Rig Veda 7.28.3: Mandala 7, Sukta 28, Mantra 3

Sukta 7.28

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

तव प्रणीतीन्द्र जोहुवानान्त्सं यन्नॄन्न रोदसी निनेथ । महे क्षत्राय शवसे हि जज्ञेऽतूतुजिं चित्तूतुजिरशिश्नत् ॥

Transliteration

tavá praṇī́tīndra jóhuvānāntsáṃ yán nṝ́n ná rodasī́ ninétha | mahé kṣatrā́ya śávase hí jajñé atū́tujim cit tū́tujiḥ aśiśnat ||

Translation

Hỡi Indra, nhờ sự dẫn dắt của Ngài, những kẻ khẩn thiết kêu cầu Ngài được Ngài quy tụ lại, như thể Ngài kéo những người tìm cầu của loài người vào hai cõi—trời và đất. Vì vương quyền rộng lớn và sức mạnh, Ngài đã sinh ra; ngay cả kẻ chưa bị thúc giục, Ngài cũng khiến chuyển động—Ngài, đấng thúc đẩy, đẩy họ tiến lên.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (युष्मद्-प्रातिपदिक)

• प्रणीती: (your) leading, guidance
• प्रणीती: कर्तृ/हेतु-भाव (as ‘guidance/leading’ as cause/agency)
• Type: Noun
• Root: प्र-नी- (धातु √नी ‘नेतुम्’) → प्रणीति-

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र-

• जोहुवानान्: (the) repeatedly invoking (men)
• जोहुवानान्: कर्म (qualifier of the object ‘men’)
• Type: Participle (present, intensive) used adjectivally
• Root: √ह्वे (ह्वयति ‘to call, invoke’) with intensive/reduplicated stem jo-hu- + kṛdanta

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम्- (उपसर्ग/अव्यय)

• यत्: which / what
• यत्: कर्म (object of निनेथ in relative clause)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद्-

• नॄन्: men
• नॄन्: कर्म
• Type: Noun
• Root: नृ-

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-अव्यय)

• रोदसी: the two worlds (Heaven and Earth)
• रोदसी: कर्म/उपमान (object of comparison)
• Type: Noun (dual)
• Root: रोदसी- (द्विवचन-शब्द; ‘heaven-and-earth’)

• निनेथ: you have led / guided
• निनेथ: कर्तृ (implicit ‘you’, Indra)
• Type: Verb
• Root: नि-√नी (धातु √नी ‘to lead’)

• महे: for the great (end)
• महे: सम्प्रदान
• Type: Adjective (used substantively) / dative form
• Root: महत्-

• क्षत्राय: for dominion / sovereignty
• क्षत्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: क्षत्र-

• शवसे: for strength, might
• शवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: शवस्-

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• जज्ञे: was born / has been born
• जज्ञे: कर्तृ (subject: Indra implied)
• Type: Verb
• Root: √जन् (to be born)

• अतूतुजिम्: the un-impellable / unshakable
• अतूतुजिम्: कर्म (object/attribute in apposition)
• Type: Adjective
• Root: अ- + तूतुजि- (intensive noun/adj. from √तुज् ‘to push, impel, smite’)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• तूतुजिः: the impeller / smiter
• तूतुजिः: कर्तृ (subject of अशिश्नत्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: तूतुजि- (intensive from √तुज्)

• अशिश्नत्: struck / overpowered
• अशिश्नत्: कर्तृ (subject: तूतुजिः)
• Type: Verb
• Root: √श्नथ्/श्नथ् (Vedic: ‘to pierce/strike/overpower’; with a- augment; reduplicated a-śi-śn(a)th-)