Shloka 115

Vyāsotpatti-kathana

Account of the Birth/Origin of Vyāsa

Devanagari script

एतत्स्तोत्रस्य पठनं विद्याबुद्धिविवर्द्धनम् । सर्वसंपत्करं प्रोक्तं धर्मदं मोक्षदं नृणाम्

Transliteration

etatstotrasya paṭhanaṃ vidyābuddhivivarddhanam | sarvasaṃpatkaraṃ proktaṃ dharmadaṃ mokṣadaṃ nṛṇām

Translation

Việc tụng đọc bài thánh tụng này được nói là làm tăng trưởng minh tri và chánh trí. Lại được tuyên rằng nó ban mọi phúc lộc cát tường; đối với con người, nó trao dharma và dẫn đến mokṣa (giải thoát).

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (स्तोत्रस्य)

• स्तोत्रस्य: of the hymn
• स्तोत्रस्य: Shashthi-sambandha (षष्ठी/possession)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• पठनम्: recitation; reading
• पठनम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: पठन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रियावाचक-नाम (verbal noun)

• विद्या-बुद्धि-विवर्द्धनम्: increasing knowledge and intellect
• विद्या-बुद्धि-विवर्द्धनम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विद्या (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक) + विवर्द्धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (पठनम्); समासः षष्ठी-तत्पुरुष (विद्यायाः बुद्धेः च विवर्द्धनम्)

• सर्व-संपत्-करम्: bringing all prosperity
• सर्व-संपत्-करम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + संपत् (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (पठनम्); समासः षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वासां संपदां करम्/जनकम्)

• प्रोक्तम्: is declared
• प्रोक्तम्: Kriya (क्रिया/Predicative)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (said/declared)

• धर्मदम्: granting dharma
• धर्मदम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त/प्रातिपदिक from √दा ‘to give’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (पठनम्); समासः तत्पुरुष (धर्मं ददाति)

• मोक्षदम्: granting liberation
• मोक्षदम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त/प्रातिपदिक from √दा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (पठनम्); समासः तत्पुरुष (मोक्षं ददाति)

• नृणाम्: of men; for people
• नृणाम्: Shashthi-sambandha (षष्ठी/for whom)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that sincere stotra-recitation is not merely devotional praise but a Shaiva sādhana that refines buddhi into right discernment (viveka), supports dharma in daily life, and ultimately prepares the soul (paśu) for Shiva’s liberating grace (mokṣa).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Stotras are typically recited as part of Saguna Shiva upāsanā—often before the Linga—where sound (nāda) and praise focus the mind on Shiva’s auspicious qualities, making the worship fruitful in both worldly well-being (saṁpat) and spiritual release (mokṣa).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Regular pāṭha (recitation) of the stotra—ideally alongside Linga-pūjā, japa of the Panchākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya"), and a calm, attentive mind—since the verse highlights disciplined recitation as the key practice.