Rig Veda 4.13.1: Mandala 4, Sukta 13, Mantra 1

Sukta 4.13

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni with Dawn/Sun and invocation to the Aśvins

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रत्यग्निरुषसामग्रमख्यद्विभातीनां सुमना रत्नधेयम् । यातमश्विना सुकृतो दुरोणमुत्सूर्यो ज्योतिषा देव एति ॥

Transliteration

práti agnír uṣásām ágram akhyad vibhātīnā́ṃ su-manā́ ratna-dhéyam | yā́tam aśvinā su-kṛ́to duroṇám ut sū́ryo jyótiṣā devá eti ||

Translation

Agni đã nhìn ra phía trước hàng ngũ các Bình minh (Uṣas), giữa những bừng vỡ của ánh sáng, với tâm hoan hỷ mang theo kho báu ban tặng. Hỡi đôi Aśvins, hãy đến ngôi nhà được dựng nên tốt lành; và Thần Mặt Trời vươn lên cao với ánh quang của mình.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रति: towards, in response
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• उषसाम्: of the dawns
• उषसाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• अग्रम्: the forefront, the first place
• अग्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• अख्यत्: he/it proclaimed, made known
• अख्यत्: —
• Type: Verb
• Root: √ख्या (ख्याते/आख्याने)

• विभातीनाम्: of the shining ones (dawns)
• विभातीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (participle used substantively)
• Root: वि-√भा → विभाती (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सुमनाः: kind-minded, benevolent
• सुमनाः: कर्तृ (अग्निः-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-मनस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)

• रत्नधेयम्: treasure/boon to be bestowed
• रत्नधेयम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रत्न-धेय (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)

• यातम्: come (you two)!
• यातम्: —
• Type: Verb
• Root: √या (गत्यर्थ)

• अश्विना: O Aśvins (the two horsemen)
• अश्विना: सम्प्रदान/सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• सुकृतः: well-made, well-built
• सुकृतः: विशेषण (दुरोणम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-कृत (प्रातिपदिक)

• दुरोणम्: house, dwelling
• दुरोणम्: कर्म (यातम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: दुरोण (प्रातिपदिक)

• उत्: up, forth
• उत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (उपसर्ग/अव्यय)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• ज्योतिषा: with light
• ज्योतिषा: करण
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• देवः: the god
• देवः: कर्तृ (सूर्यः-अपि)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• एति: goes, comes forth
• एति: —
• Type: Verb
• Root: √इ (गत्यर्थ)