Rig Veda 4.36.1: Mandala 4, Sukta 36, Mantra 1

Sukta 4.36

Rishi: Rbhus (or poet addressing them within the Rbhu cycle of Book 4)

Devata: Rbhus

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अनश्वो जातो अनभीशुरुक्थ्यो रथस्त्रिचक्रः परि वर्तते रजः । महत्तद्वो देव्यस्य प्रवाचनं द्यामृभवः पृथिवीं यच्च पुष्यथ ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.36.1

Transliteration

anaśvó jātó anabhī́śur ukthyò rathás tri-cakráḥ pári vartate rájaḥ | mahát tád vo devyásya prá-vācanam dyā́m ṛbhavaḥ pṛthivī́ṃ yát ca púṣyatha ||

Translation

Một cỗ xe sinh ra không ngựa, không dây cương, xứng đáng cho thánh ca; với ba bánh, nó chuyển động vòng quanh qua những miền rực sáng. Vĩ đại thay danh tiếng thần linh của các ngươi, hỡi các Rbhus, vì các ngươi nuôi dưỡng và làm tăng trưởng cả Trời và Đất.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अनश्वः: horseless
• अनश्वः: विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
• Type: Adjective
• Root: अनश्व (प्रातिपदिक; a- + अश्व)

• जातः: born, arisen
• जातः: कर्तृ-पदस्य विशेषण
• Type: Participle
• Root: √जन् (जायते) → जात (कृदन्त)

• अनभीशुः: without reins
• अनभीशुः: विशेषण (रथस्य)
• Type: Adjective
• Root: अनभीशु (प्रातिपदिक; a- + अभीशु)

• उक्थ्यः: praiseworthy / fit for hymns
• उक्थ्यः: विशेषण (रथस्य)
• Type: Adjective
• Root: उक्थ्य (प्रातिपदिक; उक्थ ‘hymn’ + य)

• रथः: chariot
• रथः: कर्तृ (वर्तते)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• त्रिचक्रः: three-wheeled
• त्रिचक्रः: विशेषण (रथस्य)
• Type: Adjective
• Root: त्रिचक्र (प्रातिपदिक; त्रि + चक्र)

• परि: around
• परि: क्रियाविशेषण (वर्तते)
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• वर्तते: turns, moves
• वर्तते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृत् (वर्तते)

• रजः: the region/space
• रजः: कर्म (परि-वर्तते)
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक)

• महत्: great
• महत्: विशेषण (तत्)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: कर्तृ (अस्ति—अध्याहृत) / विषय
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• वः: for you / of you
• वः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रवाचनम्—‘for you/of you’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• देव्यस्य: of the divine one
• देव्यस्य: सम्बन्ध (प्रवाचनम्)
• Type: Adjective
• Root: देव्य (प्रातिपदिक; देवी-सम्बन्धी)

• प्रवाचनम्: proclamation, utterance
• प्रवाचनम्: कर्तृ (अस्ति—अध्याहृत) / विधेय
• Type: Noun
• Root: प्रवाचन (प्रातिपदिक; प्र + √वच् → वाचन)

• द्याम्: heaven
• द्याम्: कर्म (पुष्यथ)
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• ऋभवः: O Rbhus (artisan-gods)
• ऋभवः: कर्तृ (पुष्यथ)
• Type: Noun
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक)

• पृथिवीम्: earth
• पृथिवीम्: कर्म (पुष्यथ)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• यत्: which, that which
• यत्: कर्म (पुष्यथ) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• पुष्यथ: you make thrive / you prosper
• पुष्यथ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पुष् (पुष्यति)