गणसमागमः (Śiva Summons the Gaṇas for the Great Festival)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ शम्भुः समाहूय नन्द्यादीन् सकलान्गणान् । आज्ञापयामास मुदा गन्तुं स्वेन च तत्र वै

Phạm Thiên nói: Bấy giờ Śambhu (Śiva) triệu tập tất cả các gaṇa, bắt đầu từ Nandin; với niềm hoan hỷ, Ngài truyền lệnh cho họ tiến đến nơi ấy, và chính Ngài cũng cùng đi.

Verse 2

शिव उवाच । अपि यूयं सह मया संगच्छध्वं गिरेः पुरम् । कियद्गणानिहास्थाप्य महोत्सवपुरस्सरम्

Śiva phán: “Các ngươi có cùng Ta đến thành của Núi (Himālaya) chăng? Hãy để lại đây một số tùy tùng, rồi đi trước để sắp đặt đại lễ hội long trọng.”

Verse 3

ब्रह्मोवाच । अथ ते समनुज्ञप्ता गणेशा निर्ययुर्मुदा । स्वंस्वं बलमुपादाय तान् कथंचिद्वदाम्यहम्

Phạm Thiên nói: Bấy giờ các vị Gaṇeśa ấy, sau khi được cho phép, hân hoan lên đường. Mỗi vị mang theo sức lực của riêng mình; về họ, ta sẽ thuật lại—trong khả năng của ta.

Verse 4

अभ्यगाच्छंखकर्णश्च गणकोट्या गणेश्वरः । शिवेन सार्द्धं संगन्तुं हिमाचलपुरम्प्रति

Bấy giờ vị Gaṇeśvara tên Śaṅkhakarṇa đến nơi, dẫn theo một koṭi (một crore) gaṇa của Śiva, để cùng Đức Śiva tiến về thành Himācala.

Verse 5

दशकोट्या केकराक्षो गणानां समहोत्सवः । अष्टकोट्या च विकृतो गणानां गणनायकः

Trong hàng gaṇa của Śiva, Kekarākṣa—đứng đầu mười koṭi—làm người điều phối đại hội lễ; còn Vikṛta—đứng đầu tám koṭi—là vị chỉ huy và thủ lĩnh các gaṇa.

Verse 6

चतुष्कोट्या विशाखश्च गणानां गणनायकः । पारिजातश्च नवभिः कोटिभिर्गणपुंगवः

Viśākha, cùng bốn koṭi tùy tùng, là vị chỉ huy các gaṇa; còn Pārijāta, cùng chín koṭi, là bậc thủ lĩnh ưu việt trong hàng gaṇa ấy.

Verse 7

षष्टिस्सर्वान्तकः श्रीमान्तथैव विकृताननः । गणानान्दुन्दुभोष्टाभिः कोटिकोटिभिर्गणनायकः

“Ngài là Ṣaṣṭi—Sarvāntaka, bậc diệt tận muôn loài—lại là Śrīmān, đấng cát tường rạng ngời; và cũng là Vikṛtānana, dung nhan kỳ diệu. Giữa tiếng trống dundubhi của các gaṇa vang dội, Ngài đứng làm thủ lĩnh gaṇa, được vây quanh bởi koṭi chồng koṭi tùy tùng.”

Verse 8

पञ्चभिश्च कपालाख्यो गणेशः कोटिभिस्तथा । षड्भिस्सन्दारको वीरो गणानां कोटिभिर्मुने

Hỡi bậc hiền triết, Gaṇeśa mang danh Kapālākhyā, bậc chủ tể trong các gaṇa của Śiva, xuất hiện cùng năm crore tùy tùng; và dũng sĩ Sandāraka cũng đến với sáu crore gaṇa nữa.

Verse 9

कोटिकोटिभिरेवेह कन्दुकः कुण्डकस्तथा । विष्टम्भो गणपोऽष्टाभिर्गणानां कोटिभिस्तथा

Tại đây, quả thật Kanduka và Kuṇḍaka phụng sự Śiva với vô số crore tùy tùng chồng chất; cũng vậy, Viṣṭambha và Gaṇapa nữa—cùng tám nhóm chủ chốt—đều đi kèm với vô vàn crore gaṇa của Śiva.

Verse 10

सहस्रकोट्या गणपः पिप्पलो मुदितो ययौ । तथा संनादको वीरो गणेशो मुनिसत्तम

Hỡi bậc hiền thánh tối thượng, Gaṇapa tên Pippala hân hoan lên đường cùng đoàn tùy tùng đến một nghìn koṭi; cũng vậy, vị Gaṇeśa dũng mãnh tên Saṃnādaka cũng tiến bước.

Verse 11

आवेशनस्तथाष्टाभिः कोटिभिर्गणनायकः । महाकेशस्सहस्रेण कोटीनां गणपो ययौ

Rồi Āveśana, vị thủ lĩnh của các Gaṇa, lên đường cùng tám koṭi tùy tùng. Và Mahākeśa cũng xuất phát với tư cách chúa tể Gaṇa, có một nghìn koṭi theo hầu.

Verse 12

कुण्डो द्वादशकोट्या हि तथा पर्वतको मुने । अष्टाभिः कोटिभिर्वीरस्समगाच्चन्द्रतापनः

Hỡi hiền giả, hố lửa tế (kuṇḍa) được lập với mười hai koṭi (độ lượng), và ngọn “núi” lễ vật/củi cũng lớn bằng thế. Dũng sĩ Candratāpana đến nơi ấy cùng tám koṭi tùy tùng.

Verse 13

कालश्च कालकश्चैव महाकालश्शतेन वै । कोटीनां गणनाथो हि तथैवाग्निकनामकः

Trong các gaṇa có những vị mang danh Kāla và Kālaka, lại có đến một trăm Mahākāla. Trên vô số đoàn chúng đến hàng koṭi ấy, Gaṇanātha quả thật làm chủ; và còn có một vị tên là Agnika nữa.

Verse 14

कोट्यग्निमुख एवागाद् गणानां गणनायकः । आदित्यमूर्द्धा कोट्या च तथा चैव घनावहः

Rồi Koṭyagnimukha tiến đến—một vị chỉ huy trong hàng gaṇa của Śiva. Cùng với ngài, Ādityamūrdhā, Koṭyā và cả Ghanāvaha cũng lần lượt đến nơi.

Verse 15

सन्नाहश्शतकोट्या हि कुमुदो गणपस्तथा । अमोघः कोकिलश्चैव शतकोट्या गणाधिपः

Sannāha có đạo quân một trăm crore; Kumuda cũng là một Gaṇapa. Lại nữa, Amogha và Kokila—mỗi vị đều là chúa tể các gaṇa, có một trăm crore tùy tùng.

Verse 16

सुमन्त्रः कोटिकोट्या च गणानां गणानायकः । काकपादोदरः कोटिषष्ट्या सन्तानकस्तथा

Sumantra là thủ lĩnh các gaṇa, thống lĩnh đến mười triệu crore. Cũng vậy, Kākapādodara—bậc khai sinh dòng dõi mang danh Santānaka—có sáu mươi triệu crore dưới quyền.

Verse 17

महाबलश्च नवभिर्मधुपिंगश्च कोकिलः । नीलो नवत्या कोटीनां पूर्णभद्रस्तथैव च

Mahābala có chín crore; Madhupiṅga và Kokila cũng được xưng danh. Nīla có chín mươi crore; và Pūrṇabhadra cũng vậy, hiện diện trong hàng ngũ ấy.

Verse 18

सप्तकोट्या चतुर्वक्त्रः करणो विंशकोटिभिः । ययौ नवतिकोट्या तु गणेशानो हि रोमकः

Với bảy crore, Phạm Thiên bốn mặt lên đường; với hai mươi crore, Karaṇa lên đường; và với chín mươi crore, Gaṇeśa—được gọi là Romaka—quả thật cũng xuất hành.

Verse 19

यज्वाशश्शतमन्युश्च मेघमन्युश्च नारद । तावत्कोट्या ययुस्सर्वे गणेशा हि पृथक्पृथक्

Hỡi Nārada, các Gaṇeśa mang danh Yajvāśa, Śatamanyu và Meghamanyu—cùng hết thảy các Gaṇeśa khác—đều ra đi trong chính số lượng crore ấy, mỗi vị riêng rẽ đến nơi chốn và phận sự của mình.

Verse 20

काष्ठाङ्गुष्ठश्चतुष्षष्ट्या कोटीनां गणनायकः । विरूपाक्षस्सुकेशश्च वृषाभश्च सनातनः

Kāṣṭhāṅguṣṭha, vị thủ lĩnh cai quản việc tính toán sáu mươi tư triệu (crore); Virūpākṣa và Sukeśa; và Vṛṣābha, đấng vĩnh cửu—đây là (trong số) các vị thần Gaṇa trong đoàn tùy tùng của Thần Shiva.

Verse 21

तालकेतुः षडास्यश्च चञ्च्वास्यश्च सनातनः । सम्वर्तकस्तथा चैत्रो लकुलीशस्स्वयम्प्रभुः

Tālaketu, Ṣaḍāsya, Caṅcvāsya, Đấng Vĩnh Cửu (Sanātana), Samvartaka, Caitra, và Lakulīśa—Chúa tể Tự chiếu sáng—(là những hóa thân/danh hiệu tôn quý được nhắc đến ở đây).

Verse 22

लोकान्तकश्च दीप्तात्मा तथा दैत्यान्तको मुने । देवो भृंगिरिटिश्श्रीमान्देवदेवप्रियस्तथा

Hỡi bậc hiền triết, (Ngài được biết đến là) Lokāntaka, bậc có linh hồn rạng rỡ; cũng là Daityāntaka, kẻ tiêu diệt các daitya. Ngài là vị thần Bhṛṅgiriṭi—huy hoàng và lừng lẫy—luôn được Thần của các vị thần (Shiva) yêu mến.

Verse 23

अशनिर्भानुकश्चैव चतुष्षष्ट्या सहस्रशः । ययुश्शिवविवाहार्थं शिवेन सहसोत्सवाः

Aśani và Bhānuka cũng vậy, cùng với sáu mươi bốn nghìn vị khác, đã lên đường với Thần Śiva vì mục đích hôn lễ của chính Śiva; tất cả tiến bước trong không khí đại lễ tưng bừng.

Verse 24

भूतकोटिसहस्रेण प्रमथाः कोटिभिस्त्रिभिः । वीरभद्रश्चतुष्षष्ट्या रोमजानान्त्रिकोटिभिः

Có ba crore Pramatha, đi cùng là hàng nghìn crore bhūta; và Vīrabhadra cũng được vây quanh bởi sáu mươi bốn crore đoàn quân dữ tợn—sinh từ những sợi lông của Chúa—cùng vô số đoàn chúng khác.

Verse 25

कोटिकोटिसहस्राणां शतैर्विंशतिभिर्वृताः । तत्र जग्मुश्च नन्द्याद्या गणपाश्शंकरोत्सवे

Được vây quanh bởi trăm và hai mươi crores trên crores của muôn ngàn, các đoàn Gaṇa của Śiva—do Nandin dẫn đầu—cũng đi đến đó, dự đại lễ của Chúa Śaṅkara.

Verse 26

क्षेत्रपालो भैरवश्च कोटिकोटिगणैर्युतः । उद्वाहश्शंकरस्येत्याययौ प्रीत्या महोत्सवे

Kṣetrapāla Bhairava, cùng vô số crores trên crores các Gaṇa của Śiva, hoan hỷ đến dự đại lễ và cất lời xướng: “Đây là hôn lễ của Śaṅkara.”

Verse 27

एते चान्ये च गणपा असङ्ख्याता महाबलाः । तत्र जग्मुर्महाप्रीत्या सोत्साहाश्शंकरोत्सवे

Những Gaṇa này và nhiều Gaṇa khác nữa—vô lượng, đại lực—đều đến đó với niềm hân hoan lớn và khí thế dâng trào, để mừng lễ hội của Śaṅkara (Chúa Śiva).

Verse 28

सर्वे सहस्रहस्ताश्च जटामुकुटधारिणः । चन्द्ररेखावतंसाश्च नीलकण्ठास्त्रिलोचनाः

Tất cả đều có nghìn tay, đội búi tóc bện (jaṭā) như vương miện. Họ được điểm trang vệt trăng lưỡi liềm, đều là Nīlakaṇṭha (cổ xanh) và Tam Nhãn—mang những tướng lành của hình tướng hữu tướng (saguṇa) của Śiva hiển lộ.

Verse 29

रुद्राक्षाभरणास्सर्वे तथा सद्भस्मधारिणः । हारकुण्डलकेयूरमुकुटाद्यैरलंकृताः

Tất cả đều mang trang sức rudrākṣa và bôi/đeo thánh tro (bhasma). Họ được điểm trang bằng vòng cổ, hoa tai, vòng tay, vương miện và các thứ trang sức khác.

Verse 30

ब्रह्मविष्ण्विन्द्रसंकाशा अणिमादिगुणैर्युताः । सूर्य्यकोटिप्रतीकाशास्तत्र रेजुर्गणेश्वराः

Tại đó, các thủ lĩnh của gaṇa của Śiva rực sáng—uy nghi như Brahmā, Viṣṇu và Indra; đầy đủ các thần lực như aṇimā v.v., và chói lòa với quang huy sánh như mười triệu mặt trời.

Verse 31

पृथिवीचारिणः केचित् केचित्पातालचारिणः । केचिद्व्योमचराः केचित्सप्तस्वर्गचरा मुने

Hỡi bậc hiền triết, có kẻ đi trên mặt đất; có kẻ du hành nơi Pātāla (cõi dưới); có kẻ rong ruổi giữa hư không; và có kẻ vượt qua bảy tầng trời.

Verse 32

किम्बहूक्तेन देवर्षे सर्वलोकनिवासिनः । आययुस्स्वगणाश्शम्भोः प्रीत्या वै शङ्करोत्सवे

Hỡi bậc thánh hiền, cần gì nói nhiều? Muôn loài cư trú trong mọi thế giới—thậm chí cả chính các gaṇa của Śambhu—đều hoan hỷ và một lòng sùng kính mà đến dự lễ hội của Śaṅkara.

Verse 33

इत्थं देवैर्गणैश्चान्यैस्सहितश्शङ्करः प्रभुः । ययौ हिमगिरिपुरं विवाहार्थं निजस्य वै

Như thế, Đức Chúa Śaṅkara—cùng chư thiên và các đoàn Gaṇa khác hộ tống—đã lên đường đến thành của Himagiri, vì lễ thành hôn của chính Ngài.

Verse 34

यदाजगाम सर्वेशो विवाहार्थे सुरादिभिः । तदा तत्र ह्यभूद्वृत्तं तच्छृणु त्वं मुनीश्वर

Khi Đấng Tối Thượng của muôn loài, Śiva, đến nơi ấy vì lễ cưới—cùng chư thiên và các bậc khác—thì những việc đã xảy ra tại đó quả thật đã diễn ra. Hỡi bậc hiền thánh tối thượng, hãy lắng nghe câu chuyện ấy.

Verse 35

रुद्रस्य भगिनी भूत्वा चण्डी सूत्सवसंयुता । तत्राजगाम सुप्रीत्या परेषां सुंभयावहा

Trở thành em gái của Rudra, Chāṇḍī—được tháp tùng bởi những lễ hội cát tường—đã đến nơi ấy với niềm hoan hỷ lớn lao, gieo nỗi kinh hãi cho các đạo quân thù nghịch.

Verse 36

प्रेतासनसमारूढा सर्पाभरणभूषिता । पूर्णं कलशमादाय हैमं मूर्ध्नि महाप्रभम्

Ngự trên tòa ngồi của các linh hồn và được trang sức bằng những món trang sức hình rắn, nàng nâng một bình đầy tràn và đặt chiếc bình vàng rực rỡ ấy lên đỉnh đầu.

Verse 37

स्वपरीवारसंयुक्ता दीप्तास्या दीप्तलोचना । कुतूहलम्प्रकुर्वन्ती जातहर्षा महाबला

Được các tùy tùng của mình tháp tùng, dung nhan rạng ngời, đôi mắt sáng lấp lánh, Nữ Thần đại lực—khởi lên niềm háo hức tò mò—tràn đầy hoan hỷ.

Verse 38

तत्र भूतगणा दिव्या विरूपः कोटिशो मुने । विराजन्ते स्म बहुशस्तथा नानाविधास्तदा

Tại đó, hỡi hiền giả, các đoàn Bhūta thần diệu—đông đến hàng ức—với vô vàn hình tướng kỳ dị khác nhau, đã hiện ra rực sáng thành những đám đông lớn vào lúc bấy giờ.

Verse 39

तैस्समेताग्रतश्चण्डी जगाम विकृतानना । कुतूहलान्विता प्रीता प्रीत्युपद्रव कारिणी

Bấy giờ Caṇḍī, với dung mạo dữ dằn biến đổi, cùng họ tiến ra dẫn đầu—lòng đầy hiếu kỳ, hoan hỷ, và trong niềm vui đùa nghịch đã làm dấy lên một phen náo động.

Verse 40

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे यात्रावर्णनं नाम चत्वारिशोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ bốn mươi, mang tên “Mô tả về cuộc hành hương”, thuộc Pārvatī-khaṇḍa (phần thứ ba) của Rudra-saṃhitā (phần thứ hai) trong Thánh điển Śiva Mahāpurāṇa huy hoàng.

Verse 41

तदा डमरुनिर्घोषैर्व्याप्तमासीज्जगत्त्रयम् । भेरीझंकारशब्देन शंखानां निनदेन च

Bấy giờ tam giới tràn ngập tiếng dồn vang của trống ḍamaru, tiếng ngân rền của trống kettledrum, và tiếng tù và ốc (śaṅkha) vang dội.

Verse 42

तथा दुन्दुभिनिर्घोषैश्शब्दः कोलाहलोऽभवत् । कुर्वञ्जगन्मंगलं च नाशयेन्मंगलेतरत्

Cũng vậy, với những hồi trống kettledrum vang dội, một cơn náo động âm thanh bừng lên—làm nên điềm lành cho toàn thế gian và xua tan mọi điều bất tường.

Verse 43

गणानां पृष्ठतो भूत्वा सर्वे देवास्समुत्सुकाः । अन्वयुस्सर्वसिद्धाश्च लोकपालादिका मुने

Hỡi hiền giả, chư thiên đều háo hức mong chờ, đứng phía sau các gaṇa của Śiva; các bậc Siddha thành tựu, cùng các Lokapāla hộ thế và những vị khác cũng theo sau.

Verse 44

मध्ये व्रजन् रमेशोऽथ गरुडासनमाश्रितः । शुशुभे ध्रियमाणेन क्षत्रेण महता मुने

Hỡi hiền giả, bấy giờ Rameśa tiến đi giữa hội chúng, ngự trên tòa Garuḍa; Ngài rực rỡ huy hoàng, được nâng rước với uy nghi vương giả và năng lực hộ trì lớn lao.

Verse 45

चामरैर्वीज्यमानोऽसौ स्वगणैः परिवारितः । पार्षदैर्विलसद्भिश्च स्वभूषाविधिभूषितः

Ngài được quạt bằng chāmara (phất trần đuôi yak), được các gaṇa của mình vây quanh; có các pāriṣada rạng ngời hầu cận, Ngài tỏa sáng, trang nghiêm bằng những bảo sức và pháp phục vương nghi theo đúng nghi thức của Ngài.

Verse 46

तथाऽहमप्यशोभम्वै व्रजन्मार्गे विराजितः । वेदैर्मूर्तिधरैश्शास्त्रैः पुराणैरागमैस्तथा

Cũng vậy, chính tôi quả thật được trang nghiêm, rạng ngời trên con đường mình đi, được các Veda hiện thân tán dương và hộ tống, cùng các śāstra uy quyền, các Purāṇa và cả các Āgama nữa.

Verse 47

सनकादिमहासिद्धैस्सप्रजापतिभिस्सुतैः । परिवारैस्संयुतो हि शिवसेवनतत्परः

Được tháp tùng bởi các đại thành tựu giả khởi đầu từ Sanaka, cùng các Prajāpati và các con của họ, lại có quyến thuộc vây quanh, vị ấy quả thật một lòng chuyên chú phụng sự và thờ kính đức Śiva.

Verse 48

स्वसैन्यमध्यगश्शक्र ऐरावतगज स्थितः । नामाविभूषितोऽत्यन्तं व्रजन् रेजे सुरेश्वरः

Đế Thích (Indra), chúa tể chư thiên, ngự trên voi Airāvata, tiến đi giữa đạo quân của chính mình, rực rỡ chói ngời khi bước tới—được trang nghiêm trọn vẹn bằng phù hiệu và danh xưng hiển hách.

Verse 49

तदा तु व्रजमानास्ते ऋषयो बहवश्च ते । विरेजुरतिसोत्कण्ठश्शिवस्योद्वाहनम्प्रति

Bấy giờ, nhiều bậc hiền thánh (ṛṣi) cùng lên đường; họ rạng ngời bởi niềm khát ngưỡng mãnh liệt, tâm hướng trọn về việc được chứng kiến lễ thành hôn cát tường của Đức Śiva.

Verse 50

शाकिन्यो यातुधानाश्च वेताला ब्रह्मराक्षसाः । भूतप्रेतपिशाचाश्च तथान्ये प्रमथादयः

Các Śākinī, yātudhāna, vetāla, brahmarākṣasa; cùng các bhūta, preta, piśāca, và những đoàn chúng khác như Pramatha—đều là các loài linh thể dữ dội và tùy tùng thuộc cảnh giới của Śiva.

Verse 51

तुम्बुरुर्नारदो हाहा हूहूश्चेत्यादयो वराः । गन्धर्वाः किन्नरा जग्मुर्वाद्यानाध्माय हर्षिताः

Tumburu, Nārada, Hāhā, Hūhū và các bậc ưu tú khác—những Gandharva và Kinnara—hân hoan lên đường, thổi và tấu nhạc khí để mừng lễ.

Verse 52

जगतो मातरस्सर्वा देवकन्याश्च सर्वशः । गायत्री चैव सावित्री लक्ष्मीरन्यास्सुरस्त्रियः

Tất cả các Bà Mẹ của thế gian, cùng mọi tiên nữ khắp chốn—Gāyatrī, Sāvitrī, Lakṣmī và các nữ thần khác—đều hiện diện tụ hội nơi ấy.

Verse 53

एताश्चान्याश्च देवानां पत्नयो भवमातरः । उद्वाहश्शंकरस्येति जग्मुस्सर्वा मुदान्विताः

Những vị ấy và các phu nhân khác của chư thiên—được đời tôn kính như các Bà Mẹ—đều hân hoan cùng nhau tiến bước, nói rằng: “Đây là lễ thành hôn của Śaṅkara.”

Verse 54

शुद्धस्फटिकसंकाशो वृषभस्सर्वसुन्दरः । यो धर्म उच्यते वेदैश्शास्त्रैस्सिद्धमहर्षिभिः

Ngài rực sáng như pha lê thanh tịnh; Ngưu vương Nandin đẹp tuyệt mỹ mọi bề. Ngài chính là Pháp (Dharma) mà Veda và Śāstra tuyên thuyết, được các đại Ṛṣi đã thành tựu xác lập—làm chuẩn mực của trật tự chính đạo trong cõi của Śiva.

Verse 55

तमारूढो महादेवो वृषभं धर्मवत्सलः । शुशुभेतीव देवर्षिसेवितस्सकलैर्व्रजन्

Mahādeva, đấng yêu mến Dharma, cưỡi lên con ngưu ấy rồi tiến bước. Được chư thiên-Ṛṣi phụng sự và muôn loài theo hầu, Ngài dường như rực rỡ huy hoàng, tỏa sáng vinh quang.

Verse 56

एभिस्समेतैस्सफलैमहर्षिभिर्बभौ महेशो बहुशोत्यलंकृतः । हिमालयाह्वस्य धरस्य संव्रजन् पाणिग्रहार्थं सदनं शिवायाः

Được các đại hiền Ṛṣi tháp tùng—mang theo lễ vật cát tường—Mahādeva rạng ngời, trang nghiêm bằng nhiều vẻ. Tiến về tư dinh của chúa sơn Himālaya, Ngài đi để cử hành nghi lễ thiêng liêng: nắm tay Śivā trong hôn phối.

Verse 57

इत्युक्तं शम्भुचरितं गमनम्परमोत्सवम् । हिमालयपुरोद्भूतं सद्वृत्तं शृणु नारद

Như vậy đã được thuật lại thánh truyện về Śambhu—cuộc khởi hành của Ngài, một đại lễ tối thượng. Nay hãy lắng nghe, hỡi Nārada, câu chuyện cao quý và cát tường phát sinh từ thành đô của Himālaya.