पार्वत्याः यात्रासंस्कारः तथा पातिव्रत्योपदेशः / Preparations for Girijā’s Auspicious Journey and the Teaching on Pātivratya

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ सप्तर्षयस्ते च प्रोचुर्हिमगिरीश्वरम् । कारय स्वात्मजा देव्या यात्रामद्योचितां गिरे

Brahmā nói: Bấy giờ bảy vị ṛṣi ấy thưa với chúa tể núi Himālaya rằng: “Hỡi Vua Núi, xin lập tức sắp đặt cuộc hành hương thích đáng cho chính ái nữ của ngài, Đức Nữ Thần.”

Verse 2

इति श्रुत्वा गिरीशो हि बुद्ध्वा तद्विरहम्परम् । विषण्णोभून्महाप्रेम्णा कियत्कालं मुनीश्वर

Bạch đấng chúa tể các bậc hiền triết, nghe lời ấy và thấu rõ mức độ tột cùng của cuộc ly biệt kia, Girīśa (Đức Śiva) liền sầu muộn; bởi tình yêu lớn lao, Ngài ở trong trạng thái ấy một thời gian.

Verse 3

कियत्कालेन सम्प्राप्य चेतनां शैलराट् ततः । तथास्त्विति गिरामुक्त्वा मेनां सन्देशमब्रवीत्

Một thời gian sau, chúa tể núi non (Himālaya) hồi tỉnh. Nói: “Được như vậy,” và tỏ lời thuận nhận, rồi ngài truyền một sứ điệp đến Menā.

Verse 4

शैलसन्देशमाकर्ण्य हर्षशोकवशा मुने । मेना संयापयामास कर्त्तुमासीत्समुद्यता

Bạch hiền giả, nghe tin nhắn do Núi (Hi-mã-lạp-sơn) gửi đến, Menā—bị niềm vui và nỗi buồn luân phiên chi phối—liền tự trấn an, rồi sẵn sàng hành động tùy theo thời thế.

Verse 5

श्रुतिस्वकुलजाचारं चचार विधिवन्मुने । उत्सवम्विविधन्तत्र सा मेना क्षितिभृत्प्रिया

Bạch hiền giả, Menā khả kính, ái thê của sơn vương, đã nghiêm cẩn thực hành các pháp tắc theo Thánh điển Veda và phong tục chính đạo của dòng tộc; tại đó bà cử hành nhiều lễ hội cát tường đúng nghi thức.

Verse 6

गिरिजाम्भूषयामास नानारत्नांशुकैर्वरैः । द्वादशाभरणैश्चैव शृंगारैर्नृपसम्मितैः

Ngài trang sức cho Girijā (Pārvatī) bằng y phục thượng hạng đính đủ loại châu báu, lại thêm mười hai món trang sức—sự điểm tô tinh xảo, xứng đáng bậc vương hậu.

Verse 7

मेनामनोगम्बुद्ध्वा साध्व्येका द्विजकामिनी । गिरिजां शिक्षयामास पातिव्रत्यव्रतम्परम्

Hiểu rõ ý nguyện cao quý và chân thành của Menā, người phụ nữ hiền đức ấy—hằng lo cho lợi ích của bậc lưỡng sinh—bắt đầu dạy Girijā về đại nguyện tối thượng của lòng thủy chung với phu quân (pātivratya).

Verse 8

द्विजपत्न्युवाच । गिरिजे शृणु सुप्रीत्या मद्वचो धर्मवर्द्धनम् । इहामुत्रानन्दकरं शृण्वतां च सुखप्रदम्

Vợ vị Bà-la-môn nói: “Hỡi Girijā, hãy vui lòng lắng nghe lời ta, lời làm tăng trưởng chánh pháp. Chúng đem an lạc ở đời này và đời sau, và ban hạnh phúc cho mọi người nghe.”

Verse 9

धन्या पतिव्रता नारी नान्या पूज्या विशेषतः । पावनी सर्वलोकानां सर्वपापौघनाशिनी

Phúc thay người vợ một lòng thủy chung với chồng; không ai khác đáng được tôn kính lễ bái hơn thế. Nàng thanh tịnh khắp các cõi và diệt trừ dòng lũ tội lỗi tích tụ.

Verse 10

सेवते या पतिम्प्रेम्णा परमेश्वरवच्छिवे । इह भुक्त्वाखिलाम्भोगान न्ते पत्या शिवां गतिम्

Ôi Śivā! Người nữ nào phụng sự chồng bằng lòng yêu kính và tín tâm, xem chồng như Đấng Tối Thượng, thì ở đời này được thọ hưởng mọi thành tựu xứng đáng; và đến cuối cùng, cùng với chồng, đạt đến cảnh giới cát tường dẫn về Śiva.

Verse 11

पतिव्रता च सावित्री लोपामुद्रा ह्यरुन्धती । शाण्डिल्या शतरूपानुसूया लक्ष्मीस्स्वधा सती

Sāvitrī, Lopāmudrā và Arundhatī được tôn xưng là những pativratā—những người vợ một lòng trọn đạo. Cũng vậy, Śāṇḍilyā, Śatarūpā, Anasūyā, Lakṣmī, Svadhā và Satī đều được ca ngợi vì lòng thủy chung kiên định và hạnh kiểm thanh tịnh.

Verse 12

संज्ञा च सुमतिश्श्रद्धा मेना स्वाहा तथैव च । अन्या बह्व्योऽपि साध्व्यो हि नोक्ता विस्तरजाद्भयात्

Saṁjñā, Sumati, Śraddhā, Menā, và cũng như Svāhā—những bậc hiền phụ ấy đã được nêu danh. Còn nhiều người nữ chính hạnh khác nữa không kể ra, vì e rằng câu chuyện sẽ trở nên quá dài dòng.

Verse 13

पातिव्रत्यवृषेणैव ता गतास्सर्वपूज्यताम् । ब्रह्मविष्णुहरैश्चापि मान्या जाता मुनीश्वरैः

Nhờ sức mạnh của hạnh tiết nghĩa vợ chồng (pātivratya), các bà đạt đến địa vị được mọi người tôn thờ. Ngay cả Brahmā, Viṣṇu và Hara (Śiva), cùng các bậc đại thánh hiền, cũng đến kính trọng các bà.

Verse 14

सेव्यस्त्वया पतिस्तस्मात्सर्वदा शङ्करः प्रभुः । दीनानुग्रहकर्ता च सर्वसेव्यस्सतां गतिः

Vì thế, bậc Chúa tể và phu quân của nàng—Śaṅkara, đấng Chủ tể tối thượng—hãy luôn được nàng phụng sự. Ngài ban ân cho kẻ khốn cùng, đáng được muôn loài phụng thờ, là nơi nương tựa và cứu cánh của người hiền thiện.

Verse 15

महान्पतिव्रताधर्म्मश्श्रुतिस्मृतिषु नोदितः । यथैष वर्ण्यते श्रेष्ठो न तथान्योऽस्ति निश्चितम्

Đại pháp pativratā—đức hạnh thủy chung tận hiến với chồng—không được Śruti và Smṛti truyền dạy theo cùng một cách như thế. Như ở đây được tán dương là tối thượng, quả thật không có pháp nào khác sánh bằng.

Verse 16

भुंज्याद्भुक्ते प्रिये पत्यौ पातिव्रत्यपरायणा । तिष्ठेत्तस्मिंञ्छिवे नारी सर्वथा सति तिष्ठति

Người vợ chí thành với lời nguyện pativratā nên chỉ dùng bữa sau khi người chồng yêu quý đã ăn xong. An trú nơi Śiva hiện diện trong chính người chồng, người nữ ở trong trạng thái Satī mọi bề—vững bền trong đức hạnh và điềm lành.

Verse 17

स्वप्यात्स्वपिति सा नित्यं बुध्येत्तु प्रथमं सुधीः । सर्वदा तद्धितं कुर्यादकैतवगतिः प्रिया

Dù nàng đang ngủ hay đang thức, người trí giả phải luôn là người thức dậy trước tiên và giữ tâm tỉnh giác. Mọi lúc, hãy hành động vì lợi ích của nàng—người yêu dấu—vốn có bản tính và hạnh hạnh chân thật, không chút dối trá.

Verse 18

अनलंकृतमात्मानन्दर्शयेन्न क्वचिच्छिवे । कार्यार्थम्प्रोषिते तस्मिन्भवेन्मण्डनवर्जिता

Ô Śivā (Pārvatī), khi người chồng vì việc bổn phận mà đi xa, người vợ hiền đức không nên xuất hiện ở bất cứ đâu trong dáng vẻ trang sức lộng lẫy; nàng nên ở trong sự giản dị, không đeo trang sức.

Verse 19

पत्युर्नाम न गृह्णीयात् कदाचन पतिव्रता । आक्रुष्टापि न चाक्रोशेत्प्रसीदेत्ताडितापि च । हन्यतामिति च ब्रूयात्स्वामिन्निति कृपां कुरु

Người vợ tiết hạnh không bao giờ được thốt tên chồng một cách bất kính. Dẫu bị mắng nhiếc cũng không mắng lại; dẫu bị đánh cũng vẫn mềm mỏng, tìm cách làm nguôi. Nếu chồng nói: “Hãy giết nàng đi,” nàng vẫn phải khẩn cầu: “Bạch phu quân, xin rủ lòng từ bi.”

Verse 20

आहूता गृह कार्याणि त्यक्त्वा गच्छेत्तदन्तिकम् । सत्वरं साञ्जलिः प्रीत्यां सुप्रणम्य वदेदिति

Khi được gọi, hãy gác lại việc nhà và lập tức đến trước bậc đáng tôn kính ấy. Nhanh chóng chắp tay, với lòng mến kính, cúi lạy cho trọn rồi mới thưa lời cho phải đạo.

Verse 21

किमर्थं व्याहृता नाथ स प्रसादो विधीयताम् । तदादिष्टा चरेत्कर्म सुप्रसन्नेन चेतसा

“Bạch Chúa tể! Vì duyên cớ gì Ngài đã gọi con như thế? Xin ban cho con ân sủng ấy. Theo mệnh lệnh của Ngài, con sẽ thực hành việc đã được định, với tâm hoàn toàn an tịnh nhờ ân phúc của Ngài.”

Verse 22

चिरन्तिष्ठेन्न च द्वारे गच्छेन्नैव परालये । आदाय तत्त्वं यत्किंचित्कस्मै चिन्नार्पयेत्क्वचित्

Không nên nấn ná lâu nơi ngưỡng cửa, cũng không nên bước vào nội thất riêng tư của người khác. Nếu đã nắm được điều cốt yếu hay chân lý kín đáo nào, chớ tùy tiện trao gửi cho bất kỳ ai ở bất cứ đâu.

Verse 23

पूजोपकरणं सर्वमनुक्ता साधयेत्स्वयम् । प्रतीक्षमाणावसरं यथाकालोचितं हितम्

Không cần ai dạy bảo, nàng tự tay chuẩn bị đầy đủ mọi vật dụng cúng lễ, nhẫn nại chờ đợi cơ duyên thích hợp—làm điều lợi ích, đúng với thời và hợp với lẽ.

Verse 24

न गच्छेत्तीर्थयात्रां वै पत्याज्ञां न विना क्वचित् । दूरतो वर्जयेत्सा हि समाजोत्सवदर्शनम्

Nàng không nên đi hành hương đến các tīrtha linh thiêng ở bất cứ đâu nếu không có sự cho phép của chồng. Quả thật, nàng cũng nên tránh xa việc nhìn ngắm những cuộc tụ hội công cộng và các lễ hội đông người.

Verse 25

तीर्थार्थिनी तु या नारी पतिपादोदकम्पिबेत् । तस्मिन्सर्वाणि तीर्थानि क्षेत्राणि च न संशयः

Người nữ cầu phúc đức của việc hành hương—nếu uống nước đã rửa chân của chồng mình—thì không nghi ngờ gì, trong hành động ấy hàm chứa mọi tīrtha và mọi thánh địa (kṣetra).

Verse 26

भुंज्यात्सा भर्तुरुच्छिष्टमिष्टमन्नादिकं च यत् । महाप्रसाद इत्युक्त्वा पतिदत्तम्पतिव्रता

Người vợ trọn đạo (pativratā) nên thọ dùng mọi thức ăn và vật còn lại sau bữa của chồng, xem đó là “mahāprasāda” — ân phúc thánh hiến lớn lao — và kính cẩn nhận lấy những gì chồng ban với lòng sùng kính.

Verse 27

अविभज्य न चाश्नीयाद्देव पित्रतिथिष्वपि । परिचारकवर्गेषु गोषु भिक्षुकुलेषु च

Chớ ăn khi chưa phân chia cho đúng phép—dẫu phần ấy dâng cho chư Thiên, cho các Pitṛ (tổ tiên) và cho khách. Lại phải chia phần (thức ăn và sự phụng sự) cho người hầu kẻ thuộc, cho bò, và cho đoàn người khất sĩ.

Verse 28

संयतोपस्करा दक्षा हृष्टा व्ययपराङ्मुखी । भवेत्सा सर्वदा देवी पतिव्रतपरायणा

Nàng nên giữ gìn của cải và phương tiện trong nhà cho điều hòa, khéo léo và siêng năng, luôn vui tươi, và quay lưng với sự tiêu xài hoang phí. Như vậy, người phụ nữ cao quý ấy sẽ mãi chuyên tâm nơi hạnh nguyện thủy chung với chồng (pativratā).

Verse 29

कुर्यात्पत्यननुज्ञाता नोपवासव्रतादिकम् । अन्यथा तत्फलं नास्ति परत्र नरकम्व्रजेत्

Người vợ không nên thực hành các cuộc trai giới, các lời nguyện (vrata) và những pháp tu tương tự khi chưa được chồng cho phép. Bằng không, quả phúc ấy mất đi, và đời sau nàng sẽ rơi vào địa ngục.

Verse 30

सुखपूर्वं सुखासीनं रममाणं यदृच्छया । आन्तरेष्वपि कार्येषु पतिं नोत्थापयेत्क्वचित्

Khi người chồng đang ngồi yên vui vẻ, an nhiên thoải mái, tự nhiên hưởng niềm hoan hỷ, người vợ chớ bao giờ làm chàng phải đứng dậy—dẫu vì những việc vặt trong nhà.

Verse 31

क्लीबम्वा दुरवस्थम्वा व्याधितं वृद्धमेव च । सुखितं दुःखितं वापि पतिमेकं न लंघयेत्

Dù người chồng bất lực, sa vào cảnh khốn cùng, bệnh tật hay tuổi già—dù vui hay khổ—người vợ không nên vượt qua giới nguyện với một người chồng duy nhất, mà phải một lòng thủy chung với chàng.

Verse 32

स्त्रीधर्मिणी त्रिरात्रं च स्वमुखं नैव दर्शयेत् । स्ववाक्यं श्रावयेन्नापि यावत्स्नानान्न शुध्यति

Người phụ nữ trong kỳ nguyệt sự, trong ba đêm, không nên lộ diện, cũng không để lời mình vang đến tai người khác, cho đến khi được thanh tịnh nhờ tắm gội.

Verse 33

सुस्नाता भर्तृवदनमीक्षेतान्यस्य न क्वचित् । अथवा मनसि ध्यात्वा पतिम्भानुम्विलोकयेत

Sau khi tắm gội thanh sạch, nàng chỉ nên nhìn dung nhan của phu quân, tuyệt không nhìn nơi khác. Hoặc, quán niệm đức phu quân trong tâm, nàng hãy hướng mắt nhìn Mặt Trời, lấy chồng làm đối tượng quán tưởng nội tại.

Verse 34

हरिद्राकुङ्कुमं चैव सिन्दूरं कज्जलादिकम् । कूर्पासकञ्च ताम्बूलं मांगल्याभरणादिकम्

Nghệ và kuṅkuma, chu sa (sindūra), phấn kohl và các thứ tương tự; bông vải; trầu cau (tāmbūla); cùng các trang sức cát tường và những vật phẩm đồng loại—đều là những thứ cần sắp đặt/dâng cúng trong các pháp hành thờ Devī, với lòng sùng kính đối với gia đình thiêng liêng của Śiva.

Verse 35

केशसंस्कारकबरीकरकर्णादिभूषणम् । भर्तुरायुष्यमिच्छन्ती दूरयेन्न पतिव्रता

Người vợ thủ tiết (pativratā), mong phu quân được trường thọ, không nên sa vào việc chải chuốt cầu kỳ—như búi tóc, trang sức nơi tay, nơi tai và các thứ tương tự—mà nên giữ mình xa những sự điểm trang ấy.

Verse 36

न रजक्या न बन्धक्या तथा श्रवणया न च । न च दुर्भगया क्वापि सखित्वं कारयेत्क्वचित्

Không bao giờ, vào bất cứ lúc nào, nên kết giao thân tình với người nữ có hạnh kiểm ô uế, với kẻ gian trá, hay với người chỉ được biết qua lời đồn và chuyện thị phi; cũng chớ nơi đâu nuôi dưỡng sự gần gũi với kẻ bạc phước, mang khí chất bất tường.

Verse 37

पतिविद्वेषिणीं नारीं न सा संभाषयेत्क्वचित् । नैकाकिनी क्वचित्तिष्ठेन्नग्ना स्नायान्न च क्वचित्

Nàng không bao giờ nên trò chuyện với người đàn bà nuôi lòng oán ghét chồng mình. Cũng không nên ở đâu một mình; và tuyệt đối không nên tắm trong tình trạng khỏa thân vào bất cứ lúc nào.

Verse 38

नोलूखले न मुसले न वर्द्धन्यां दृषद्यपि । न यंत्रके न देहल्यां सती च प्रवसेत्क्वचित्

Người phụ nữ đức hạnh không nên ngồi hay ở trên cối ép dầu, chày giã, nia sàng, hay cả trên đá nghiền; cũng không nên ở trên máy ép/dụng cụ ép, hay trên ngưỡng cửa—không nên lưu lại ở những chỗ ấy vào bất cứ lúc nào.

Verse 39

विना व्यवायसमयं प्रागल्भ्यं नाचरेत्क्वचित् । यत्रयत्र रुचिर्भर्तुस्तत्र प्रेमवती भवेत्

Ngoài thời điểm thích hợp cho sự hòa hợp vợ chồng, nàng không nên cư xử táo bạo hay quá đà. Nơi nào chồng nàng ưa thích, nơi ấy nàng hãy trở nên người đầy yêu thương và tận tụy.

Verse 40

हृष्टाहृष्टे विषण्णा स्याद्विषण्णास्ये प्रिये प्रिया । पतिव्रता भवेद्देवी सदा पतिहितैषिणी

Khi người chồng yêu dấu không vui, nàng nên buồn; khi gương mặt chàng u sầu, nàng hãy trở nên người được chàng thương nhất bằng cách an ủi chàng. Như vậy, Nữ Thần thật là pativratā—luôn cầu điều lợi ích cho chồng—cho thấy phụng sự Pati (Đấng Chúa) chính là một thệ nguyện thiêng, làm vững dharma và thanh lọc tâm hướng đến giải thoát.

Verse 41

एकरूपा भवेत्पुण्या संपत्सु च विपत्सु च । विकृतिं स्वात्मनः क्वापि न कुर्याद्धैर्य्यधारिणी

Người phụ nữ đức hạnh nên giữ tâm bình đẳng trong lúc thịnh vượng cũng như khi nghịch cảnh. Vững bền trong nghị lực, nàng không bao giờ, trong bất cứ hoàn cảnh nào, để bản tính nội tâm của mình bị biến dạng.

Verse 42

सर्पिर्लवणतैलादिक्षयेपि च पतिव्रता । पतिं नास्तीति न ब्रूयादायासेषु न योजयेत्

Dẫu bơ sữa (ghee), muối, dầu và các vật dụng trong nhà đã cạn, người vợ tiết hạnh vẫn không nên nói: “Chồng ta vô dụng/không có mặt cho ta.” Cũng không nên ép chồng vào những nhọc nhằn kiệt sức; nhờ vậy giữ hòa khí và gìn giữ dharma trong gia thất.

Verse 43

विधेर्विष्णोर्हराद्वापि पतिरेकोधिको मतः । पतिव्रताया देवेशि स्वपतिश्शिव एव च

Dẫu giữa Brahmā (Đấng an bài), Viṣṇu hay Hara, người ta vẫn cho rằng chỉ “người chồng” là bậc tối thượng. Ôi Nữ Thần, đối với người vợ trinh chính và tận hiến, chính người chồng của nàng thật là Śiva vậy.

Verse 44

व्रतोपवासनियमम्पतिमुल्लंघ्य या चरेत् । आयुष्यं हरते भर्तुर्मृता निरयमृच्छति

Người nữ nào vượt quyền của chồng mà tự ý thực hành các lời nguyện (vrata), nhịn ăn và các phép tu trì, được nói là làm giảm thọ mạng của chồng; và khi chết sẽ rơi vào cảnh giới địa ngục. Vì vậy, kỷ luật tu hành nên hòa hợp với dharma hôn phối.

Verse 45

उक्ता प्रत्युत्तरन्दद्याद्या नारी क्रोधतत्परा । सरमा जायते ग्रामे शृगाली निर्जने वने

Người nữ khi được nói đến mà đáp trả bằng lời sắc nhọn, lại cứ chăm chăm nuôi giận—được nói rằng sẽ sinh làm chó nơi thôn xóm, và làm chó rừng (jackal) trong rừng hoang vắng.

Verse 46

उच्चासनं न सेवेत न व्रजेद्दुष्टसन्निधौ । न च कातरवाक्यानि वदेन्नारी पतिं क्वचित्

Người vợ không nên ngồi chỗ cao hơn chồng, cũng không nên lui tới gần kẻ xấu. Và nàng không bao giờ nên nói với chồng những lời yếu đuối, do dự, run sợ.

Verse 47

अपवादं न च ब्रूयात्कलहं दूरतस्त्यजेत् । गुरूणां सन्निधौ क्वापि नोच्चैर्ब्रूयान्न वै हसेत्

Chớ nói lời phỉ báng, hãy tránh xa sự cãi vã. Trước mặt các bậc Guru, ở bất cứ nơi đâu cũng không nên nói lớn tiếng, cũng không nên cười đùa.

Verse 48

बाह्यादायान्तमालोक्य त्वरितान्नजलाशनैः । ताम्बूलैर्वसनैश्चापि पादसम्वाहनादिभिः

Thấy ngài từ bên ngoài trở về, họ vội vã phụng sự: dâng thức ăn và nước uống, kính biếu trầu cau, chuẩn bị y phục, rồi xoa bóp bàn chân và làm các việc tiếp đãi đầy lòng sùng kính khác.

Verse 49

तथैव चाटुवचनैः स्वेदसन्नोदनैः परैः । या प्रियं प्रीणयेत्प्रीता त्रिलोकी प्रीणता तया

Cũng vậy, bằng lời nói ngọt ngào, âu yếm và những sự chăm sóc thân tình khác—như lau dịu mồ hôi—người nữ, khi chính mình hoan hỷ mà làm đẹp lòng người thương, thì nhờ nàng mà cả ba cõi cũng được hoan hỷ.

Verse 50

मितन्ददाति जनको मितं भ्राता मितं सुतः । अमितस्य हि दातारं भर्तारम्पूजयेत्सदा

Cha chỉ cho trong chừng mực; anh em cũng chỉ cho trong chừng mực; con trai cũng chỉ cho trong chừng mực. Vì thế, hãy luôn tôn thờ người chồng—đấng ban cho vô lượng và là chỗ nương tựa bền vững.

Verse 51

भर्ता देवो गुरुर्भर्ता धर्मतीर्थव्रतानि च । तस्मात्सर्वम्परित्यज्य पतिमेकं समर्चयेत्

Đối với người vợ, chồng là thần linh; chồng là bậc Guru; chồng chính là dharma, là mọi cuộc hành hương và mọi lời nguyện giữ giới. Vì vậy, gác lại tất cả, nàng nên nhất tâm tôn thờ người chồng với trọn lòng cung kính.

Verse 52

या भर्तारम्परित्यज्य रहश्चरति दुर्मतिः । उलूकी जायते क्रूरा वृक्ष कोटरशायिनी

Người đàn bà tà kiến, bỏ chồng mà lén lút đi lại trong bí mật, về đời sau sẽ sinh làm cú cái hung dữ, trú ngụ trong hốc cây.

Verse 53

ताडिता ताडितुं चेच्छेत्सा व्याघ्री वृषदंशिका । कटाक्षयति यान्यम्वै केकराक्षी तु सा भवेत्

Nếu bị đánh mà người đàn bà lại muốn đánh trả, nàng được gọi là “hổ cái” — kẻ cắn dữ như bò đực. Còn người liếc mắt xéo nhìn kẻ khác thì thật được gọi là “kekarākṣī” (mắt lạc/chéo).

Verse 54

या भर्तारम्परित्यज्य मिष्टमश्नाति केवलम् । ग्रामे वा सूकरी भूयाद्वल्गुर्वापि स्वविड्भुजा

Người đàn bà nào bỏ chồng, chỉ sống vì những khoái lạc ngọt ngào, thì sẽ tái sinh trong làng làm heo nái; hoặc lại làm loài hạ tiện, bới móc và ăn chính đồ uế của mình.

Verse 55

या तुकृत्य प्रियम्ब्रूयान्मूका सा जायते खलु । या सपत्नी सदेर्ष्येत दुर्भगा सा पुनः पुनः

Nhưng người đàn bà nào nương vào tà thuật hại người (kṛtyā) để khiến đàn ông nói lời ngọt ngào, thì quả thật sẽ sinh làm kẻ câm. Còn người luôn ghen ghét vợ chung thì sẽ bất hạnh hết lần này đến lần khác.

Verse 56

दृष्टिम्विलुप्य भर्त्तुर्या कश्चिदन्यं समीक्षते । काणा च विमुखी चापि कुरूपापि च जायते

Nếu người nữ quay mặt khỏi chồng mà liếc nhìn một người đàn ông khác, thì sự ngay chính của ánh nhìn bị tổn mất; nàng có thể thành một mắt, mặt có thể lệch ngoảnh, thậm chí dung mạo cũng trở nên xấu dạng.

Verse 57

जीवहीनो यथा देहः क्षणादशुचिताम्व्रजेत् । भर्तृहीना तथा योषित्सुस्नाताप्यशुचिस्सदा

Như thân xác lìa sinh khí thì chỉ trong khoảnh khắc đã thành bất tịnh, cũng vậy, người nữ không có chồng bị xem là luôn bất tịnh, dẫu đã tắm gội tinh sạch.

Verse 58

सा धन्या जननी लोके स धन्यो जनकः पिता । धन्यस्स च पतिर्यस्य गृहे देवी पतिव्रता

Phúc thay người mẹ ấy ở đời; phúc thay người cha sinh thành ra nàng. Và phúc thay người chồng mà trong nhà mình có Nữ Thần ngự như người vợ pativratā—vững bền trong dharma và tận tụy yêu kính phụng sự phu quân.

Verse 59

पितृवंश्याः मातृवंश्याः पतिवंश्यास्त्रयस्त्रयः । पतिव्रतायाः पुण्येन स्वर्गे सौख्यानि भुंजते

Nhờ công đức của pativratā-dharma nơi người vợ hiền, ba đời bên dòng cha, ba đời bên dòng mẹ, và ba đời bên dòng chồng đều được hưởng an lạc cõi trời Svarga.

Verse 60

शीलभङ्गेन दुर्वृत्ताः पातयन्ति कुलत्रयम् । पितुर्मातुस्तथा पत्युरिहामुत्रापि दुःखिताः

Do phá vỡ hạnh kiểm, kẻ ác và người hư hỏng làm suy vong ba dòng tộc; lại trở thành nguồn sầu khổ cho cha, mẹ và chồng—ở đời này và cả đời sau nữa.

Verse 61

पतिव्रतायाश्चरणो यत्र यत्र स्पृशेद्भुवम् । तत्र तत्र भवेत्सा हि पापहन्त्री सुपावनी

Bất cứ nơi đâu bàn chân của người vợ trinh chính, một lòng thờ chồng (pativratā), chạm xuống đất, thì ngay nơi ấy trở thành chốn thanh tịnh tối thượng; bởi nàng thật là kẻ diệt tội, bậc tẩy uế cao quý.

Verse 62

विभुः पतिव्रतास्पर्शं कुरुते भानुमानपि । सोमो गन्धवहश्चापि स्वपावित्र्याय नान्यथा

Đấng Toàn Tại (Vibhu) còn khiến cả Mặt Trời cũng tìm cầu sự chạm đến của người vợ trinh chính (pativratā); Mặt Trăng và Gió cũng vậy—chẳng vì lý do nào khác, chỉ để được dự phần vào sự thanh tịnh linh thiêng của nàng.

Verse 63

आपः पतिव्रतास्पर्शमभिलष्यन्ति सर्वदा । अद्य जाड्यविनाशो नो जातस्त्वद्यान्यपावनाः

Nước luôn khao khát được chạm bởi người vợ tiết hạnh (pativratā), trọn lòng thủy chung. Hôm nay sự u mê của chúng con đã bị tiêu trừ, vì nhờ Người mà chúng con được thanh tịnh.

Verse 64

भार्या मूलं गृहस्थास्य भार्या मूलं सुखस्य च । भार्या धर्मफलावाप्त्यै भार्या सन्तानवृद्धये

Người vợ là nền tảng của đời sống gia chủ, cũng là nền tảng của hạnh phúc. Nhờ người vợ mà đạt quả phúc của dharma, và nhờ nàng mà dòng dõi được tăng trưởng.

Verse 65

गृहे गृहे न किं नार्य्यो रूपलावण्यगर्विताः । परम्विश्वेशभक्त्यैव लभ्यते स्त्री पतिव्रता

Trong mỗi nhà, chẳng phải đều có những người nữ tự hào về sắc đẹp và duyên dáng đó sao? Nhưng người vợ tiết hạnh chân thật (pativratā) chỉ có thể đạt được nhờ lòng sùng kính tối thượng đối với Parama-Viśveśa (Đức Śiva), Chúa tể vũ trụ.

Verse 66

परलोकस्त्वयं लोको जीयते भार्य या द्वयम् । देवपित्रतिथीज्यादि नाभार्यः कर्म चार्हति

Cả đời này và đời sau đều được nâng đỡ nhờ người vợ. Không có vợ, người ta không đủ tư cách để đúng pháp mà cử hành các nghi lễ thờ phụng chư thần, cúng tổ tiên (pitṛ), tiếp đãi khách, và các bổn phận thiêng liêng liên hệ.

Verse 67

गृहस्थस्स हि विज्ञेयो यस्य गेहे पतिव्रता । ग्रस्यतेऽन्यान्प्रतिदिनं राक्षस्या जरया यथा

Chỉ người nào trong nhà có người vợ tiết hạnh, một lòng với chồng (pativratā), mới thật đáng gọi là bậc gia chủ. Bởi nàng, như nữ quỷ mang tên “Già nua”, ngày ngày nuốt dần kẻ khác.

Verse 68

यथा गंगावगाहेन शरीरं पावनं भवेत् । तथा पतिव्रतां दृष्ट्वा सकलम्पावनं भवेत्

Như việc tắm mình trong sông Gaṅgā khiến thân thể được thanh tịnh, cũng vậy, chỉ cần chiêm ngưỡng người vợ tiết hạnh (pativratā) thì toàn thể con người đều được thanh tịnh.

Verse 69

न गङ्गाया तया भेदो या नारी पतिदेवता । उमाशिवसमौ साक्षात्तस्मात्तौ पूजयेद्बुधः

Người phụ nữ nào xem chồng mình là chính Thần linh (pati-devatā) thì không hề khác với Nữ thần Gaṅgā. Quả thật, nàng trực tiếp ngang bằng với Umā và Śiva; vì thế, bậc trí nên tôn thờ đôi phu thê ấy.

Verse 70

तारः पतिश्श्रुतिर्नारी क्षमा सा स स्वयन्तपः । फलम्पतिः सत्क्रिया सा धन्यौ तौ दम्पती शिवे

Trong đạo thiêng của Śiva, người chồng là “tāra” — đấng cứu độ — còn người vợ chính là “śruti”; nàng là lòng nhẫn nhục, chàng là khổ hạnh tự thân. Chàng là quả lành của đời, nàng là hạnh nghiệp chánh; phúc thay đôi vợ chồng ấy trong Śiva.

Verse 71

एवम्पतिव्रताधर्मो वर्णितस्ते गिरीन्द्रजे । तद्भेदाञ् शृणु सुप्रीत्या सावधानतयाऽद्य मे

Hỡi ái nữ của Chúa tể núi non, như vậy ta đã giảng cho nàng về dharma của người vợ trọn lòng (pativratā). Nay, với niềm hoan hỷ và sự chú tâm cẩn trọng, hãy nghe từ ta hôm nay về các phân loại khác nhau của pháp ấy.

Verse 72

चतुर्विधास्ताः कथिता नार्यो देवि पतिव्रताः । उत्तमादिविभेदेन स्मरतां पापहारिकाः

Ôi Nữ Thần, các người vợ trọn đạo (pativratā) đã được nói là có bốn hạng, phân biệt theo bậc tối thượng và các bậc tiếp theo; đối với ai tưởng niệm họ, họ trở thành những đấng tiêu trừ tội lỗi.

Verse 73

उत्तमा मध्यमा चैव निकृष्टातिनिकृष्टिका । ब्रुवे तासां लक्षणानि सावधानतया शृणु

“(Họ là) bậc tối thượng, bậc trung, bậc hạ và bậc rất hạ. Ta sẽ nói các tướng trạng phân biệt của họ—hãy lắng nghe với sự chú tâm.”

Verse 74

स्वप्नेपि यन्मनो नित्यं स्वपतिं पश्यति ध्रुवम् । नान्यम्परपतिं भद्रे उत्तमा सा प्रकीर्तिता

Ngay cả trong mộng, người mà tâm luôn luôn và không sai lệch chỉ thấy chính người chồng của mình—không thấy chồng của kẻ khác, hỡi người cát tường—thì được tuyên là bậc tối thượng.

Verse 75

या पितृभ्रातृसुतवत् परम्पश्यति सद्धिया । मध्यमा सा हि कथिता शैलजे वै पतिव्रता

Hỡi Ái nữ của Núi! Người vợ giữ hạnh pativratā, với trí tuệ thanh tịnh và phân minh, nhìn những người đàn ông khác như cha, như anh em, như con trai—người ấy thật được tuyên xưng là bậc trung (madhyamā) của pativratā.

Verse 76

बुद्ध्वा स्वधर्मं मनसा व्यभिचारं करोति न । निकृष्टा कथिता सा हि सुचरित्रा च पार्वति

Biết rõ bổn phận (dharma) của mình, nàng không hề phạm trái, dù chỉ trong ý nghĩ. Người nữ như thế không bị gọi là thấp hèn; thật vậy, hỡi Pārvatī, nàng có hạnh kiểm cao quý và nhân cách tốt đẹp.

Verse 77

पत्युः कुलस्य च भयाद्व्यभिचारं करोति न । पतिव्रताऽधमा सा हि कथिता पूर्वसूरिभिः

Vì sợ chồng và danh dự của gia tộc nhà chồng, nàng không phạm tà dâm. Người nữ như thế đã được các bậc hiền triết xưa gọi là hạng pativratā thấp kém nhất.

Verse 78

चतुर्विधा अपि शिवे पापहन्त्र्यः पतिव्रताः । पावनास्सर्वलोकानामिहामुत्रापि हर्षिताः

Hỡi Śivā (Pārvatī), những người vợ trọn đạo—dẫu có bốn hạng—đều là kẻ diệt trừ tội lỗi. Họ thanh tịnh hóa mọi thế giới, và luôn hoan hỷ cả trong đời này lẫn đời sau.

Verse 79

पातिव्रत्यप्रभावेणात्रिस्त्रिया त्रिसुरार्थनात् । जीवितो विप्र एको हि मृतो वाराहशापतः

Nhờ uy lực của đức pativratā viên mãn, và nhờ người nữ thuộc dòng Atri khẩn cầu ba vị thần, một vị Bà-la-môn đã thật sự được hồi sinh—dẫu trước đó đã chết vì lời nguyền liên hệ đến Varāha (Heo Rừng Thần).

Verse 80

एवं ज्ञात्वा शिवे नित्यं कर्तव्यम्पतिसेवनम् । त्वया शैलात्मज प्रीत्या सर्वकामप्रदं सदा

Vì vậy, hỡi Śivā (Devī), khi đã hiểu điều này, nàng hãy luôn tận tâm phụng sự phu quân. Hỡi ái nữ của Núi, sự phụng sự với lòng yêu kính chân thành ấy mãi mãi trở thành đấng ban cho mọi ước nguyện chính đáng.

Verse 81

जगदम्बा महेशी त्वं शिवस्साक्षात्पतिस्तव । तव स्मरणतो नार्यो भवन्ति हि पतिव्रताः

Ngài là Jagadambā, bậc Maheśī—Nữ Vương tối thượng. Chính Śiva là phu quân chân thật của Ngài. Chỉ nhờ tưởng niệm Ngài, phụ nữ liền trở thành pativratā, kiên trụ trong hạnh nguyện thủy chung với chồng.

Verse 82

त्वदग्रे कथनेनानेन किं देवि प्रयोजनम् । तथापि कथितं मेऽद्य जगदाचारतः शिवे

Ôi Nữ Thần, việc thuật lại điều này trước mặt Ngài thì có ích gì? Dẫu vậy, ôi Śivā cát tường, hôm nay con vẫn thưa lên cùng Ngài theo đúng phép tắc và truyền thống của thế gian.

Verse 83

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा विररामासौ द्विजस्त्री सुप्रणम्य ताम् । शिवा मुदमतिप्राप पार्वती शङ्करप्रिया

Brahmā nói: Nói xong như vậy, người phụ nữ Bà-la-môn ấy cúi lạy sâu trước Ngài rồi im lặng. Khi ấy Śivā—Pārvatī, ái thê của Śaṅkara—tràn đầy hoan hỷ.