Rig Veda 5.66.3 — Mandala 5, Sukta 66, Mantra 3

Sukta 5.66

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Mitra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

ता वामेषे रथानामुर्वीं गव्यूतिमेषाम् । रातहव्यस्य सुष्टुतिं दधृक्स्तोमैर्मनामहे ॥

Transliteration

tā́ vām éṣe rathā́nām urvī́ṃ gavyū́tim eṣām | rā́tahavyasya suṣṭutíṃ dadhṛ́k stomáir manāmahe ||

Translation

Thuộc về hai Ngài là những đợt lao vun vút của các chiến xa và đồng cỏ rộng lớn của các tia sáng. Vì người ban hiến lễ vật (rātahavya), chúng tôi dệt nên lời tán tụng tốt đẹp, nắm giữ vững bằng các thánh tụng (stoma) trong tâm.

Word by Word

• ताः: those (f.)
• ताः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: of you two / to you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एषे: these two
• एषे: Kartā
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: एष (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रथानाम्: of chariots
• रथानाम्: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• उर्वीम्: broad, wide (track/space)
• उर्वीम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: उर्वी (प्रातिपदिक)

• गव्यूतिम्: cattle-track; pasture-way
• गव्यूतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गव्यूति (प्रातिपदिक)

• एषाम्: of these
• एषाम्: Sambandha (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रातहव्यस्य: of the one whose oblation is given (liberal giver)
• रातहव्यस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun (epithet)
• Root: रातहव्य (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष: रात-हव्य)

• सुष्टुतिम्: good praise; well-uttered hymn
• सुष्टुतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सु-ष्टुति (प्रातिपदिक)

• दधृक्: bearing; upholding
• दधृक्: Kartā
• Type: Participle (agent noun)
• Root: √धृ (धातु) → दधृक् (कृदन्त; ‘धारणशील/धारयन्’)

• स्तोमैः: with praises (stomas)
• स्तोमैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• मनामहे: we think of / we honor
• मनामहे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √मन् (आत्मनेपद) / √मन्- ‘to think, to honor’