
Sukta 5.81
Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.81)
Savitar (Savitṛ)
Jagatī (common for RV 5.81; exact scan may vary)
Thánh ca ngắn này dâng lên Savitṛ ca ngợi Đấng Thúc Đẩy thiêng liêng, vị “ghép ách” tâm trí và trực giác của các hiền triết, sắp đặt các năng lực nghi lễ vào đúng trật tự, và khiến mọi thần linh chuyển động theo đà tiến bước của Ngài. Savitṛ được tôn vinh là đấng đo lường các thế giới và là bậc quân vương thấm nhuần mọi sự trở thành, dẫn dắt chúng sinh an toàn như người khởi xướng hành động cả bên trong lẫn bên ngoài. Bài tụng kết lại khi đồng nhất Savitṛ là chủ tể duy nhất của prasava (xung lực/sự thúc đẩy) và, trong những cuộc du hành của Ngài, chính là Pūṣan—đấng dưỡng nuôi dẫn đường—được mời nhận lấy stoma (lời tán tụng).
Mantra 1
युञ्जते मन उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः । वि होत्रा दधे वयुनाविदेक इन्मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः ॥
Họ đặt ách lên tâm, và cũng đặt ách lên tư niệm—những hiền triết, là hiền triết của bậc Hiền triết, của Đấng Vĩ Đại, Đấng biết rộng. Kẻ am tường phép vận hành đúng đắn (vayunāvid) an trí các quyền năng của lễ hiến (hotrā) theo sự trải bày thích đáng; thật vĩ đại thay thánh ca bao bọc quanh thần Savitar.
Mantra 2
विश्वा रूपाणि प्रति मुञ्चते कविः प्रासावीद्भद्रं द्विपदे चतुष्पदे । वि नाकमख्यत्सविता वरेण्योऽनु प्रयाणमुषसो वि राजति ॥
Bậc thi nhân thấu triệt (kavi) giải phóng mọi hình tướng để chúng hiển lộ; ngài đã khởi phát điều lành cho loài hai chân và bốn chân. Savitar, Đấng đáng được tuyển chọn, làm cho cõi trời trở nên khả kiến; theo sau cuộc xuất hành của Nữ Bình Minh Uṣas, ngài rực sáng trong uy quang vương quyền.
Mantra 3
यस्य प्रयाणमन्वन्य इद्ययुर्देवा देवस्य महिमानमोजसा । यः पार्थिवानि विममे स एतशो रजांसि देवः सविता महित्वना ॥
Theo cuộc tiến bước của ngài, các thần khác cũng chuyển động theo, bằng sức mạnh hướng tới sự vĩ đại của vị thần ấy—đấng đã đo định các cõi miền trên mặt đất. Thần Savitar, với những tuấn mã nhanh (etáśa), đã đo lường các khoảng không (rājāṃsi) bằng quyền năng mênh mông của ngài.
Mantra 4
उत यासि सवितस्त्रीणि रोचनोत सूर्यस्य रश्मिभिः समुच्यसि । उत रात्रीमुभयतः परीयस उत मित्रो भवसि देव धर्मभिः ॥
Và Ngài tiến bước, hỡi Savitṛ, xuyên qua ba cõi rực sáng; và Ngài được hội tụ cùng những tia của Sūrya. Và Ngài đi vòng quanh Đêm ở cả hai phía; và Ngài trở thành Mitra, hỡi Thần, bởi các pháp (dharma) của Ngài—dựng lập hòa hợp trong vận hành có trật tự.
Mantra 5
उतेशिषे प्रसवस्य त्वमेक इदुत पूषा भवसि देव यामभिः । उतेदं विश्वं भुवनं वि राजसि श्यावाश्वस्ते सवित स्तोममानशे ॥
Và chỉ một mình Ngài là chủ của sức thúc đẩy (prasava) làm khởi động sinh linh; và trong những cuộc hành trình của Ngài, hỡi Thần, Ngài trở thành Pūṣan, đấng nuôi dưỡng và dẫn đường. Và Ngài hiển trị rộng khắp toàn thể thế giới hữu thành này; hỡi Savitṛ của những tuấn mã sẫm màu, xin nhận và hưởng bài tụng ca của chúng con.
Savitṛ is the divine Impeller who awakens and sets all activity in motion. In this hymn he also measures the worlds and guides beings safely along their paths.
It means disciplining and aligning attention (mind) and insight (thought) so the prayer and the ritual proceed in the right order. The hymn treats this inner yoking as Savitṛ’s gift and action.
Because Savitṛ’s impulsion is not only cosmic power but also practical guidance. When he leads beings in their goings (journeys and life-paths), he functions as Pūṣan—the protector and nourisher who brings safely to the goal.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.