Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 7

कुमाराभिषेकवर्णनम् — Description of Kumāra’s Abhiṣeka

Consecration/Installation

Devanagari script

इत्युक्त्वा कृत्तिकास्सर्वाः कृत्वा वक्षसि कार्त्तिकम् । द्रुतं मूर्च्छामवापुस्तास्सुतविच्छेदकारणात्

Transliteration

ityuktvā kṛttikāssarvāḥ kṛtvā vakṣasi kārttikam | drutaṃ mūrcchāmavāpustāssutavicchedakāraṇāt

Translation

Nói xong, tất cả các Kṛttikā ôm Kārttikeya áp vào ngực mình. Nhưng ngay tức khắc, vì nỗi đau do nguyên nhân phải lìa xa đứa con, các nàng ngất lịm đi.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, उद्धरण-समाप्तिसूचक

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having said'

• कृत्तिकाः: the Kṛttikās (Pleiades nymphs)
• कृत्तिकाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृत्तिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• कृत्वा: having placed/made
• कृत्वा: Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): 'having done/made'

• वक्षसि: on the chest
• वक्षसि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• कार्त्तिकम्: Kārttika (the child)
• कार्त्तिकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्त्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कुमार-नाम (Skanda/Kārttikeya)

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Prakara (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुतम् (अव्यय/क्रियाविशेषण)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• मूर्च्छाम्: fainting; swoon
• मूर्च्छाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्च्छा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अवापुः: they attained; they fell into
• अवापुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु) उपसर्गः अव-
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• ताः: they (those women)
• ताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम

• सुत-विच्छेद-कारणात्: because of the cause of separation from the son
• सुत-विच्छेद-कारणात्: Hetu/Apanadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक) + विच्छेद (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; समासः—सुतस्य विच्छेदः तस्य कारणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shakti Dimension

Role: nurturing

Characters & Entities

• Krittikas
• Kartikeya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights viraha-bhakti: intense love that becomes unbearable at the prospect of separation. In Shaiva understanding, such purified affection—when directed toward the Divine—can mature into surrender and grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though the scene centers on Kārttikeya, it supports Saguna devotion: the Divine is approached through embodied līlā and relationships (parental love, protection, separation), which ultimately lead the devotee toward Shiva’s grace behind all forms.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is bhakti-smaraṇa: contemplative remembrance of Shiva’s family-līlā while repeating the Panchākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”), transforming emotional intensity into steady devotion.