Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 33

तारकवधोत्तरं देवस्तुतिः पर्वतवरप्रदानं च / Devas’ Hymn after Tāraka’s Slaying and the Bestowal of Boons upon the Mountains

Devanagari script

वृषांकाय महेशाय गणानां पतये नमः । सर्वेश्वराय देवाय त्रिलोकपतये नमः

Transliteration

vṛṣāṃkāya maheśāya gaṇānāṃ pataye namaḥ | sarveśvarāya devāya trilokapataye namaḥ

Translation

Kính lễ Mahesha, Đấng mang dấu hiệu bò đực; kính lễ Chúa tể các Gaṇa. Kính lễ Đấng Thần Chủ, bậc Tối Thượng của muôn loài; kính lễ Chúa tể và Đấng hộ trì của ba cõi.

Word by Word

• वृषाङ्काय: to the bull-marked one
• वृषाङ्काय: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: वृष-अङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वृषः अङ्के यस्य/वृषचिह्नः)

• महेशाय: to the Great Lord
• महेशाय: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: महा-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; कर्मधारयः (महान् ईशः)

• गणानाम्: of the gaṇas
• गणानाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• पतये: to the lord
• पतये: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• नमः: salutation
• नमः: सम्बोधन/सम्प्रदान (Salutation)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् निपात (salutation)

• सर्वेश्वराय: to the Lord of all
• सर्वेश्वराय: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: सर्व-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सर्वस्य ईश्वरः)

• देवाय: to the god
• देवाय: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• त्रिलोकपतये: to the lord of the three worlds
• त्रिलोकपतये: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: त्रि-लोक-पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (त्रिलोकस्य पतिः)

• नमः: salutation
• नमः: सम्बोधन/सम्प्रदान (Salutation)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् निपात (salutation)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Pashupatinatha

Mantra Metadata

Mantra: वृषांकाय महेशाय गणानां पतये नमः । सर्वेश्वराय देवाय त्रिलोकपतये नमः

Type: stotra

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva
• Nandi

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

This verse is a bhakti-filled salutation that recognizes Śiva as Pati—the supreme Lord—who rules the gaṇas and the three worlds; meditating on Him as Sarveśvara steadies devotion and orients the soul (paśu) toward liberation through His grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The epithets “Vṛṣāṅka” and “Trilokapati” praise Śiva in His accessible, saguna aspect—worthy of ritual worship (pūjā) and linga-arcana—while affirming His universal sovereignty as the inner Lord of all.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Use the verse as a daily namaskāra-mantra before linga-pūjā: offer water and bilva, apply tripuṇḍra (bhasma), and repeat the salutations with japa of “Om Namaḥ Śivāya,” contemplating Śiva as Sarveśvara and Trilokapati.