Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 5

बाणस्य शोकः शिवस्मरणं च — Bāṇa’s Grief and the Turn to Śiva-Remembrance

Devanagari script

तदिच्छया च यज्जातं तज्जातमिति चेतसा । मन्यस्व भक्तशार्दूल शिवं स्मर पुनःपुनः

Transliteration

tadicchayā ca yajjātaṃ tajjātamiti cetasā | manyasva bhaktaśārdūla śivaṃ smara punaḥpunaḥ

Translation

Điều gì đã xảy ra thì đã xảy ra do ý chí của Ngài—hãy giữ niềm xác tín ấy vững chắc trong tâm. Hỡi bậc hổ trong hàng tín đồ, hãy chấp nhận như vậy và tưởng niệm Đức Śiva hết lần này đến lần khác.

Word by Word

• तत्: by/through that
• तत्: Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; demonstrative pronoun used adjectivally

• इच्छया: by (his/that) will
• इच्छया: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: इच्छा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• यत्: whatever (that)
• यत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्तृ/subject), एकवचन; relative pronoun

• जातम्: has arisen/been born
• जातम्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun

• जातम्: (is) arisen
• जातम्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-निपात (quotative particle)

• चेतसा: with the mind
• चेतसा: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• मन्यस्व: consider/think
• मन्यस्व: Vidhi (विधि/command)
• Type: Verb
• Root: √मन् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• भक्तशार्दूल: O tiger among devotees
• भक्तशार्दूल: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भक्त (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भक्तानां शार्दूलः)

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• स्मर: remember
• स्मर: Vidhi (विधि/command)
• Type: Verb
• Root: √स्मृ (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पुनः: again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: काल/आवृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb of repetition)

• पुनः: again and again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: आवृत्त्यर्थक-अव्यय; पुनरुक्ति for emphasis

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Mantra Metadata

Mantra: śivaṃ smara punaḥpunaḥ

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches śaraṇāgati (surrender): seeing all events as Śiva’s will loosens anxiety and ego, while repeated remembrance (smaraṇa) steadies devotion and turns the mind toward liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It supports Saguna upāsanā by prescribing continual remembrance of Śiva; devotees can anchor this smaraṇa through Linga-darśana, pūjā, and heartfelt acceptance that all outcomes arise from Śiva’s divine governance (niyati).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice constant japa and smaraṇa—especially the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”—while cultivating the inner attitude: “This has happened by Śiva’s will,” optionally alongside bhasma (tripuṇḍra) and rudrākṣa as aids to remembrance.