Rig Veda 7.83.5: Mandala 7, Sukta 83, Mantra 5

Sukta 7.83

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रावरुणावभ्या तपन्ति माघान्यर्यो वनुषामरातयः । युवं हि वस्व उभयस्य राजथोऽध स्मा नोऽवतं पार्ये दिवि ॥

Transliteration

indrā́varuṇāv abhyā́ tapanti mā́ghāny aryó vanúṣām arā́tayaḥ | yuváṃ hí vásva ubháyasya rā́jatho 'dhá smā no avataṃ pā́rye diví ||

Translation

Hỡi Indra và Varuṇa, những kẻ thù nghịch không ban phát đang thiêu đốt phúc phần và sự tăng trưởng cao quý của chúng con. Vì hai Ngài là vương của của cải ở cả hai phía—bên trong và bên ngoài—nên xin che chở chúng con nơi cõi trời xa hơn, nơi tầng cao ấy.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रावरुणौ: Indra and Varuṇa
• इन्द्रावरुणौ: कर्तृ
• Type: Noun (dual deity compound)
• Root: इन्द्र + वरुण (प्रातिपदिक) (समास)

• अभ्या: towards, against; upon
• अभ्या: अधिकारण (क्रियाविशेषण) / कर्मप्रवचनीय
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय) + आ (दिशार्थे; निपात) → अभ्या (वैदिक प्रयोग)

• तपन्ति: they heat, scorch, oppress
• तपन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)

• माघानि: the bounties/gifts (riches)
• माघानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: माघ (प्रातिपदिक)

• अर्यः: the Arya (noble patron/ally)
• अर्यः: कर्तृ (तपन्ति-क्रियायाः) / विशेष्य
• Type: Noun
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• वनुषाम्: of the hostile/strange men (opponents)
• वनुषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वनुष् (प्रातिपदिक)

• अरातयः: the harms, hostilities; injurers
• अरातयः: कर्तृ (तपन्ति-क्रियायाः) / विशेष्य
• Type: Noun
• Root: अराति (प्रातिपदिक)

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ (राजथः-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: for, indeed
• हि: सम्बन्ध (वाक्य-सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• वसो: O good one / O wealthy one
• वसो: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• उभयस्य: of both (kinds/sides)
• उभयस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: उभय (प्रातिपदिक)

• राजथः: you two rule
• राजथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: राज् (धातु) अथवा राजन्-भावे ‘to rule’

• अध: then, now; moreover
• अध: सम्बन्ध (वाक्य-सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: अध (निपात; वैदिक)

• स्म: indeed, just
• स्म: सम्बन्ध (वाक्य-सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (निपात)

• नः: to us / of us
• नः: सम्प्रदान (अवतं) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवतम्: protect (you two)!
• अवतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) (अव + तन्/तृ?; here from अव् ‘to protect’)

• पार्ये: in the far/upper (region)
• पार्ये: अधिकारण
• Type: Adjective (locative)
• Root: पार्य (प्रातिपदिक; ‘farther/other side’, ‘highest’)

• दिवि: in heaven, in the sky
• दिवि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)