Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 7

कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds

Devanagari script

त्वयि नाथे सति विभो यज्ञभंगः कथं भवेत् । विचार्य्यैवाऽखिलेशान काम पूर्णं कुरुष्व मे

Transliteration

tvayi nāthe sati vibho yajñabhaṃgaḥ kathaṃ bhavet | vicāryyaivā'khileśāna kāma pūrṇaṃ kuruṣva me

Translation

Ôi Đấng Chúa Tể thấm khắp, khi Ngài hiện diện làm Đấng Hộ Trì của chúng con, sao có thể xảy ra sự phá hoại tế lễ (yajña)? Vậy nên, ôi Chúa Tể muôn loài, xin Ngài suy xét kỹ càng và viên mãn trọn vẹn điều con cầu nguyện.

Word by Word

• त्वयि: in you / when you are (present)
• त्वयि: Adhikarana (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• नाथे: in (the) lord
• नाथे: Adhikarana (अधिकरण; in the lord)
• Type: Noun
• Root: नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; संबोधनार्थे अपि प्रयोगः सम्भवः

• सति: being / while (you) are
• सति: Sati-saptami (सति-सप्तमी/Locative absolute)
• Type: Indeclinable
• Root: अस् (धातु) + शतृ (कृत्-प्रत्यय)
• Form: सप्तमी-एकवचन, वर्तमानकाले कृदन्त (present participle, शतृ) ‘सति’—सप्तमी-सम्बन्धे (locative absolute marker)

• विभो: O mighty one
• विभो: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन

• यज्ञ-भङ्गः: the disruption of the sacrifice
• यज्ञ-भङ्गः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + भङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (yajñasya bhaṅgaḥ); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कथम्: how
• कथम्: Prashna (प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक अव्यय

• भवेत्: could happen / would be
• भवेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• विचार्य: having considered
• विचार्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: वि-चर् (धातु) + ल्यप् (कृत्-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund)

• एव: indeed / only
• एव: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• अखिल-ईशान: O lord of all
• अखिल-ईशान: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अखिल (प्रातिपदिक) + ईशान (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (अखिलः ईशानः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• काम: desire / wish
• काम: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पूर्णम्: fulfilled / complete
• पूर्णम्: Karma-visheshana (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (कामम्)

• कुरुष्व: do / make
• कुरुष्व: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद (कुरुष्व)

• मे: for me / my
• मे: Sampradana (सम्प्रदान/Beneficiary)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; दत्त-सम्प्रदानार्थे अपि (for me)

Speaker

Pārvatī (Umā), addressing Lord Śiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Mantra Metadata

Mantra: त्वयि नाथे सति विभो यज्ञभंगः कथं भवेत् । विचार्य्यैवाऽखिलेशान काम पूर्णं कुरुष्व मे

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati
• Daksha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse emphasizes śaraṇāgati (taking refuge): when the devotee recognizes Śiva as the all-protecting Lord, fear of external obstacles dissolves and one seeks His considered, grace-filled fulfilment of dharmic desire.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It reflects Saguna-bhakti—addressing Śiva as Vibhu and Īśāna who actively safeguards sacred rites; Linga-worship similarly treats Śiva as the present Lord who receives worship and bestows anugraha.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is to begin yajña or pūjā with refuge in Śiva—mentally repeating the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” and praying for nirvighnatā (removal of obstacles) through His protection.