Shloka 37

देवस्तुतिः (Deva-stuti) — “Hymn of the Devas / Divine Praise”

Devanagari script

संसारसागरकरालभवाङ्गदुःखनिस्तारकारितरणिश्च निवीतहीना । अष्टाङ्गयोगपरिपालनकेलिदक्षां विन्ध्यागवासनिरतां प्रणमाम तां वै

Transliteration

saṃsārasāgarakarālabhavāṅgaduḥkhanistārakāritaraṇiśca nivītahīnā | aṣṭāṅgayogaparipālanakelidakṣāṃ vindhyāgavāsaniratāṃ praṇamāma tāṃ vai

Translation

Chúng con kính lạy Nữ Thần ấy—Pārvatī—mặt trời cứu độ, giúp muôn loài vượt qua biển cả luân hồi ghê rợn và nỗi khổ gắn liền với đời sống hữu thân; Đấng không mang thánh tuyến; Đấng khéo bậc nhất trong trò diệu dụng gìn giữ kỷ luật aṣṭāṅga-yoga; và Đấng chuyên tâm an trú nơi núi Vindhya.

Word by Word

• संसार-सागर-कराल-भव-अङ्ग-दुःख-निस्तार-कारि-तरणिः: the sun that brings deliverance from the dreadful worldly-ocean’s afflictions
• संसार-सागर-कराल-भव-अङ्ग-दुःख-निस्तार-कारि-तरणिः: Karta-anvaya (कर्तृसम्बन्ध/Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: संसार (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक) + कराल (प्रातिपदिक) + भव (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + दुःख (प्रातिपदिक) + निस्तार (प्रातिपदिक) + कारि (प्रातिपदिक) + तरणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); बहुपद-तत्पुरुषः (multi-member determinative): ‘संसारसागरस्य करालस्य भवाङ्गदुःखस्य निस्तारं करोति इति तरणिः’

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction): ‘and’

• निवीत-हीना: without the sacred thread (upavīta)
• निवीत-हीना: Karta-anvaya (कर्तृसम्बन्ध/Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: निवीत (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण — ‘निवीतं (उपवीतं) न अस्ति यस्याः’

• अष्ट-अङ्ग-योग-परिपालन-केलि-दक्षाम्: skilled in the sportive practice of maintaining the eight-limbed yoga
• अष्ट-अङ्ग-योग-परिपालन-केलि-दक्षाम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट (प्रातिपदिक/संख्या) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक) + परिपालन (प्रातिपदिक) + केलि (प्रातिपदिक) + दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण — ‘अष्टाङ्गयोगस्य परिपालने केलिः (क्रीडा/कौशलम्) तत्र दक्ष’

• विन्ध्य-अग-वास-निरताम्: devoted to dwelling on Mount Vindhya
• विन्ध्य-अग-वास-निरताम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: विन्ध्य (प्रातिपदिक) + अग (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक) + निरत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण — ‘विन्ध्यागे वासे निरता’

• प्रणमाम: we bow
• प्रणमाम: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन (Plural); परस्मैपद (Parasmaipada)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle), निश्चयार्थ (certainly/indeed)

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Jyotirlinga Context

Sthala Purana: Vindhya-residence motif aligns with Devī’s mountain-abode traditions; not a Jyotirliṅga episode in this verse.

Significance: Darśana of Devī as tāriṇī (savior) and yoginī grants fearlessness and steadiness in sādhana.

Mantra Metadata

Mantra: संसारसागरकरालभवाङ्गदुःखनिस्तारकारितरणिश्च निवीतहीना । अष्टाङ्गयोगपरिपालनकेलिदक्षां विन्ध्यागवासनिरतां प्रणमाम तां वै

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Durgā

Role: liberating

Characters & Entities

• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse praises Pārvatī as Śakti who helps the bound soul cross saṃsāra’s fearsome suffering, emphasizing liberation through her grace alongside disciplined yoga—hallmarks of the Śaiva path where Pati (Śiva) and Śakti uplift the paśu (soul) from pāśa (bondage).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By venerating Pārvatī as the liberating power of Śiva, the verse supports Saguna worship: devotion to Śiva with Śakti (often in Liṅga worship) where grace is approached through reverence, purity, and steadfast practice, leading the seeker toward the highest reality.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

It points to aṣṭāṅga-yoga—ethical restraints, observances, posture, breath, withdrawal, concentration, meditation, and samādhi—supported by bhakti; a practical takeaway is steady japa (e.g., pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”) with disciplined living and contemplative focus.