Rig Veda 7.10.3: Mandala 7, Sukta 10, Mantra 3

Sukta 7.10

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अच्छा गिरो मतयो देवयन्तीरग्निं यन्ति द्रविणं भिक्षमाणाः । सुसंदृशं सुप्रतीकं स्वञ्चं हव्यवाहमरतिं मानुषाणाम् ॥

Transliteration

ácchā gíro matáyo deva-yántīr agníṃ yanti dráviṇaṃ bhíkṣamāṇāḥ | su-sandṛ́śaṃ su-pratī́kaṃ sváñcaṃ havya-vā́ham aratíṃ mā́nuṣāṇām ||

Translation

Những lời ca và tư tưởng hướng thần tiến về Người, khẩn cầu của cải sung mãn (dravina). Chúng đến với Agni—đẹp để chiêm ngưỡng, dung mạo rạng ngời, tự mình đi thẳng; Đấng mang lễ phẩm (havyavāha), người đánh xe và kẻ dẫn đường cho những cuộc hành trình của loài người.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अच्छा: towards, unto
• अच्छा: Adhikaraṇa (गत्यर्थे दिशासूचक) / उपसर्गवत्
• Type: Indeclinable
• Root: अञ्च् (अच्) / अव्यय-प्रातिपदिक ‘अच्छा’

• गिरः: hymns, songs (praises)
• गिरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गिर्- (स्त्री) ‘वाक्/स्तुति’

• मतयः: thoughts, devotions
• मतयः: Kartā (गिरः सह समुच्चित) / सहकर्ता
• Type: Noun
• Root: मति- (स्त्री) ‘धि/विचार/प्रार्थना’

• देवयन्तीः: seeking the gods; godward
• देवयन्तीः: Kartā-विशेषण (गिरः/मतयः) / भाव-हेतु
• Type: Adjective/Participle
• Root: देवय् (धातु) → देवयन्त् (वर्तमान कृदन्त) / ‘देवयन्ती’

• अग्निम्: Agni (the Fire-god)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (पुं)

• यन्ति: go, proceed
• यन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु) ‘गच्छति’

• द्रविणम्: wealth, treasure
• द्रविणम्: Karma (भिक्षमाणाः इत्यस्य) / इष्ट-वस्तु
• Type: Noun
• Root: द्रविण- (नपुं) ‘धन/सम्पत्’

• भिक्षमाणाः: begging, seeking (as suppliants)
• भिक्षमाणाः: Kartā (यन्ति इत्यस्य) / कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: भिक्ष् (धातु) ‘याचते’ → भिक्षमाण (वर्तमान मध्यम/आत्मनेपद कृदन्त)

• सुसंदृशम्: fair to see, of good appearance
• सुसंदृशम्: Karma-विशेषण (हव्यवाहम्) / गुण
• Type: Adjective
• Root: सु- (उपसर्ग) + संदृश्/संदृश (प्रातिपदिक) ‘सुन्दर-दर्शन’

• सुप्रतीकम्: with a beautiful form/face
• सुप्रतीकम्: Karma-विशेषण (हव्यवाहम्)
• Type: Adjective
• Root: सु- + प्रतीक- (नपुं/पुं; ‘मुख/रूप/चिह्न’)

• स्वञ्चम्: self-moving / going of itself (swift, spontaneous)
• स्वञ्चम्: Karma-विशेषण (हव्यवाहम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वञ्च- (विशेषण; ‘स्वयम्-अञ्च/स्वयम्-प्रवृत्त/स्वकीय-गमन’)

• हव्यवाहम्: the oblation-carrier (Agni)
• हव्यवाहम्: Karma (यन्ति इत्यस्य) / गन्तव्य
• Type: Noun (epithet)
• Root: हव्य- (नपुं ‘हविः’) + वाह (प्रातिपदिक; √वह् ‘वहति’) → समास ‘हव्यवाह’

• अरतिम्: distress, want, hardship
• अरतिम्: Karma (अपहर्तव्य/निवार्य-वस्तु; ‘अरति’ as what is removed) / फल-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अरति- (स्त्री) ‘अभाव/असुख/क्लेश’ (निरुक्त-परम्परा: ‘अ-रति’)

• मानुषाणाम्: of men, of mortals
• मानुषाणाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (अरतेः) / सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective
• Root: मानुष- (विशेषण/नाम; ‘मनुष्य-संबन्धी’)