Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 25

क्रौञ्चशरणागमनम् तथा बाणासुरवधः

Krauñca Seeks Refuge; Slaying of Bāṇāsura

Devanagari script

कुमुदेनस्तुतश्चेत्थं विज्ञप्तस्तद्वधाय हि । स्वाश्च शक्तिं स जग्राह स्मृत्वा शिवपदांबुजौ

Transliteration

kumudenastutaścetthaṃ vijñaptastadvadhāya hi | svāśca śaktiṃ sa jagrāha smṛtvā śivapadāṃbujau

Translation

Được Kumuda tán dương và khẩn cầu tha thiết để hoàn thành việc trừ diệt ấy, trước hết ngài tưởng niệm đôi chân sen của Śiva; rồi nắm lấy thần lực của chính mình, chuẩn bị giáng đòn hạ kẻ thù.

Word by Word

• कुमुदेन: by Kumuda
• कुमुदेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कुमुद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• स्तुतः: (he) having been praised
• स्तुतः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘praised’

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• इत्थम्: thus; in this manner
• इत्थम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इत्थम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (manner adverb)

• विज्ञप्तः: (he) having been informed/requested
• विज्ञप्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: ज्ञप्/विज्ञप् (धातु) → विज्ञप्त (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘informed/requested’

• तत्-वधाय: for his killing
• तत्-वधाय: Sampradana (सम्प्रदान/चतुर्थी)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तस्य वधः), चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/indeed)

• स्वाः: his own
• स्वाः: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (शक्तयः/शक्तिं इत्यर्थे पाठभेद-सामञ्जस्य)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• शक्तिम्: weapon; spear (śakti)
• शक्तिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• जग्राह: took; seized
• जग्राह: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• स्मृत्वा: having remembered
• स्मृत्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) → स्मृत्वा (क्त्वान्त)
• Form: अव्ययकृदन्त (gerund/क्त्वा), पूर्वकालिक क्रिया

• शिवपदाम्बुजौ: Śiva’s two lotus-feet
• शिवपदाम्बुजौ: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव + पद + अम्बुज (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (शिवस्य पदाम्बुजे), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; ‘two lotus-feet’

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Characters & Entities

• Shiva
• Kumuda

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse shows the Shaiva Siddhanta principle that all effective power (śakti) becomes auspicious and dharmic when grounded in remembrance of Pati—Lord Shiva’s lotus-feet—before engaging in decisive action.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Remembering Shiva’s lotus-feet reflects Saguna devotion—turning the mind to Shiva’s gracious form and presence (often approached through Linga-worship) so that one’s strength and weapons are aligned with Shiva’s will rather than ego.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is to begin any challenging duty with Shiva-smaraṇa—mentally bowing to Shiva (or the Linga) and reciting the Panchākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya,” then proceeding with steadiness and restraint.