Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 43

तारकवाक्य-शक्रविष्णुवीरभद्रयुद्धवर्णनम् — Account of Tāraka’s declarations and the battle involving Śakra (Indra), Viṣṇu, and Vīrabhadra

Devanagari script

एवं तिरस्कृतं दृष्ट्वा शक्रविष्णुप्रतापवान् । चक्रमुद्यस्य भगवांस्तारकं स जघान ह

Transliteration

evaṃ tiraskṛtaṃ dṛṣṭvā śakraviṣṇupratāpavān | cakramudyasya bhagavāṃstārakaṃ sa jaghāna ha

Translation

Thấy hắn bị sỉ nhục như thế, Đấng Thế Tôn—oai quang rực rỡ như Indra và Viṣṇu—liền giương bánh xe (cakra) và đánh gục Tāraka.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)

• तिरस्कृतम्: the insult/repulse
• तिरस्कृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: तिरस् + कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'insulted/repulsed' (object of दृष्ट्वा)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); 'having seen'

• शक्र-विष्णु-प्रतापवान्: possessing the prowess of Śakra and Viṣṇu
• शक्र-विष्णु-प्रतापवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + विष्णु (प्रातिपदिक) + प्रतापवत् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (शक्रस्य विष्णोः प्रतापः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (विष्णोः)

• चक्रम्: the discus
• चक्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• उद्यस्य: having lifted
• उद्यस्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्-यम् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); 'having raised/brandished'

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; विशेषनाम—'the Blessed Lord' (here: Viṣṇu)

• तारकम्: Tāraka
• तारकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• जघान: struck down
• जघान: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; 'struck/slew'

• ह: indeed
• ह: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: निपात (particle), emphasis/indeed

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Characters & Entities

• Vishnu
• Indra
• Taraka

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It shows dharma being restored when adharma becomes insolent: the Lord’s decisive action symbolizes the removal of ego and hostility to the divine, a key Shaiva theme where grace destroys the asuric tendency obstructing liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though the Linga is the supreme Shaiva symbol, this verse highlights Saguna divinity acting within history—protecting devotees and cosmic order—reminding worshippers that the same Supreme Reality worshipped as Linga also manifests powerfully to subdue demonic obstruction.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on the Lord as the remover of inner Tāraka (pride and aggression) and repeat the Panchākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—with Tripuṇḍra (bhasma) and a dharmic resolve to abandon disrespect and hostility toward the sacred.