Rig Veda 5.1.8: Mandala 5, Sukta 1, Mantra 8

Sukta 5.1

Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 5.1)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

मार्जाल्यो मृज्यते स्वे दमूनाः कविप्रशस्तो अतिथिः शिवो नः । सहस्रशृङ्गो वृषभस्तदोजा विश्वाँ अग्ने सहसा प्रास्यन्यान् ॥

Transliteration

mārjā́lyo mṛ́jyate své damū́nāḥ kavi-praśastó átithiḥ śivó naḥ | sahásra-śṛṅgo vṛṣabhás tád-ojā viśvā́n agne sáhasā prā́sya anyā́n ||

Translation

Đấng thanh tẩy được thanh tẩy ngay trong nhà của chính mình—chủ gia, được các kavi ca ngợi, vị khách hiền lành cát tường của chúng ta. Con bò đực ngàn sừng, quyền lực hùng mãnh như thế—hỡi Agni, bằng sức mạnh của Ngài hãy xua đuổi mọi kẻ khác (những kẻ đối nghịch).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मार्जाल्यः: cleansing/purifying (one)
• मार्जाल्यः: Kartā (अतिथिः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मार्जाल्य- (प्रातिपदिक; ‘मार्जन/शोधन’ से) अथवा ‘मार्जाल’ (बिलाव) से व्युत्पत्ति; वैदिक विशेषण

• मृज्यते: is cleansed / is being purified
• मृज्यते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मृज् (मार्जने ‘to wipe/clean/purify’)

• स्वे: in his own
• स्वे: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: स्व- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दमे: house, dwelling
• दमे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दम- (प्रातिपदिक; ‘घर/आवास’)

• दमूनाः: dwelling in the house; household ally
• दमूनाः: Kartā (अतिथिः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दमूना- (प्रातिपदिक; ‘गृहस्थ/गृह-निवासी’, ‘house-friend’)

• कविप्रशस्तः: praised by sages/poets
• कविप्रशस्तः: Kartā (अतिथिः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कवि- + प्रशस्त- (√शंस्/√शस् ‘to praise’ से क्त; ‘praised’)

• अतिथिः: guest (Agni as the guest)
• अतिथिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अतिथि- (प्रातिपदिक)

• शिवः: auspicious, gracious
• शिवः: Kartā (अतिथिः का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव- (प्रातिपदिक)

• नः: for us / our
• नः: Sampradāna/सम्बन्ध (हितार्थ ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सहस्रशृङ्गः: thousand-horned
• सहस्रशृङ्गः: Kartā (अग्नेः विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र- + शृङ्ग- (प्रातिपदिक; ‘horn’)

• वृषभः: bull (strong one)
• वृषभः: Kartā (अग्नेः विशेषण)
• Type: Noun
• Root: वृषभ- (प्रातिपदिक)

• तदोजाः: of that might; possessing that vigor
• तदोजाः: Kartā (अग्नेः विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तत् + ओजस् (प्रातिपदिक; ‘vigor, strength’)

• विश्वान्: all (of them)
• विश्वान्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• सहसा: with might, by force
• सहसा: Karaṇa
• Type: Noun (instrumental)
• Root: सहस्- (प्रातिपदिक; ‘force, might’)

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• अस्य: cast forth! throw!
• अस्य: (क्रिया; कर्ता: त्वम्=अग्ने)
• Type: Verb
• Root: √अस् (क्षेपणे/प्रक्षेपणे ‘to throw, cast’)

• अन्यान्: others (the hostile ones)
• अन्यान्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अन्य- (प्रातिपदिक)