पार्वतीबाल्यलीलावर्णनम् — Description of Pārvatī’s Childhood/Birth Festivities

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततो मेना पुरस्सा वै सुता भूत्वा महाद्युतिः । चकार रोदनं तत्र लौकिकीं गतिमाश्रिता

Brahmā nói: Rồi trước mặt Menā, người con gái rực rỡ ấy (Pārvatī) như trở lại làm một đứa trẻ; theo lối thường tình của nhân gian, nàng bắt đầu khóc ở đó.

Verse 2

अरिष्टशय्यां परितस्सद्विसारिसुतेजसा । निशीथदीपा विहतत्विष आसन्नरं मुने

Hỡi bậc hiền triết, quanh chiếc giường điềm dữ ấy bừng lên một hào quang ghê rợn, đối nghịch. Những ngọn đèn giữa đêm, bị ánh ấy dập tắt vẻ rực rỡ, đứng gần mà như mờ tối, bất lực.

Verse 3

श्रुत्वा तद्रोदनं रम्यं गृहस्थास्सर्वयोषितः । जहृषुस्सम्भ्रमात्तत्रागताः प्रीतिपुरस्सराः

Nghe tiếng khóc êm đềm ấy, tất cả phụ nữ trong gia thất, lòng rộn ràng hân hoan, liền vội vã đến đó ngay—niềm vui đi trước dẫn đường.

Verse 4

तच्छुद्धान्तचरः शीघ्रं शशंस भूभृते तदा । पार्वतीजन्म सुखदं देवकार्यकरं शुभम्

Bấy giờ một thị vệ trong cung vội vã tâu với nhà vua rằng: sự ra đời của Pārvatī là điềm lành, đem lại hoan hỷ, và được định để hoàn thành công việc của chư thiên—phụng sự thánh ý.

Verse 5

तच्छुद्धान्तचरायाशु पुत्रीजन्म सुशंसते । सितातपत्रं नादेयमासीत्तस्य महीभृतः

Trong nội cung, khi bà đi lại, tin mừng về sự chào đời của một ái nữ liền được xướng lên là điềm lành. Đối với vị vua ấy, chiếc lọng trắng vương giả—biểu tượng chủ quyền—không còn được giương lên như trước nữa, vì dấu hiệu cũ đã chuyển sang một thời vận mới cùng định mệnh thiêng liêng của Nữ Thần.

Verse 6

गतस्तत्र गिरिः प्रीत्या सपुरोहितसद्विजः । ददर्श तनयां तान्तु शोभमानां सुभाससा

Rồi vua Núi Himālaya, lòng tràn hoan hỷ, cùng vị tế sư và các brāhmaṇa cao quý đi đến đó. Ngài nhìn thấy ái nữ của mình—nàng rạng ngời, tỏa chiếu ánh quang huy lộng lẫy.

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे पार्वतीबाल्यलीलावर्णनंनाम सप्तमो ऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc Saṃhitā thứ hai (Rudra), phần thứ ba, tức Pārvatī-khaṇḍa—kết thúc chương bảy mang tựa đề “Mô tả những trò vui thời thơ ấu của Pārvatī.”

Verse 8

सर्वे च मुमुदुस्तत्र पौराश्च पुरुषाः स्त्रियः । तदोत्सवो महानासीन्नेदुर्वाद्यानि भूरिशः

Tại đó, toàn thể dân thành—cả nam lẫn nữ—đều hân hoan. Lễ hội ấy trở nên thật long trọng, và muôn nhạc khí vang rền lặp đi lặp lại khắp bốn phương.

Verse 9

बभूव मंगलं गानं ननृतुर्वारयोषितः । दानं ददौ द्विजातिभ्यो जातकर्मविधाय च

Bấy giờ những khúc ca cát tường vang lên, và các vũ nữ múa nhịp. Rồi sau khi cử hành đúng nghi thức jātakarma (lễ sinh), người ta bố thí lễ vật cho các Brāhmaṇa thuộc hàng “nhị sinh”, để tôn kính dharma và làm cho dịp ấy thêm thanh tịnh.

Verse 10

अथ द्वारं समागत्य चकार सुमहोत्सवम् । हिमाचलः प्रसन्नात्मा भिक्षुभ्यो द्रविणन्ददौ

Rồi Himācala đến nơi cửa ngõ, lòng hoan hỷ an nhiên, mở một lễ hội vô cùng trọng đại. Ngài lại ban phát của cải làm bố thí cho các vị khất sĩ, gieo phúc lành rộng khắp.

Verse 11

अथो मुहूर्त्ते सुमते हिमवान्मुनिभिः सह । नामाऽकरोत्सुतायास्तु कालीत्यादि सुखप्रदम्

Rồi vào giờ lành, Himavān cùng các bậc hiền triết cử hành lễ đặt tên cho ái nữ, ban những danh xưng bắt đầu bằng “Kālī”, những danh xưng tự thân đem lại an lạc cả đạo lẫn đời.

Verse 12

दानं ददौ तदा प्रीत्या द्विजेभ्यो बहु सादरम् । उत्सवं कारयामास विविधं गानपूर्व्वकम्

Bấy giờ, với niềm hoan hỷ từ tâm, ngài kính cẩn ban bố vô số phẩm vật cúng thí cho hàng nhị sinh (các bà-la-môn), và cho tổ chức một đại lễ long trọng, tràn đầy các điệu ca và nhạc hội muôn vẻ.

Verse 13

इत्थं कृत्वोत्सवं भूरि कालीं पश्यन्मुहुर्मुहुः । लेभे मुदं सपत्नीको बहुपुत्रोऽपि भूधरः

Sau khi cử hành đại lễ dồi dào như thế, Bhūdhara—dẫu có nhiều con trai và có hiền thê kề bên—vẫn hết lần này đến lần khác chiêm ngưỡng Kāli, và đạt được niềm hoan lạc lớn lao.

Verse 14

तत्र सा ववृधे देवी गिरिराजगृहे शिवा । गंगेव वर्षासमये शरदीवाथ चन्द्रिका

Tại đó, trong gia thất của Girirāja (Hi-mã-lạp-sơn), Nữ Thần—Śivā (Pārvatī)—lớn lên và rạng rỡ: như sông Gaṅgā vào mùa mưa, và như ánh trăng mùa thu trong tiết trời quang tạnh.

Verse 15

एवं सा कालिका देवी चार्वङ्गी चारुदर्शना । दध्रे चानुदिनं रम्यां चन्द्रबिम्बकलामिव

Như thế, Nữ Thần Kālikā—thân hình thon nhã, dung nhan khả ái—mỗi ngày lại mang thêm vẻ huy hoàng diễm lệ, như một vầng trăng non trên đĩa nguyệt.

Verse 16

कुलोचितेन नाम्ना तां पार्वतीत्याजुहावहा । बन्धुप्रियां बन्धुजनः सौशील्यगुणसंयुताम्

Theo phong tục của dòng tộc cao quý, họ gọi nàng bằng danh xưng “Pārvatī”. Với nết hạnh nhu hòa và các đức tính tốt lành, nàng trở nên thân thương với họ hàng, được quyến thuộc trìu mến nâng niu.

Verse 17

उमेति मात्रा तपसे निषिद्धा कालिका च सा । पश्चादुमाख्यां सुमुखी जगाम भुवने मुने

Hỡi hiền giả, mẹ nàng ngăn không cho nàng tiếp tục khổ hạnh, nói: “Ume—con ơi, đừng.” Khi ấy nàng được gọi là Kālīkā; rồi về sau, vị Nữ Thần dung nhan rạng rỡ ấy được thế gian tôn xưng với danh hiệu Umā.

Verse 18

दृष्टिः पुत्रवतोऽप्यद्रेस्तस्मिंस्तृप्तिं जगाम न । अपत्ये पार्वतीत्याख्ये सर्वसौभाग्य संयुते

Dẫu Vua Núi (Himālaya) đã có các con trai, nỗi khát vọng trong lòng vẫn chưa thỏa. Nhưng khi hài nhi mang danh Pārvatī—đầy đủ mọi điềm lành và phúc tướng—ra đời, tâm ông mới được viên mãn.

Verse 19

मधोरनन्तपुष्पस्य चूते हि भ्रमरावलिः । विशेषसंगा भवति सहकारे मुनीश्वर

Bạch bậc tối thượng giữa các hiền triết, dẫu cây xoài trổ vô số hoa ngọt lành, đàn ong vẫn tụ về đó với một mối gắn bó đặc biệt—bị cuốn hút bởi chính sự ưu thắng ấy.

Verse 20

पूतो विभूषितश्चापि स बभूव तया गिरिः । संस्कारवत्येव गिरा मनीषीव हिमालयः

Nhờ nàng, ngọn núi ấy được thanh tịnh và cũng được trang nghiêm. Himālaya hiện ra như đã được trau luyện bởi lời nói có lễ giáo—tựa bậc hiền triết rạng danh nhờ trí tuệ nội tâm.

Verse 21

प्रभामहत्या शिखयेव दीपो भुवनस्य च । त्रिमार्गयेव सन्मार्गस्तद्वद्गिरिजया गिरिः

Như ngọn đèn rực sáng nhờ ngọn lửa và soi chiếu thế gian, như chánh đạo hiển lộ giữa ba nẻo đường, cũng vậy, ngọn núi (Himālaya) trở nên vinh quang nhờ Girijā (Pārvatī).

Verse 22

कन्दुकैः कृत्रिमैः पुत्रैस्सखीमध्यगता च सा । गंगासैकतवेदीभिर्बाल्ये रेमे मुहुर्मुहुः

Thuở ấu thơ, giữa vòng bạn gái vây quanh, nàng vui thích mãi không thôi—chơi bóng và những món đồ chơi giả tưởng, lại đắp những bàn thờ nhỏ bằng cát sông Hằng như một phần trò chơi ngây thơ của mình.

Verse 23

अथ देवी शिवा सा चोपदेशसमये मुने । पपाठ विद्यात्सुप्रीत्या यतचित्ता च सद्गुरोः

Hỡi bậc hiền triết, khi đến thời thọ giáo, Nữ Thần Śivā (Pārvatī) với lòng hoan hỷ đã tụng đọc minh tri thức thánh, giữ tâm điều phục và một mực quy kính bậc Chân Sư chân thật.

Verse 24

प्राक्तना जन्मविद्यास्तां शरदीव प्रपेदिरे । हंसालिस्स्वर्णदी नक्तमात्मभासो महौषधिम्

Như mùa thu làm trời quang tạnh, tri thức từ những đời trước cũng bừng dậy trong họ. Tựa thiên nga trên dòng sông vàng, trong đêm họ tiến bước—tự chiếu sáng—hướng về đại linh dược, phương thuốc tối thượng.

Verse 25

इत्थं सुवर्णिता लीला शिवायाः काचिदेव हि । अन्यलीलाम्प्रवक्ष्येऽहं शृणु त्वं प्रेमतो मुने

Như vậy, một cuộc līlā thiêng của Nữ Thần Śivā đã được thuật lại trọn vẹn. Nay ta sẽ nói về một līlā khác—xin hãy lắng nghe với lòng mến kính, hỡi bậc hiền triết.