
Sukta 5.40
Atri (Ātreya) (Mandala 5 context; RV 5.40 also Atri-associated)
Indra (Soma-pati, Vṛtrahantama)
Gayatri (probable refrain-like compact form; exact meter not guaranteed from provided data)
Thánh ca này khẩn thỉnh Indra, Chúa tể Soma và bậc tối thượng diệt Vṛtra, mau chóng đến với Soma đã được ép và ban cho người tế tự sức mạnh chiến thắng. Tiếp đó mở ra câu chuyện Atri nổi tiếng: ác thần Svàrbhānu che phủ Sūrya trong bóng tối, các thế giới rơi vào hỗn loạn, và các Atri—nhờ tuệ kiến cùng uy lực của thần chú—đã tìm lại Mặt Trời bị ẩn giấu, khôi phục ánh sáng và trật tự.
Mantra 1
आ याह्यद्रिभिः सुतं सोमं सोमपते पिब । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
Hãy đến đây với Soma được ép bằng đá; hỡi chúa của Soma, xin uống. Hỡi Indra—Bò Đực—hãy đến cùng những sức mạnh bò-đực của Ngài, đấng diệt Vṛtra hùng mãnh nhất, để sức lực ấy được đánh thức trong chúng tôi và trở nên chiến thắng.
Mantra 2
वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमो अयं सुतः । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
Đá ép là Bò Đực, cơn ngây ngất là Bò Đực; chính Soma này, đã được ép, cũng là Bò Đực. Vậy nên, hỡi Indra—Bò Đực—hãy đến cùng những quyền năng bò-đực của Ngài, kẻ sát Vṛtra hùng mạnh nhất, để niềm hoan lạc khơi dậy sinh lực được thắng thế trong chúng ta.
Mantra 3
वृषा त्वा वृषणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
Ta gọi Ngài như Bò Đực—Bò Đực—hỡi Đấng cầm Vajra, cùng những trợ lực muôn sắc của Ngài. Hỡi Indra—Bò Đực—hãy đến với những quyền năng bò-đực của Ngài, kẻ sát Vṛtra hùng mạnh nhất, và đem sinh lực chiến thắng vào trong hữu thể chúng ta.
Mantra 4
ऋजीषी वज्री वृषभस्तुराषाट् छुष्मी राजा वृत्रहा सोमपावा । युक्त्वा हरिभ्यामुप यासदर्वाङ्माध्यंदिने सवने मत्सदिन्द्रः ॥
Đấng lao thẳng, kẻ mang Vajra, Bò Đực của quyền lực; kẻ chinh phục không gì cưỡng nổi, vị vua rực mạnh, kẻ sát kẻ ngăn trở, người uống và thanh luyện Soma—sau khi thắng ách đôi tuấn mã hung nâu, Ngài tiến đến, quay về phía chúng ta; trong lễ ép giữa trưa, Indra ngự tọa trong cơn ngây ngất.
Mantra 5
यत्त्वा सूर्य स्वर्भानुस्तमसाविध्यदासुरः । अक्षेत्रविद्यथा मुग्धो भुवनान्यदीधयुः ॥
Khi Svàrbhānu, kẻ Asura, dùng bóng tối đâm trúng Ngài, hỡi Mặt Trời (Sūrya), các cõi thế gian đều bối rối; như người không biết ranh giới thửa ruộng lạc đường, chẳng thể sắp đặt các ánh sáng cho đúng trật tự.
Mantra 6
स्वर्भानोरध यदिन्द्र माया अवो दिवो वर्तमाना अवाहन् । गूळ्हं सूर्यं तमसापव्रतेन तुरीयेण ब्रह्मणाविन्ददत्रिः ॥
Rồi khi những mưu ảo—māyā—của Svàrbhānu chuyển động dưới vòm trời, hỡi Indra, và kéo nó xuống, Atri nhờ quyền năng thứ tư của Lời thiêng—Brahman—đã tìm ra Mặt Trời bị che giấu bởi bóng tối đã quay lưng với luật đúng (ṛta).
Mantra 7
मा मामिमं तव सन्तमत्र इरस्या द्रुग्धो भियसा नि गारीत् । त्वं मित्रो असि सत्यराधास्तौ मेहावतं वरुणश्च राजा ॥
Hỡi Atri, xin đừng để kẻ này—người thuộc về Ngài—bị nỗi sợ quật ngã vì tai hại của lòng ganh ghét. Ngài là Mitra, đấng ban sự thành tựu chân thật; xin hai Ngài—Mitra và vua Varuṇa—hãy che chở cho con ngay tại đây.
Mantra 8
ग्राव्णो ब्रह्मा युयुजानः सपर्यन्कीरिणा देवान्नमसोपशिक्षन् । अत्रिः सूर्यस्य दिवि चक्षुराधात्स्वर्भानोरप माया अघुक्षत् ॥
Vị tư tế Bà-la-môn khiến các hòn đá ép vào việc, phụng thờ, lễ bái, và dùng thánh ca cùng sự đảnh lễ mà giáo huấn các thần; Atri đã an lập con mắt của Mặt Trời trên trời cao và vắt cạn những huyễn thuật (māyā) của Svarbhānu.
Mantra 9
यं वै सूर्यं स्वर्भानुस्तमसाविध्यदासुरः । अत्रयस्तमन्वविन्दन्नह्यन्ये अशक्नुवन् ॥
Chính Mặt Trời ấy đã bị Svarbhānu mang tính Asura bắn trúng bằng bóng tối; các con của Atri đã lần theo và tìm thấy Người—không ai khác có thể làm được.
It begins as a Soma-invocation to Indra for strength and victory, and it also preserves a famous story where darkness covers the Sun and the Atris restore the lost light.
Svàrbhānu is described as an Asuric being who strikes the Sun with darkness, causing confusion in the worlds—often understood as a Vedic eclipse motif or a symbol of cosmic obstruction.
The hymn says the Atris ‘followed and found’ the hidden Sun when others could not, presenting the seer-family’s mantra-power as capable of restoring clarity, order, and light.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.