चाण्डालीसद्गतिवर्णनम् (Cāṇḍālī-sadgati-varṇanam) — “Account of the Cāṇḍālī’s Attainment of a Good Destiny”

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाभाग धन्यस्त्वं शैवसत्तमः । चाण्डाली का समाख्याता तत्कथां कथय प्रभो

Các hiền triết thưa rằng: “Ôi Sūta, bậc cao quý! Thật phước lành thay cho ngài—người đứng đầu trong hàng tín đồ của Śiva. Người được gọi là Cāṇḍālī là ai? Bạch chúa tể, xin kể câu chuyện của nàng.”

Verse 2

सूत उवाच । द्विजाः शृणुत सद्भक्त्या तां कथां परमाद्भुताम् । शिवप्रभावसंमिश्रां शृण्वतां भक्तिवर्द्धिनीम्

Sūta nói: “Hỡi các bậc song sinh, hãy lắng nghe với lòng sùng tín chân thành câu chuyện kỳ diệu tối thượng này—thấm nhuần uy lực và vinh quang của Śiva—đối với người nghe, nó làm tăng trưởng bhakti.”

Verse 3

चांडाली सा पूर्वभरेऽभवद्ब्राह्मणकन्यका । सौमिनी नाम चन्द्रास्या सर्वलक्षणसंयुता

Người đàn bà ấy, tuy nay bị gọi là một Caṇḍālī, nhưng trong kiếp trước từng là một thiếu nữ Bà-la-môn. Tên nàng là Sauminī, dung nhan như trăng, hội đủ mọi tướng lành cát tường.

Verse 4

अथ सा समये कन्या युवतिः सौमिनी द्विजाः । पित्रा दत्ता च कस्मैचिद्विधिना द्विजसूनवे

Bấy giờ, thiếu nữ Sauminī, thuộc dòng Bà-la-môn, đã đến tuổi kết duyên, hiền hòa và cát tường. Theo đúng nghi lễ, nàng được cha gả cho con trai của một vị Bà-la-môn nào đó.

Verse 5

सा भर्तारमनुप्राप्य किंचित्कालं शुभव्रता । रेमे तेन द्विजश्रेष्ठा नवयौवनशालिनी

Khi đã về với chồng, nàng—người giữ những lời nguyện lành—đã sống an vui cùng chàng một thời gian. Ôi bậc nhị sinh tối thượng, nàng hoan lạc với chàng, rạng ngời trong sắc xuân của tuổi trẻ mới lớn.

Verse 6

अथ तस्याः पतिर्विप्रस्तरुणस्सुरुजार्दितः । सौमिन्याः कालयोगात्तु पञ्चत्वमगमद्द्विजाः

Bấy giờ, hỡi các bậc hiền triết hai lần sinh, chồng nàng—một Bà-la-môn trẻ—bị bệnh nặng hành hạ, do sự hội hợp đã định của Thời (kāla), liền đi đến cái chết, để Sauminī thành góa phụ.

Verse 7

मृते भर्तरि सा नारी दुखितातिविषण्णधीः । किंचित्कालं शुभाचारा सुशीलोवास सद्मनि

Khi chồng đã qua đời, người phụ nữ ấy chìm trong sầu khổ, tâm trí vô cùng u uất; trong một thời gian, nàng vẫn ở trong nhà mình, giữ nếp hạnh lành và đức hạnh đoan chính.

Verse 8

ततस्सा मन्मथाविष्टहृदया विधवापि च । युवावस्थाविशेषेण बभूव व्यभिचारिणी

Sau đó, tuy là góa phụ, lòng nàng vẫn bị Kāma—thần dục vọng—chiếm giữ; và do sức mạnh đặc biệt của tuổi trẻ, nàng đã lạc vào hạnh kiểm không trinh chính.

Verse 9

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां चाण्डालीसद्गतिवर्णनं नाम नवमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, ở bộ thứ tư là Koṭirudra-saṃhitā, chương thứ chín mang tên “Mô tả về sự đạt đến cảnh giới cát tường của Chāṇḍālī” xin được kết thúc.

Verse 10

कश्चिच्छूद्रवरस्तां वै विचरन्तीं निजेच्छया । दृष्ट्वा वने स्त्रियं चक्रे निनाय स्वगृहं तत

Một người Thủ-đà (Śūdra) hạnh kiểm thấp kém, thấy người nữ ấy tự do lang thang trong rừng, liền bắt giữ rồi đem về nhà mình.

Verse 11

अथ सा पिशिताहारा नित्यमापीतवारुणी । अजीजनत्सुतान्तेन शूद्रेण सुरतप्रिया

Rồi nàng—ăn thịt làm lương thực, luôn uống rượu—lại ưa thích dục lạc, nên đã sinh một người con trai với người Thủ-đà ấy.

Verse 12

कदाचिद्भर्तरि क्वापि याते पीतसुराथ सा । इयेष पिशिताहारं सौमिनी व्यभिचारिणी

Có lần, khi chồng nàng đi đâu đó vắng mặt, Sauminī ấy—đã uống rượu và sống buông thả—bỗng khởi lên dục muốn ăn thịt.

Verse 13

ततो मेषेषु बद्धेषु गोभिस्सह बहिर्व्रजे । निशामुखे तमोऽन्धे हि खड्गमादाय सा ययौ

Rồi sau đó, khi những con cừu đực đã bị trói lại, nàng bước ra khỏi chuồng bò cùng với đàn bò—ngay lúc chập tối, trong bóng đêm mịt mùng—tay cầm một thanh gươm.

Verse 14

अविमृश्य मदावेशान्मेषबुद्याऽऽमिष प्रिया । एकं जघान गोवत्सं क्रोशंतमतिदुर्भगा

Bị men say lấn át và hành động không suy xét, người đàn bà khốn khổ ấy—ưa thịt—lầm tưởng là cừu đực, liền chém chết một bê con, mặc cho nó đang kêu thảm thiết.

Verse 15

हतं तं गृहमानीय ज्ञात्वा गोवत्समंगना । भीता शिवशिवेत्याह केनचित्पुण्यकर्मणा

Người đàn bà—dịu mềm như bê non—đưa chàng về nhà; khi biết chàng đã bị giết, nàng kinh hãi, và nhờ sức phước đức đã tích từ trước, nàng kêu lên: “Śiva! Śiva!”

Verse 16

सा मुहूर्तं शिवं ध्यात्वामिषभोजनलालसा । छित्त्वा तमेव गोवत्सं चकाराहारमीप्सितम्

Thèm muốn ăn thịt, nàng trầm niệm về Chúa Śiva trong chốc lát; rồi chặt chính con bê ấy, nàng làm món ăn như ý cho mình.

Verse 17

एवं बहुतिथे काले गते सा सौमिनी द्विजाः । कालस्य वशमापन्ना जगाम यमसंक्षयम्

Vì vậy, khi thời gian dài đã trôi qua, người phụ nữ Bà-la-môn hiền hòa ấy, hỡi các bậc song sinh, rơi vào quyền lực của Thời gian và đi đến cõi của Yama—điểm tận cùng đã định cho đời sống hữu thân.

Verse 18

यमोऽपि धर्ममालोक्य तस्याः कर्म च पौर्विकम् । निवर्त्य निरयावासाच्चक्रे चाण्डालजातिकाम्

Ngay cả Yama, khi nhìn thấy đức hạnh của nàng và nghiệp xưa, đã rút nàng khỏi chốn địa ngục và khiến nàng thọ sinh trong giai cấp Caṇḍāla.

Verse 19

साथ भ्रष्टा यमपुराच्चाण्डालीगर्भमाश्रिता । ततो बभूव जन्मान्धा प्रशांतांगारमेचका

Rồi, rời khỏi thành của Yama, nàng nhập vào bào thai của một người phụ nữ Caṇḍāla. Từ đó nàng sinh ra mù lòa từ thuở lọt lòng, thân thể đen sẫm như tro than—ánh quang của nàng hoàn toàn tắt lịm.

Verse 20

जन्मान्धा साथ बाल्येऽपि विध्वस्तपितृमातृका । ऊढा न केनचिद्दुष्टा महाकुष्ठरुजार्दिता

Nàng mù từ thuở lọt lòng; đến cả thời thơ ấu cũng đã mất cả cha lẫn mẹ. Không ai chịu cưới nàng, lại còn bị chứng cùi (kuṣṭha) nặng nề hành hạ với những cơn đau đớn dày vò.

Verse 21

ततः क्षुधार्दिता दीना यष्टिपाणिर्गतेक्षणा । चाण्डालोच्छिष्टपिंडेन जठराग्निमतपर्यत्

Rồi nàng bị cơn đói giày vò, khốn cùng thảm thiết, tay cầm gậy, mắt cúi xuống; nàng tìm cách làm dịu “lửa trong bụng” bằng một nắm thức ăn thừa của kẻ caṇḍāla.

Verse 22

एवं कृच्छ्रेण महता नीत्वा स्वविपुलं वयः । जरयाग्रस्तसवार्ङ्गी दुःखमाप दुरत्ययम्

Vì thế, sau khi trải qua quãng đời dài của mình trong muôn vàn gian khổ, toàn thân bị tuổi già khống chế, nàng rơi vào nỗi khổ khó bề vượt thoát—ngầm dạy rằng chỉ nương tựa nơi Pati, Đức Śiva, mới vượt qua được sự mục rã của đời.

Verse 23

कदाचित्साथ चांडाली गोकर्णं तं महाजनान् । आयास्यंत्यां शिवतिथौ गच्छतो बुबुधेऽन्वगान्

Một lần, một người đàn bà Caṇḍālī, định đi đến Gokarṇa linh thiêng vào ngày tithi cát tường của Śiva, thấy đoàn người đông đảo đang lên đường liền lặng lẽ theo sau họ.

Verse 24

अथासावपि चांडाली वसनासनतृष्णया । महाजनान् याचयितुं संचचार शनैः शनैः

Rồi người đàn bà Caṇḍālī ấy cũng vậy, vì khát khao áo quần và chỗ ngồi, đã đi chậm rãi, tìm cách xin từ những người đáng kính.

Verse 25

गत्वा तत्राथ चांडाली प्रार्थयन्ती महाजनान् । यत्र तत्र चचारासौ दीनवाक्प्रसृताञ्जलिः

Đến nơi, người đàn bà Caṇḍālī ấy bắt đầu khẩn cầu những bậc có danh vọng. Với lời lẽ thảm buồn và đôi tay chắp/giơ ra cầu xin, nàng lang thang hết chỗ này đến chỗ khác.

Verse 26

एवमभ्यर्थयंत्यास्तु चांडाल्याः प्रसृताञ्जलौ । एकः पुण्यतमः पान्थः प्राक्षिपद्बिल्वमंजरीम्

Khi người đàn bà Caṇḍāla ấy khẩn cầu như vậy, chắp tay dang ra để cầu xin, thì có một lữ khách—đức hạnh bậc nhất—đã rải một chùm hoa bilva lên linh tượng thiêng liêng của Śiva.

Verse 27

तामंजलौ निपतिता सा विमृश्य पुनः पुनः । अभक्ष्यमिति मत्वाथ दूरे प्राक्षिपदातुरा

Khi nó rơi vào lòng hai bàn tay chắp lại của nàng, nàng xem xét đi xem xét lại nhiều lần. Trong cơn khổ não, nghĩ rằng đó là vật không thể ăn, nàng liền ném nó thật xa.

Verse 28

तस्याः कराद्विनिर्मुक्ता रात्रौ सा बिल्वमंजरी । पपात कस्यचिद्दिष्ट्या शिवलिंगस्य मस्तके

Trong đêm, chùm hoa bilva ấy tuột khỏi tay nàng; nhờ sự an bài nhiệm mầu, nó rơi đúng lên đỉnh của Śiva-liṅga.

Verse 29

सैवं शिवचतुर्दश्यां रात्रौ पान्थजनान्मुहुः । याचमानापि यत्किंचिन्न लेभे दैवयोगतः

Vì thế, trong đêm Śiva-caturdaśī, nàng nhiều lần van xin những lữ khách qua đường; nhưng do sự an bài của số mệnh, nàng chẳng nhận được gì cả.

Verse 30

एवं शिवचतुर्दश्या व्रतं जातं च निर्मलम् । अज्ञानतो जागरणं परमानन्ददायकम्

Vì thế, trai giới Śiva-caturdaśī trở nên thanh tịnh và tẩy uế; ngay cả việc thức canh (jāgaraṇa) làm trong vô tình cũng nhờ ân điển của Đức Śiva mà ban lạc tối thượng.

Verse 31

ततः प्रभाते सा नारी शोकेन महता वृता । शनैर्निववृते दीना स्वदेशायैव केवलम्

Rồi đến rạng đông, người phụ nữ ấy bị bao phủ bởi nỗi sầu lớn; nàng lặng lẽ quay về từng bước, lòng đau khổ, và chỉ hướng về quê hương mình mà đi.

Verse 32

श्रांता चिरोपवासेन निपतंती पदेपदे । अतीत्य तावतीं भूमिं निपपात विचेतना

Kiệt sức vì nhịn ăn lâu ngày, nàng cứ vấp ngã, ngã xuống ở mỗi bước chân. Vượt qua được chừng ấy quãng đường, nàng rốt cuộc gục xuống đất, bất tỉnh.

Verse 33

अथ सा शंभुकृपया जगाम परमं पदम् । आरुह्य सुविमानं च नीतं शिवगणैर्द्रुतम्

Rồi nhờ ân điển của Śambhu, nàng đạt đến cảnh giới tối thượng. Lên một thiên xa rực rỡ, nàng được các gaṇa của Śiva hộ tống mau chóng.

Verse 34

आदौ यदेषा शिवनाम नारी प्रमादतो वाप्यसती जगाद । तेनेह भूयः सुकृतेन विप्रा महाबलस्थानमवाप दिव्यम्

Hỡi Bà-la-môn, vì người nữ này—dẫu chẳng hiền hạnh—thuở ban đầu đã cất lên Thánh Danh của Śiva, dù chỉ do sơ suất; nhờ công đức ấy, ngay trong đời này nàng đã đạt đến cõi thiêng mang danh Mahābala.

Verse 35

श्रीगोकर्णे शिवतिथावुपोष्य शिवमस्तके । कृत्वा जागरणं सा हि चक्रे बिल्वार्चनं निशि

Tại Gokarṇa linh thiêng, vào tithi thánh mà Śiva ưa thích, nàng giữ trai giới. Rồi suốt đêm canh thức trước thánh điện của Śiva, nàng dâng cúng bằng lá bilva trong đêm tối.

Verse 36

अकामतः कृतस्यास्य पुण्यस्यैव च तत्फलम् । भुनक्त्यद्यापि सा चैव महाबलप्रसादतः

Dẫu công đức ấy được làm không vì một ước cầu riêng tư nào, nàng vẫn thọ hưởng quả báo ấy cho đến hôm nay—nhờ ân sủng của Đấng Đại Lực, tức Śiva.

Verse 37

एवंविधं महालिंगं शंकरस्य महाबलम् । सर्वपापहरं सद्यः परमानन्ददायकम्

Đại Liṅga này chính là hiện thân của đại lực nơi Śaṅkara; tức khắc diệt trừ mọi tội lỗi và ban niềm an lạc tối thượng của giải thoát.

Verse 38

एवं वः कथितं विप्रा माहात्म्यं परमं मया । महाबलाभिधानस्य शिवलिंगवरस्य हि

Vì vậy, hỡi các bậc Bà-la-môn hiền triết, ta đã thuật cho các ngươi nghe vinh quang tối thượng của Thánh Śiva-liṅga tuyệt diệu, mang danh Mahābala.

Verse 39

अथान्यदपि वक्ष्यामि माहात्म्यं तस्य चाद्भुतम् । श्रुतमात्रेण येनाशु शिवे भक्तिः प्रजायते

Nay ta sẽ còn tuyên thuyết một kỳ diệu khác về uy đức của nó: chỉ cần nghe thôi, lòng sùng kính đối với Chúa tể Śiva liền mau chóng khởi sinh.