Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 38

विष्णुचेष्टितवर्णनम् / Account of Viṣṇu’s Stratagem and Its Aftermath

Devanagari script

तुष्टुवुश्च महाभक्त्या देवीस्तास्सकलास्सुराः । नानाविधाभिर्वाग्भिस्ते ब्रह्माद्या नतमस्तकाः

Transliteration

tuṣṭuvuśca mahābhaktyā devīstāssakalāssurāḥ | nānāvidhābhirvāgbhiste brahmādyā natamastakāḥ

Translation

Bấy giờ, tất cả chư thiên—đứng đầu là Phạm Thiên—cúi đầu kính lễ, với đại tín tâm mà tán dương các Thánh Nữ ấy bằng muôn lời cao quý khác nhau.

Word by Word

• तुष्टुवुः: praised
• तुष्टुवुः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural), परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• महाभक्त्या: with great devotion
• महाभक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: महाभक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; समास: महा+भक्ति (great devotion)

• देवीः: the goddesses
• देवीः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन

• ताः: those
• ताः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)

• सकलाः: all
• सकलाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन

• सुराः: the gods
• सुराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• नानाविधाभिः: by various
• नानाविधाभिः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: नानाविध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; समास: नाना+विध (various kinds)

• वाग्भिः: with words/speeches
• वाग्भिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• ब्रह्माद्याः: Brahmā and others
• ब्रह्माद्याः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मादि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: ब्रह्मा+आदि (beginning with Brahmā)

• नतमस्तकाः: with bowed heads
• नतमस्तकाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नतमस्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: नत+मस्तक (bowed head) → बहुव्रीहि ‘whose heads are bowed’

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Brahma
• Devis
• Devas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights bhakti and humility as divine virtues: even Brahmā and the devas bow and offer stuti, showing that reverent surrender is central to grace in the Shaiva worldview.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse models saguna-upāsanā through praise (stuti) and namaskāra; in Shaiva practice, the same devotional attitude is directed to Śiva as Liṅga and to Śakti as inseparable from Śiva.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Daily stotra-pāṭha with bowed-head namaskāra—optionally alongside japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya)—as a simple bhakti discipline.