Rig Veda 5.4.1 — Mandala 5, Sukta 4, Mantra 1

Sukta 5.4

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.4)

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने वसुपतिं वसूनामभि प्र मन्दे अध्वरेषु राजन् । त्वया वाजं वाजयन्तो जयेमाभि ष्याम पृत्सुतीर्मर्त्यानाम् ॥

Transliteration

tvā́m agne vásupatim vásūnām abhí prá mandé adhvaréṣu rājan | tváyā vā́jaṃ vājáyanto jayemā́bhí ṣyāma pṛtsutī́r martyā́nām ||

Translation

Hỡi Agni, Chúa tể của của cải, Chúa tể của các vasu, ô Đấng Vương giả, trong các lễ tế (adhvara) con hoan hỷ khẩn thỉnh Ngài. Nhờ Ngài, khi chúng con làm tăng vāja (sự sung mãn của lực), xin cho chúng con chiến thắng; xin cho chúng con trở thành kẻ vượt thắng giữa những sức ép chiến trận của loài hữu tử.

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वसुपतिम्: lord of wealth/goods
• वसुपतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वसु-पति (समास-प्रातिपदिक)

• वसूनाम्: of the riches
• वसूनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, unto
• अभि: उपपद-सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: उपसर्ग (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• मन्दे: I rejoice/praise
• मन्दे: कर्तृ (अहं)
• Type: Verb
• Root: मन्द् (धातु; ‘स्तुतौ/हर्षे’—to rejoice/praise)

• अध्वरेषु: in the sacrifices
• अध्वरेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• राजन्: O king
• राजन्: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• त्वया: by/with you
• त्वया: करण
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाजम्: prize; strength; victory
• वाजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• वाजयन्तः: winning/causing to win (the prize)
• वाजयन्तः: कर्तृ
• Type: Verb (present participle)
• Root: वाजय् (नामधातु/धातु; ‘वाजं करणे/प्रापणे’—to make win/bring the prize)

• जयेमा: may we win
• जयेमा: कर्तृ (वयम्)
• Type: Verb
• Root: जि (धातु; ‘जय’—to conquer)

• अभि: towards, against
• अभि: उपपद-सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्याम: may we be
• स्याम: कर्तृ (वयम्)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु; ‘भू’—to be)

• पृत्सुतीः: helpers in battles
• पृत्सुतीः: प्रधानीय-विशेष्य (पूरक/विधेय-नाम)
• Type: Noun
• Root: पृत्सुती (प्रातिपदिक; ‘battle-aid/aid in fights’)

• मर्त्यानाम्: of mortals
• मर्त्यानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)