रूपमस्मरत्

Bấy giờ, Prajāpati, khởi tâm muốn nâng cứu Trái Đất, liền tưởng niệm hình tướng thiêng liêng của Varāha—Thần Lợn Rừng—vốn thích hợp cho cuộc du hí trong nước.

Verse 24

महापर्वतवर्ष्माणं महाजलदनिःस्वनम् । नीलमेघप्रतीकाशं दीप्तशब्दं भयानकम्

Thân Ngài rộng lớn như núi lớn, gầm vang như mây sấm hùng mạnh—đen sẫm như mây mưa xanh, với âm thanh rực cháy, ghê sợ khiến lòng người kinh hãi.

Verse 25

पीनवृत्तघनस्कंधपीनोन्नतकटीतटम् । ह्रस्ववृत्तोरुजंघाग्रं सुतीक्ष्णपुरमण्डलम्

Vai Ngài đầy đặn, tròn và rắn chắc; eo và hông rộng, vững và nhô cao. Đùi và ống chân ngắn mà tròn đẹp; phần trước hiện rõ đường nét như một khối cầu sắc gọn—đó là dáng hình uy nghi được tán dương.

Verse 26

पद्मरागमणिप्रख्यं वृत्तभीषणलोचनम् । वृत्तदीर्घमहागात्रं स्तब्धकर्णस्थलोज्ज्वलम्

Ngài rực sáng như ngọc hồng ruby; đôi mắt tròn, uy nghi khiến người kính sợ. Thân thể lớn của Ngài tròn đầy và dài rộng; vùng bên tai sáng chói, vững vàng dựng thẳng.

Verse 27

उदीर्णोच्छ्वासनिश्वासघूर्णितप्रलयार्णवम् । विस्फुरत्सुसटाच्छन्नकपोलस्कंधबंधुरम्

Với những hơi thở ra vào hùng mạnh của Ngài, biển cả của thời đại hoại diệt bị cuộn xoáy. Và đôi má cùng bờ vai cân xứng, đẹp đẽ của Ngài được phủ bởi những lọn tóc bện (jata) rực rỡ đang rung động.

Verse 28

मणिभिर्भूषणैश्चित्रैर्महारत्नैःपरिष्कृतम् । विराजमानं विद्युद्भिर्मेघसंघमिवोन्नतम्

Được trang sức bằng vô số châu ngọc và bảo vật kỳ diệu, điểm tô tinh xảo bằng những đại bảo châu, Ngài đứng sừng sững—rạng ngời như tia chớp lóe trong khối mây dày.

Verse 29

आस्थाय विपुलं रूपं वाराहममितं विधिः । पृथिव्युद्धरणार्थाय प्रविवेश रसातलम्

Đấng Tạo Hóa (Phạm Thiên) khoác lấy hình Varāha—lợn rừng vĩ đại, vô lượng—đi vào Rasātala để nâng Trái Đất lên khỏi chốn sâu.

Verse 30

स तदा शुशुभे ऽतीव सूकरो गिरिसंनिभः । लिंगाकृतेर्महेशस्य पादमूलं गतो यथा

Bấy giờ Varāha ấy—thân hình như núi—rực sáng phi thường, khi đi xuống đến tận cội gốc nơi “bàn chân” của Mahādeva, Đấng hiện trong hình Liṅga.

Verse 31

ततस्स सलिले मग्नां पृथिवीं पृथिवींधरः । उद्धृत्यालिंग्य दंष्ट्राभ्यामुन्ममज्ज रसातलात्

Rồi Đấng Nâng Đỡ Địa Cầu nhấc Trái Đất đang chìm trong nước lên, ôm lấy nàng bằng đôi ngà, và trồi lên khỏi Rasātala, chốn vực sâu.

Verse 32

तं दृष्ट्वा मुनयस्सिद्धा जनलोकनिवासिनः । मुमुदुर्ननृतुर्मूर्ध्नि तस्य पुष्पैरवाकिरन्

Thấy Ngài, các bậc hiền triết thành tựu (Siddha) cư ngụ ở Jana-loka tràn đầy hoan hỷ; họ múa ca và rải hoa lên đỉnh đầu Ngài để tôn kính mừng lễ.

Verse 33

वपुर्महावराहस्य शुशुभे पुष्पसंवृतम् । पतद्भिरिव खद्योतैः प्राशुरंजनपर्वतः

Thân của Đại Varāha rực rỡ, phủ đầy hoa—tựa núi Prāśurañjana lấp lánh như muôn đom đóm đang bay.

Verse 34

ततः संस्थानमानीय वराहो महतीं महीम् । स्वमेव रूपमास्थाय स्थापयामास वै विभुः

Sau đó, Varāha hùng vĩ đưa Trái Đất rộng lớn trở về đúng vị trí của nàng; an trụ trong chính hình tướng thần linh của mình, Đấng Chúa Tể bao trùm muôn nơi đã vững vàng tái lập nàng.

Verse 35

पृथिवीं च समीकृत्य पृथिव्यां स्थापयन्गिरीन् । भूराद्यांश्चतुरो लोकान् कल्पयामास पूर्ववत्

Rồi Ngài san bằng mặt đất, đặt các núi non lên trên; và như thuở trước, Ngài kiến lập bốn cõi, bắt đầu từ Bhūḥ.

Verse 36

इति सह महतीं महीं महीध्रैः प्रलयमहाजलधेरधःस्थमध्यात् । उपरि च विनिवेश्य विश्वकर्मा चरमचरं च जगत्ससर्ज भूयः

Như vậy, sau khi nâng nhấc Trái Đất mênh mông cùng các núi non khỏi vùng giữa phía dưới của đại dương hồng thủy thời pralaya, Viśvakarmā đặt nàng lên trên trở lại và lại một lần nữa tạo dựng toàn thể thế gian—cả loài động và loài bất động.