Rig Veda 5.62.7 — Mandala 5, Sukta 62, Mantra 7

Sukta 5.62

Devata: Mitra-Varuṇa (continuation of the hymn’s sovereignty imagery); the ‘structure’ of kṣatra/ṛta

Samhita Patha (Devanagari)

हिरण्यनिर्णिगयो अस्य स्थूणा वि भ्राजते दिव्यश्वाजनीव । भद्रे क्षेत्रे निमिता तिल्विले वा सनेम मध्वो अधिगर्त्यस्य ॥

Transliteration

híraṇya-nirníg áyo asyá sthū́ṇā ví bhrājate divy àśvā́janīva | bhadré kṣétré ní-mitā tílvile vā sanéma mádhvo ádhi-gártyasya ||

Translation

Áo choàng rực sáng của Người là vàng; các trụ của Người bằng kim loại—Người bừng cháy trên trời như chuồng ngựa phi nhanh. Đặt trong cánh đồng cát tường, cố định nơi tálvila (nền móng vững chắc), ước mong chúng con giành được niềm hoan hỷ ngọt như mật của Đấng an tọa trên chỗ ngồi (gárta).

Word by Word

• हिरण्यनिर्णिगयः: having golden ornaments / golden-clad
• हिरण्यनिर्णिगयः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: हिरण्य- + निर्णिग- (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him / of this
• अस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्थूणा: pillar, post
• स्थूणा: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्थूणा (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth; intensifier
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/निपात)

• भ्राजते: shines, gleams
• भ्राजते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √भ्राज् (दीप्तौ)

• दिव्यश्वाजनीव: like a heavenly horse-track/horse-course
• दिव्यश्वाजनीव: Kartā (apposition to स्थूणा)
• Type: Adjective (with simile particle)
• Root: दिव्य- + अश्वाजनि- (प्रातिपदिक) + इव

• भद्रे: in/at the auspicious
• भद्रे: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• क्षेत्रे: field, domain
• क्षेत्रे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)

• निमिता: set up, fixed, established
• निमिता: Kartā (agreeing with स्थूणा)
• Type: Participle (past passive) / Adjective
• Root: नि + √मा (माने/मितौ) → निमित (कृदन्त-भूतकर्मणि)

• तिल्विले: in Tilvila (a place) / in the Tilvila-region
• तिल्विले: Adhikaraṇa
• Type: Noun (place-name) / Adjective
• Root: तिल्विल (प्रातिपदिक; स्थाननाम/विशेषण)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• सनेम: may we win/obtain
• सनेम: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √सन् (लाभे)

• मध्वः: of sweetness / of honey (mead)
• मध्वः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• अधिगर्त्यस्य: of the one connected with the pit/seat (Adhigartya)
• अधिगर्त्यस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Adjective (genitive dependent)
• Root: अधि-गर्त्य (प्रातिपदिक; ‘belonging to/connected with the pit/seat’, from गर्त ‘pit’ + -य)