Vāyu-jaya (Prāṇa-vijaya) and Yogic Mastery over Time — वायुजय (प्राणविजय) तथा कालजय

Verse 1

देव्युवाच । वायोस्तु पदमाप्नोति योगाकाशसमुद्भवम् । तन्मे सर्वं समाचक्ष्व प्रसन्नस्त्वं यदि प्रभो

Nữ Thần thưa: “Bạch Chúa Tể, người ta nói đến cảnh giới đạt được nhờ Vāyu, phát sinh từ hư không của yoga (yogākāśa). Nếu Ngài hoan hỷ, xin giảng cho con trọn vẹn tất cả điều ấy.”

Verse 2

शंकर उवाच । पुरा मे सर्वमाख्यातं योगिनां हितकाम्यया । कालं जिगाय यस्सम्यग्वायोर्लिंगं यथा भवेत्

Śaṅkara nói: Thuở trước, vì lợi ích của các hành giả yogin, Ta đã giảng bày mọi điều—rằng người thật sự an trụ trong Yoga chinh phục Thời gian ra sao, và Liṅga của Vāyu cần được nhận biết và thờ phụng như thế nào.

Verse 3

तेन ज्ञात्वा दिनं योगी प्राणायामपरः स्थितः । स जयत्यागतं कालं मासार्द्धेनैव सुंदरि

Nhờ phương pháp ấy, yogin biết đúng lượng của một ngày và đứng vững trong sự chuyên chú prāṇāyāma. Ôi Người Đẹp, bằng kỷ luật ấy, vị ấy chinh phục thời gian đang đến với mình—quả thật chỉ trong một tháng rưỡi.

Verse 4

हृत्स्थो वायुस्सदा वह्नेर्दीपकस्सोऽनुपावकः । स बाह्याभ्यंतरो व्यापी वायुस्सर्वगतो महान्

Vāyu—luồng Khí sinh mệnh—an trú trong tim, luôn làm bừng lên ngọn lửa nội tại như ngọn đèn và ngọn lửa phụ trợ. Vāyu ấy thấm khắp cả ngoài lẫn trong; đó là nguyên lý vĩ đại, đi khắp mọi nơi.

Verse 5

ज्ञानविज्ञानमुत्साहः सर्वं वायोः प्रवर्तते । येनेह निर्जितो वायुस्तेन सर्वमिदं जगत्

Tri thức và tuệ giác đã chứng ngộ, cùng mọi nghị lực và tinh tấn, đều khởi lên nhờ sức mạnh của prāṇa (khí sinh mệnh). Ai ở đời này chế ngự được nội phong ấy, người ấy thật sự nắm quyền tự tại đối với toàn cõi thế gian hữu thân.

Verse 6

धारणायां सदा तिष्ठेज्जरामृत्युजिघांसया । योगी योगरतः सम्यग्धारणाध्यानतत्परः

Với ý nguyện vượt thắng già nua và tử vong, hành giả yogin phải luôn an trụ trong dhāraṇā (định tâm vững chắc). Thật sự chuyên tâm nơi Yoga, người ấy cần đúng pháp mà dốc lòng vào dhāraṇā và dhyāna (thiền định thâm nhập); nhờ kỷ luật nội tâm ấy, các dây trói buộc linh hồn dần được nới lỏng và Chúa Tể (Pati) được chứng tri.

Verse 7

लोहकारो यथा भस्त्रामापूर्य्य मुखतो मुने । साधयेद्वायुना कर्म तद्वद्योगी समभ्यसेत्

Hỡi bậc hiền triết, như người thợ rèn thổi đầy ống bễ bằng miệng và nhờ sức gió mà hoàn thành công việc, cũng vậy, hành giả du-già phải chuyên cần thực tập, làm chủ kỷ luật của khí sinh mệnh (prāṇa).

Verse 8

देवस्सहस्रके नेत्रपादहस्तसहस्रकः । ग्रंथीन्हि सर्वमावृत्य सोऽग्रे तिष्ठेद्दशांगुलम्

Vị Thiên Thần nội tại—đủ một ngàn mắt, một ngàn tay và chân—bao trùm mọi nút vi tế (granthi), đứng phía trước, cách vùng tim mười bề ngang ngón tay, như Sự Hiện Diện bên trong dẫn đường.

Verse 9

गायत्रीं शिरसा सार्द्धं जपेद्व्याहृतिपूर्विकाम् । त्रिवारमायतप्राणाः प्राणायामस्स उच्यते

Hãy trì tụng thần chú Gāyatrī, cùng với phần Śiras, và trước hết xướng các vyāhṛti. Khi hơi thở được kéo dài vững chãi như vậy ba lần, đó được gọi là prāṇāyāma.

Verse 10

गतागता निवर्तंते चन्द्रसूर्यादयो ग्रहाः । अद्यापि न निवर्तंते योगध्यानपरायणाः

Mặt Trăng, Mặt Trời và các hành tinh khác cứ theo vòng tuần hoàn mà đến rồi đi, đi rồi lại đến. Nhưng đến nay, những người một lòng nương tựa Yoga và thiền định vẫn không quay lui khỏi sự nhập định nội tâm.

Verse 11

शतमब्दं तपस्तप्त्वा कुशाग्रापः पिबेद्द्विजः । तदाप्नोति फलं देवि विप्राणां धारणैकया

Ôi Nữ Thần, người hai lần sinh nếu khổ hạnh suốt trăm năm và chỉ uống nước hứng từ đầu cỏ kuśa, thì cũng đạt đúng quả báo ấy—quả mà các bà-la-môn chỉ nhờ một lần dhāraṇā (giữ tâm kiên trụ) mà được.

Verse 12

यो द्विजः कल्यमुत्थाय प्राणायामैकमाचरेत् । सर्वं पापं निहंत्याशु ब्रह्मलोकं स गच्छति

Người dvija (hai lần sinh) nào thức dậy vào giờ lành lúc rạng đông và thực hành dù chỉ một lần prāṇāyāma, liền mau chóng diệt trừ mọi tội lỗi và đạt đến Brahmaloka.

Verse 13

योऽतंद्रितस्सदैकांते प्रणायामपरो भवेत् । जरां मृत्युं विनिर्जित्य वायुगः खेचरीति सः

Ai không mệt mỏi, luôn ở chốn tịch tĩnh mà chuyên tâm vào kỷ luật prāṇāyāma—đã chiến thắng già nua và tử vong—thì làm chủ khí lực sinh mệnh; người ấy được gọi là “khecarī”, kẻ du hành giữa hư không.

Verse 14

सिद्धस्य भजते रूपं कांतिं मेधां पराक्रमम् । शौर्यं वायुसमो गत्या सौख्यं श्लाघ्यं परं सुखम्

Người ấy đạt địa vị thành tựu (siddha): được ban thân tướng đoan nghiêm, hào quang rực rỡ, trí tuệ và uy lực lớn lao. Dũng khí vững bền, bước đi mau lẹ như gió, và đạt an lạc đáng tán thán—chính là hạnh phúc tối thượng.

Verse 15

एतत्कथितमशेषं वायोस्सिद्धिं यदाप्नुते योगी । यत्तेजसोऽपि लभते तत्ते वक्ष्यामि देवेशि

Như vậy, ta đã nói trọn vẹn về sự thành tựu của yogin trong việc làm chủ yếu tố gió. Nay, hỡi Nữ Thần tối thượng, ta sẽ nói với nàng về sự thành tựu của tejas—oai lực quang minh—mà người ấy cũng đạt được.

Verse 16

स्थित्वा सुखासने स्वे शेते जनवचनहीने तु । शशिरवियुतया तेजः प्रकाशयन्मध्यमे देशे

Ngồi trên sukhāsana của chính mình, người ấy an trú nơi chốn vắng lặng, không vướng lời người đời. Và bằng tejas không do ánh trăng, người ấy chiếu sáng miền trung giới.

Verse 17

वह्निगतं भ्रूमध्ये प्रकाशते यस्त्वतंद्रितो योगी । दीपहीनध्वांत पश्येन्न्यूनमसंशयं लोके

Với vị du-già tỉnh giác không lơ là, ngọn lửa trú nơi khoảng giữa hai mày bừng sáng. Người ấy chắc chắn thấy được cả bóng tối không đèn như thể đã vơi đi trong đời này, không chút nghi ngờ.

Verse 18

नेत्रे करशाखाभिः किंचित्संपीड्य यत्नतो योगी । तारं पश्यन्ध्यायेन्मुहूर्तमर्द्धं तमेकभावोऽपि

Nhẹ nhàng dùng các đốt ngón tay ấn hơi vào mắt, vị du-già phải cẩn trọng và tinh cần. Rồi hãy nhìn ‘tāra’ bên trong và thiền định nửa một muhūrta; dù vậy, người ấy cũng trở nên nhất tâm trong Thực tại ấy.

Verse 19

ततस्तु तमसि ध्यायन्पश्यते ज्योतिरैश्वरम् । श्वेतं रक्तं तथा पीतं कृष्णमिन्द्रधनुष्प्रभम्

Rồi, trong bóng tối của định nội tâm, hành giả chiêm niệm thấy Ánh Sáng tối thượng của Chúa—hiện thành trắng, đỏ, vàng và đen, rực rỡ như cầu vồng.

Verse 20

भुवोर्मध्ये ललाटस्थं बालार्कसमतेजसम् । तं विदित्वा तु कामांगी क्रीडते कामरूपधृक्

Nó ở trên trán, giữa hai chân mày, chiếu rạng như mặt trời mới mọc. Biết được chỗ ngự ấy, người đẹp thân thể—tùy ý hiện hình—vui đùa trong cuộc thần du (līlā).

Verse 21

कारणप्रशमावेशं परकायप्रवेशनम् । अणिमादिगुणावाप्तिर्मनसा चावलोकनम्

Đi vào trạng thái mà các xung lực nhân quả đã lắng yên, nhập vào thân người khác, đạt các năng lực như aṇimā v.v., và dùng tâm mà thấy biết những điều vi tế hay xa xôi—đó là những thành tựu yoga được nói đến ở đây.

Verse 22

दूरश्रवण विज्ञानमदृश्यं बहुरूपधृक् । सतताभ्यासयोगेन खेचरत्वं प्रजायते

Nhờ yoga của sự thực hành liên tục, hành giả đạt các năng lực: nghe từ xa, tri kiến vi tế, trở nên vô hình, hiện nhiều hình tướng, và thành tựu khecaratva—tự tại du hành trong hư không.

Verse 23

श्रुताध्ययनसंपन्ना नानाशास्त्रविशारदाः । ज्ञानिनोऽपि विमुह्यंते पूर्वकर्मवशानुगाः

Dẫu người thành tựu nhờ nghe và học, tinh thông nhiều luận thư, được kể vào hàng trí giả, vẫn có thể rơi vào mê lầm—vì còn bị thúc đẩy bởi nghiệp cũ (tiền nghiệp).

Verse 24

पश्यंतोऽपि न पश्यंति शृण्वाना बधिरा यथा । यथांधा मानुषा लोके मूढाः पापविमोहिताः

Dẫu có mắt họ vẫn chẳng thật thấy; dẫu có nghe họ như kẻ điếc. Như người mù giữa thế gian, những kẻ ngu si bị tội lỗi mê hoặc, trí hiểu bị che lấp, không nhận ra Chúa Tể (Pati) và con đường chặt đứt dây trói (pāśa).

Verse 25

वेदाहमेतं पुरुषं महांतमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् । तमेव विदित्वातिमृत्युमेति नान्यः पंथा विद्यते प्रायणायः

Ta biết Đấng Purusha Tối Thượng ấy—vĩ đại, rực sáng như mặt trời, vượt ngoài bóng tối vô minh. Chỉ nhờ biết Ngài mà vượt qua tử thần; để giải thoát, không có con đường nào khác.

Verse 26

एष ते कथितः सम्यक्तेजसो विधिरुत्तमः । कालं जित्वा यथा योगी चामरत्वं प्रपद्यते

Vì thế, ta đã nói với ngươi một cách đúng đắn pháp môn tối thượng về tejas—ánh quang linh thiêng. Khi chiến thắng Kāla (Thời gian), vị yogin đạt đến trạng thái bất tử, đúng như truyền thống của Śiva đã dạy.

Verse 27

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां कालवंचनशिवप्राप्तिवर्णनं नाम सप्तविंशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, quyển thứ năm—Umāsaṃhitā—kết thúc chương hai mươi bảy, mang nhan đề: “Tường thuật việc đạt được Śiva bằng cách vượt qua Thời gian (Kāla).”

Verse 28

तुरीया देवि भूतानां योगिनां ध्यानिनां तथा । सुखासने यथास्थानं योगी नियतमानसः

Ôi Nữ Thần, trạng thái thứ tư (turīya) thuộc về các hữu tình là những yogin và người hành thiền. Với tâm được điều phục, vị yogī ngồi trên tư thế an lạc, an trú đúng nơi hành trì của mình.

Verse 29

समुन्नतशरीरोऽपि स बद्ध्वा करसंपुटम् । चञ्च्वाकारेण वक्त्रेण पिबन्वायुं शनैश्शनैः

Dẫu giữ thân mình thẳng đứng, vị ấy chắp hai tay thành hình chén. Rồi làm miệng như mỏ chim, chậm rãi và đều đặn “uống” vāyu—hơi thở sinh mệnh.

Verse 31

पिबन्ननुदिनं योगी न मृत्युवशगो भवेत् । दिव्यकायो महातेजाः पिपासा क्षुद्विवर्जितः

Uống (hơi thở ấy) mỗi ngày, vị yogin không còn rơi vào quyền lực của tử thần. Ngài đạt thân thể thần diệu, rực sáng đại quang, và lìa khỏi khát cùng đói.

Verse 32

बलेन नागस्तुरगो जवेन दृष्ट्या सुपर्णस्सुश्रुतिस्तु दूरात् । आकुंचिताकुंडलिकृष्णकेशो गंधर्वविद्याधरतुल्यवर्णः

Về sức mạnh, người ấy như rắn Nāga; về tốc độ, như ngựa; về thị lực, như Suparṇa (Garuḍa); và về thính lực, nghe thấu cả từ xa. Tóc đen uốn lọn thành vòng, và sắc diện tựa các Gandharva cùng Vidyādhara.

Verse 33

जीवेन्नरो वर्षशतं सुराणां सुमेधसा वाक्पतिना समत्वम् । एवं चरन् खेचरतां प्रयाति यथेष्टचारी सुखितस्सदैव

Người như thế sống trọn một trăm năm của chư thiên, nhờ trí tuệ thù thắng mà đạt ngang hàng với Vākpati, chúa tể ngôn từ. Sống như vậy, người ấy được năng lực du hành trên không tùy ý, đi lại theo sở nguyện và luôn hoan hỷ.

Verse 34

पुनरन्यत्प्रवक्ष्णमि विधानं यत्सुरैरपि । गोपितं तु प्रयत्नेन तच्छृणुष्व वरानने

Một lần nữa, ta sẽ tuyên thuyết một pháp nghi linh thiêng khác—điều mà ngay cả chư thiên cũng gìn giữ hết sức cẩn mật. Hỡi người có dung nhan đoan mỹ, hãy lắng nghe với tâm chuyên chú.

Verse 35

समाकुंच्याभ्यसेद्योगी रसनां तालुकं प्रति । किंचित्कालांतरेणैव क्रमात्प्राप्नोति लंबिकाम्

Bằng cách liên tục co rút và luyện lưỡi hướng về vòm miệng, vị du-già—sau một thời gian—dần dần đạt được sự chế ngự đối với lưỡi gà (lambikā).

Verse 36

ततः प्रस्रवते सा तु संस्पृष्टा शीतलां सुधाम् । पिबन्नेव सदा योगी सोऽमरत्वं हि गच्छति

Rồi khi chạm đến, cam lộ mát lành (sudhā) liền tuôn chảy. Vị du-già luôn uống cam lộ ấy, quả thật đạt đến bất tử—thoát khỏi xiềng xích tử vong nhờ ân điển của Śiva, Chúa tể các du-già.

Verse 37

रेफाग्रं लंबकाग्रं करतलघटनं शुभ्रपद्मस्य बिन्दोस्तेनाकृष्टा सुधेयं पतति परपदे देवतानंदकारी । सारं संसारतारं कृतकलुषतरं कालतारं सतारं येनेदं प्लावितांगं स भवति न मृतः क्षुत्पिपासाविहीनः

Ở đầu “repha” và nơi giọt rủ xuống, nhờ đặt lòng bàn tay tại điểm của đóa sen trắng, cam lộ được kéo ra; tinh chất bất tử ấy chảy trong cảnh giới tối thượng, đem niềm hoan hỷ cho chư thiên. Đó là cốt tủy đưa người vượt biển luân hồi, rửa sạch cấu uế tích tụ, thắng vượt Thời gian và đưa qua ngoài Thời gian. Khi thân này được cam lộ ấy tràn ngập, người ấy như chẳng bị tử vong chi phối—không còn đói khát.

Verse 38

एभिर्युक्ता चतुर्भिः क्षितिधरतनये योगिभिर्वै धरैषा धैर्य्यान्नित्यं कुतोऽन्तं सकलमपि जगद्यत्सुखप्रापणाय । स्वप्ने देही विधत्ते सकलमपि सदा मानयन्यच्च दुःखं स्वर्गे ह्येवं धरित्र्याः प्रभवति च ततो वा स किञ्चिच्चतुर्णाम्

Hỡi ái nữ của núi, khi Địa Mẫu này được các du-già hành giả, đầy đủ bốn chỗ nương tựa, nâng đỡ, thì nhờ sức kiên định nàng luôn gánh giữ toàn thể thế gian để muôn loài đạt được an lạc. Ngay trong mộng, linh hồn mang thân cũng phóng hiện và kinh nghiệm mọi điều, thường xem cả khổ đau là thật; cũng vậy, nơi cõi trời, khuôn mẫu ấy lại sinh khởi do năng lực của tính chất thế gian. Vì thế, ngoài bốn chỗ nương này, không còn gì khác thật sự đầy đủ.

Verse 39

तस्मान्मंत्रैस्तपोभिर्व्रतनियमयुतैरौषधैर्योगयुक्ता धात्री रक्ता मनुष्यैर्नयविनययुतैर्धर्मविद्भिः क्रमेण । भूतानामादि देवो न हि भवति चलः संयुतो वै चतुर्णां तस्मादेवं प्रवक्ष्ये विधिमनुगदितं छायिकं यच्छिवाख्यम्

Vì thế, năng lực nâng đỡ (Dhātrī) được điều hòa đúng pháp—nhờ thần chú, khổ hạnh, các giới nguyện và kỷ luật, các trợ duyên dược liệu, cùng sự hành trì Du-già—khi con người có hạnh kiểm và khiêm cung, hiểu biết Chánh pháp, thực hành tuần tự. Bởi Đấng Thần Linh nguyên thủy của muôn loài là Śiva không hề thất thường; Ngài được tiếp cận như Đấng Nhất Thể kết hợp với bốn phương tiện. Do đó, nay ta sẽ tuyên thuyết, theo lời truyền dạy, pháp môn được quy định gọi là Chāyika, vốn được biết danh là “Śiva”.