Rig Veda 5.43.3 — Mandala 5, Sukta 43, Mantra 3

Sukta 5.43

Rishi: Atri (Ātreya) (traditional; verify)

Devata: Vāyu

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

Samhita Patha (Devanagari)

अध्वर्यवश्चकृवांसो मधूनि प्र वायवे भरत चारु शुक्रम् । होतेव नः प्रथमः पाह्यस्य देव मध्वो ररिमा ते मदाय ॥

Transliteration

ádhvaryavaś cakṛvā́ṃso mádhūni prá vāyáve bharata cā́ru śukrám | hóteva naḥ prathamáḥ pāhy asyá deva mádhvo rárimā te mádāya ||

Translation

Hỡi các Adhvaryu, khi đã chuẩn bị những lễ phẩm ngọt như mật, hãy dâng lên Vāyu chén rượu đẹp đẽ, sáng trong. Hỡi thần, như vị Hotṛ đầu tiên của chúng con, xin gìn giữ lễ này; chúng con đã hiến mật ngọt cho niềm hoan hỷ và men say của Ngài.

Word by Word

• अध्वर्यवः: the adhvaryu priests
• अध्वर्यवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु- (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चकृवांसः: having performed (the rite)
• चकृवांसः: Kartā
• Type: Adjective/Participle
• Root: कृ (धातु) → चकृवांस्- (कृत्: परिपूर्ण/भूतकृत्, ‘having done’)

• मधूनि: sweet drinks / meads
• मधूनि: Karma
• Type: Noun
• Root: मधु- (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• वायवे: to Vāyu
• वायवे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: वायु- (प्रातिपदिक)

• भरत: carry/bring (you all)
• भरत: —
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• चारु: lovely, pleasing
• चारु: Karma
• Type: Adjective
• Root: चारु- (प्रातिपदिक)

• शुक्रम्: bright (draught/oblation)
• शुक्रम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: शुक्र- (प्रातिपदिक)

• होता: the Hotṛ priest
• होता: Kartā
• Type: Noun
• Root: होतृ- (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• नः: of us / our
• नः: —
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• प्रथमः: the first, foremost
• प्रथमः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रथम- (प्रातिपदिक)

• पाहि: protect!
• पाहि: —
• Type: Verb
• Root: पा (धातु ‘to protect’)

• अस्य: of this (rite/act)
• अस्य: —
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• देव: O god
• देव: —
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• मध्वः: from/of the mead (sweet drink)
• मध्वः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: मधु- (प्रातिपदिक)

• ररिमा: I have given / I grant
• ररिमा: —
• Type: Verb
• Root: रा (धातु ‘to give, grant’) → ररिम (परिपूर्ण/भूतकृत्-आधारित स्तेम) + -आ (वेदिक 1पु. एक. परस्मै)

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• मदाय: for exhilaration / intoxication
• मदाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मद- (प्रातिपदिक)