Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 37

विष्णुचेष्टितवर्णनम् / Account of Viṣṇu’s Stratagem and Its Aftermath

Devanagari script

ततस्सवेंऽपि ते देवाः श्रुत्वा तद्वाक्यमादरात् । गौरीं लक्ष्मीं सुरां चैव नेमुस्तद्वाक्यचोदिताः

Transliteration

tatassaveṃ'pi te devāḥ śrutvā tadvākyamādarāt | gaurīṃ lakṣmīṃ surāṃ caiva nemustadvākyacoditāḥ

Translation

Bấy giờ, tất cả chư thiên ấy kính cẩn nghe lời đó, và chính do mệnh lệnh ấy thúc giục, họ cúi lạy Gaurī, cúi lạy Lakṣmī, và cũng cúi lạy Surā, Thánh Mẫu Thiên Nữ.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अपादानार्थक/क्रमवाचक-अव्यय (then/from that)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवाḥ इति विशेषण

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• ते: those
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having heard’

• तत्-वाक्यम्: that statement
• तत्-वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तत् वाक्यम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आदरात्: out of respect
• आदरात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: आदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

• गौरीम्: Gaurī
• गौरीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गौरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• लक्ष्मीम्: Lakṣmī
• लक्ष्मीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सुराम्: Surā (goddess)
• सुराम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• नेमुः: they bowed
• नेमुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• तत्-वाक्य-चोदिताः: prompted by that statement
• तत्-वाक्य-चोदिताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तद् + वाक्य + चोदित (कृत्, √चुद्)
• Form: तत्पुरुष-समास (तत् वाक्येन चोदिताः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifier) देवाः

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Gaurī

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Gauri (Parvati)
• Lakshmi
• Sura (Goddess)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights deva-humility and dharmic obedience: even the gods respond with reverent namaskāra when directed toward the Divine Feminine (Śakti), acknowledging that grace and power operate through revered divine forms.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Shaiva understanding, Saguna worship includes honoring Śiva together with Śakti; reverence to Gaurī (Śiva’s power) supports the completeness of devotion, where the Liṅga is not merely a symbol but the living presence of Pati with His manifest energies.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A direct takeaway is disciplined namaskāra (prostration) with bhāva before Śiva-Śakti—optionally accompanied by japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”)—as a practice of surrender and receptivity to divine command and grace.