Rig Veda 7.69.3: Mandala 7, Sukta 69, Mantra 3

Sukta 7.69

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स्वश्वा यशसा यातमर्वाग्दस्रा निधिं मधुमन्तं पिबाथः । वि वां रथो वध्वा यादमानोऽन्तान्दिवो बाधते वर्तनिभ्याम् ॥

Transliteration

sváśvā yaśásā yātam arvā́g dasrā nidʰíṃ mádhumantaṃ pibāthaḥ | ví vām rátho vadhvā́ yā́damāno’ntā́n divó bādhate vartaníbhyām ||

Translation

Hãy đến đây với những tuấn mã tốt lành, trong vinh quang rạng rỡ, hỡi Dasrā, đôi Đấng quyền năng; hãy uống kho báu ngọt như mật. Cỗ xe của hai Ngài, chuyển động cùng “tân nương” (năng lực kết hợp), bằng hai vệt bánh xe phá mở tận cùng của trời, khai lối cho sự thăng tiến.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सु-अश्वाः: (you two) having good horses
• सु-अश्वाः: सम्बोधन/विशेषण (यातम् इत्यस्य कर्तृ-सम्बन्धि)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/विशेषण-पूर्वपद) + अश्व (प्रातिपदिक)

• यशसा: with glory, by fame
• यशसा: करण (यातम्—‘यशसा’ = ‘यशसा सह/यशसा’)
• Type: Noun (used adjectivally)
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)

• यातम्: come (you two)!
• यातम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• अर्वाक्: hither, towards us
• अर्वाक्: अधिकारण (दिशा/गति-निर्देशः)
• Type: Indeclinable
• Root: अर्वाक् (अव्यय)

• दस्रा: O wondrous/skillful ones (Aśvins)
• दस्रा: सम्बोधन (अश्विनौ)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: दस्र (प्रातिपदिक; अश्विनोः विशेषणम्)

• निधिम्: treasure, store
• निधिम्: कर्म (पिबाथः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: निधि (प्रातिपदिक)

• मधुमन्तम्: honeyed, sweet
• मधुमन्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मधुमन्त् (प्रातिपदिक)

• पिबाथः: drink (you two)
• पिबाथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

• वि: apart, widely, forth
• वि: क्रिया-विशेषण (बाधते इत्यस्य)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: of you two
• वाम्: सम्बन्ध (रथः—‘वाम् रथः’ = ‘your chariot’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रथः: the chariot
• रथः: कर्तृ (बाधते)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• वध्वा: with a bride/young woman
• वध्वा: करण/सहकारि (यादमानः इत्यस्य—‘with a bride/young woman’)
• Type: Noun
• Root: वधू (प्रातिपदिक)

• यादमानः: going, moving along
• यादमानः: कर्तृ-विशेषण (रथः)
• Type: Participle
• Root: याद्/यात् (धातु; वेद. ‘याद’ = ‘यात्/याम्’ गत्यर्थे) अथवा ‘या’ धातोः देशीय/वेदिक-प्रयोगः; वर्तमान-कृदन्त-प्रातिपदिक

• अन्तान्: ends, boundaries
• अन्तान्: कर्म (बाधते)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven, of the sky
• दिवः: सम्बन्ध (अन्तान्—‘ends of heaven’)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• बाधते: presses away, drives off, thrusts aside
• बाधते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: बाध् (धातु)

• वर्तनिभ्याम्: with (its) two tracks/paths
• वर्तनिभ्याम्: करण (बाधते—‘by/with (its) two tracks/paths’)
• Type: Noun
• Root: वर्तनि (प्रातिपदिक)