Rig Veda 5.32.4 — Mandala 5, Sukta 32, Mantra 4

Sukta 5.32

Rishi: Atri (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्यं चिदेषां स्वधया मदन्तं मिहो नपातं सुवृधं तमोगाम् । वृषप्रभर्मा दानवस्य भामं वज्रेण वज्री नि जघान शुष्णम् ॥

Transliteration

tyáṃ cid eṣāṃ svadháyā mádantaṃ mihó napātaṃ suvṛ́dhaṃ tamogā́m | vṛ́ṣaprabharmā dānávasya bhā́maṃ vájreṇa vajrī ní jaghāna śúṣṇam ||

Translation

Ngay cả kẻ ấy giữa bọn chúng, kẻ say sưa bởi svadhā của chính mình—đứa con của sương mù, lớn mạnh, tiến vào bóng tối—Indra, con bò đực mang sức xung kích, kẻ cầm vajra, đã dùng lôi chùy (vajra) đánh quỵ uy lực rực cháy của Dānava Śuṣṇa.

Word by Word

• त्यम्: him/that one
• त्यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्य (प्रयोग)

• चित्: even/indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• एषाम्: of these (of them)
• एषाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वधया: by (his/their) own power / by svadhā
• स्वधया: करण
• Type: Noun
• Root: स्वधा (स्त्री. प्रातिपदिक)

• मदन्तम्: rejoicing/intoxicated
• मदन्तम्: कर्म (विशेषणरूपेण ‘त्यम्’)
• Type: Participle
• Root: √मद् (मदँ हर्षे/मदे) वर्तमान-कृदन्त

• मिहः: of mist/cloud
• मिहः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मिह्/मिह (स्त्री. ‘मिह्’ = धूम/कुहासा/वृष्टि-मेघ)

• नपातम्: offspring/son (descendant)
• नपातम्: कर्म (त्यम्…नपातम्—एकमेव)
• Type: Noun
• Root: नपात् (पुं. प्रातिपदिक)

• सुवृधम्: well-grown/mighty
• सुवृधम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-वृध (विशेषण-प्रातिपदिक; वृध् ‘वर्धने’)

• तमोगाम्: going in darkness / moving in gloom
• तमोगाम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तमस् + गा/गम् (समास: तमो-गाम् ‘अन्धकार-गामिन्/गाम्’)

• वृषप्रभर्मा: the bull-like smiter/bearer (epithet of Indra)
• वृषप्रभर्मा: कर्ता
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृषन् + प्रभर्मन् (समास; प्रभर्मन् ‘प्रहारक/धारक’)

• दानवस्य: of the Dānava (demon)
• दानवस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: दानव (पुं. प्रातिपदिक)

• भामम्: splendour/fury
• भामम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भाम (नपुं./पुं. ‘तेजस्/क्रोध/प्रभा’)

• वज्रेण: with the thunderbolt
• वज्रेण: करण
• Type: Noun
• Root: वज्र (पुं. प्रातिपदिक)

• वज्री: the wielder of the thunderbolt (Indra)
• वज्री: कर्ता
• Type: Noun (agent/possessor)
• Root: वज्रिन् (पुं. प्रातिपदिक)

• नि: down, forth (intensifier)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• जघान: smote/slain
• जघान: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हन् (हनँ हिंसायाम्) + (जघान = परोक्ष/लिट्)

• शुष्णम्: Śuṣṇa (the demon)
• शुष्णम्: कर्म
• Type: Proper Noun
• Root: शुष्ण (पुं. प्रातिपदिक; दैत्य-नाम)