Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 51

शिवविहारवर्णनम् (Śivavihāra-varṇana) — “Description of Śiva’s Divine Pastimes/Sojourn”

तत्र गत्वा हरिर्देवैर्मया च सुरवल्लभः । ययौ शिववरस्थानं शंकरं द्रष्टुकाम्यया

tatra gatvā harirdevairmayā ca suravallabhaḥ | yayau śivavarasthānaṃ śaṃkaraṃ draṣṭukāmyayā

Đến nơi ấy, Hari—đấng được chư thiên yêu kính—cùng với các deva và với ta, tiến vào thánh cư tối thượng của Śiva, lòng khát ngưỡng được diện kiến Śaṅkara.

तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
FormAdverb of place (देशवाचक-अव्यय)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), indeclinable; ‘having gone’
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
देवैःwith the gods
देवैः:
Sahakāraka (सहकारक/सह)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
मयाwith me / by me
मया:
Sahakāraka (सहकारक/सह)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormInstrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक-अव्यय)
सुरवल्लभःbeloved of the gods
सुरवल्लभः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + वल्लभ (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘सुराणां वल्लभः’); Masculine, Nominative, Singular; apposition to ‘हरिः’
ययौwent
ययौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person, Singular; parasmaipada
शिववरस्थानम्to Śiva’s excellent abode
शिववरस्थानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (determinative; ‘शिवस्य वरं स्थानम्’/‘शिवस्य श्रेष्ठं स्थानम्’); Neuter, Accusative, Singular
शंकरम्Śaṅkara
शंकरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
द्रष्टुकाम्ययाout of a wish to see
द्रष्टुकाम्यया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootद्रष्टु (गम्/दृश्-धातोः तुमुन्; infinitive base) + काम्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; ‘with the desire to see’; semantic: हेतौ तृतीया (instrumental of cause)

Brahmā (narrating to Nārada within the Rudra Saṃhitā context)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Jyotirlinga: Kedāranātha

Sthala Purana: The verse intensifies the Kailāsa approach into entry toward Śiva’s ‘vara-sthāna’ (supreme abode). In Himalayan Jyotirliṅga imagination, Kedāranātha functions as a terrestrial gateway to Śiva’s mountain-presence sought by gods and humans alike.

Significance: Frames darśana (draṣṭukāmyā) as salvific: seeking to behold Śaṅkara is itself a movement from pāśa-bound anxiety toward anugraha.

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

S
Shiva
V
Vishnu
D
Devas

FAQs

The verse highlights that even exalted beings like Hari and the devas seek Śaṅkara’s darśana, implying that grace (anugraha) arises from humbly approaching the Lord; in Shaiva Siddhānta, turning toward Pati (Shiva) is the beginning of release from pāśa (bondage).

The desire to “see Śaṅkara” points to Saguna-upāsanā—approaching Shiva in a worshipable, accessible form; in practice this culminates in seeking Shiva’s presence through Liṅga-darśana and pūjā as a doorway to realizing His transcendent nature.

A practical takeaway is to cultivate darśana-bhāva: visit a Shiva temple for Liṅga-darśana, offer bilva leaves and water, and repeat the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya” with the intention of beholding Shiva inwardly and outwardly.