Shloka 114

Vyāsotpatti-kathana

Account of the Birth/Origin of Vyāsa

Devanagari script

अभिलाषाष्टकं पुण्यं स्तोत्रमेतत्त्वयेरितम् । वर्षं त्रिकालं पठनात्कामदं शम्भुसद्मनि

Transliteration

abhilāṣāṣṭakaṃ puṇyaṃ stotrametattvayeritam | varṣaṃ trikālaṃ paṭhanātkāmadaṃ śambhusadmani

Translation

Bài thánh tụng «Abhilāṣāṣṭaka» này là công đức, do chính ngươi tuyên thuyết. Ai trì tụng ba thời mỗi ngày suốt trọn một năm, sẽ được ban thành tựu sở nguyện trong thánh cư xứ và ân sủng của Śambhu (Đức Śiva).

Word by Word

• अभिलाषाष्टकम्: the Abhilāṣāṣṭaka (octet hymn)
• अभिलाषाष्टकम्: Karma (कर्म; object/apposition)
• Type: Noun
• Root: अभिलाष + अष्टक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अभिलाषस्य अष्टकम् = ‘octet on desire’)

• पुण्यम्: meritorious, holy
• पुण्यम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• स्तोत्रम्: hymn
• स्तोत्रम्: Karma (कर्म; object/apposition)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण

• त्वया: by you
• त्वया: Karta (कर्ता; agent in passive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश (agent in passive)

• ईरितम्: uttered, proclaimed
• ईरितम्: Karma (कर्म; ‘that which is uttered’)
• Type: Verb
• Root: ईर् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (passive sense)

• वर्षम्: for a year
• वर्षम्: Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण; duration)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; काल-अवधि (accusative of duration)

• त्रिकालम्: thrice daily / at the three times
• त्रिकालम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; frequency)
• Type: Adjective
• Root: त्रि + काल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः कालाः = three times/three periods)

• पठनात्: from (its) recitation
• पठनात्: Hetu (हेतु; cause)
• Type: Noun
• Root: पठन (प्रातिपदिक; √पठ्-धातुज भाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थ (ablative of cause)

• कामदम्: wish-granting
• कामदम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कामद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (कामं ददाति = giver of desires)

• शम्भुसद्मनि: in Śambhu’s abode
• शम्भुसद्मनि: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शम्भु + सद्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शम्भोः सद्मनि = in Śambhu’s abode)

Speaker

Suta Goswami (narrating the phalaśruti-style benefit of the hymn to the sages at Naimisharanya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Jyotirlinga Context

Significance: Phalaśruti: disciplined recitation (trikāla for a year) yields iṣṭa-siddhi and Śambhu’s favor—framed as access to Śiva’s ‘sadman’ (sphere/abode).

Mantra Metadata

Mantra: अभिलाषाष्टकं पुण्यं स्तोत्रमेतत्त्वयेरितम् । वर्षं त्रिकालं पठनात्कामदं शम्भुसद्मनि

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that steady, time-bound bhakti (trikāla recitation for a year) purifies merit (puṇya) and draws Śiva’s grace, through which rightful aims are fulfilled.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse points to Saguna Śiva devotion—approaching Śambhu through stotra-pāṭha as a disciplined act of worship, commonly performed alongside Liṅga-pūjā and daily Śaiva observances.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A vrata-like discipline: recite the hymn three times daily (morning/noon/evening) for one year, ideally with Śiva-smaraṇa, simple purity rules, and accompaniment of mantra-japa such as ‘Om Namaḥ Śivāya’.