Rig Veda 3.5.9: Mandala 3, Sukta 5, Mantra 9

Sukta 3.5

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.5)

Devata: Agni (as Mitra; as Mātariśvan)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

उदु ष्टुतः समिधा यह्वो अद्यौद्वर्ष्मन्दिवो अधि नाभा पृथिव्याः । मित्रो अग्निरीड्यो मातरिश्वा दूतो वक्षद्यजथाय देवान् ॥

Transliteration

úd u ṣṭutáḥ samídhā yahvó adyáud várṣman divó ádhi nā́bhā pṛthivyā́ḥ | mitró agnír ī́ḍyo mātáriśvā dūtó vakṣad yajáthāya devā́n ||

Translation

Được ca tụng, Người bùng cháy vươn lên nhờ củi mồi—đấng mãnh liệt này—trên đỉnh của trời, trên cái rốn của đất. Agni, người Bạn, đáng được tôn thờ—Mātariśvan—vị sứ giả, sẽ chuyên chở các thần đến cho lễ hiến tế, cho sự dâng cúng.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उदु: up, forth; indeed
• उदु: —
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग) + उ (अव्यय-प्रयोगः)

• ष्टुतः: praised
• ष्टुतः: Kartā (वर्ण्यः/अग्निः)
• Type: Verb
• Root: √स्तु (स्तुतौ) → स्तुत (कृदन्त)

• समिधा: with kindling/fuel
• समिधा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: समिध्/समिधा (प्रातिपदिक) < √इध् (दीप्तौ)

• यह्वः: the impetuous/active one
• यह्वः: Kartā (अग्निः)
• Type: Adjective
• Root: यह्व (प्रातिपदिक)

• अद्य: today, now
• अद्य: Adhikaraṇa (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• औत्: shone forth
• औत्: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √द्युत् (दीप्तौ) + आङ् (उपसर्ग) → आ+द्युत्

• वर्ष्मन्: in the height/summit
• वर्ष्मन्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वर्ष्मन् (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven/sky
• दिवः: Sambandha (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: Adhikaraṇa (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• नाभा: at the navel/center
• नाभा: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: Sambandha (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: Kartā (समनाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (fire)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• ईड्यः: worthy of praise
• ईड्यः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: √ईड्/√ईळ् (स्तुतौ) → ईड्य (कृदन्त) অথবা ईड्य (प्रातिपदिक)

• मातरिश्वा: Mātariśvan (wind/fire-bringer)
• मातरिश्वा: Kartā (समनाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: मातरिश्वन् (प्रातिपदिक)

• दूतः: messenger
• दूतः: Kartā (समनाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• वक्षत्: let (him) convey/carry
• वक्षत्: Kriyā (अनुशासन/विधि)
• Type: Verb
• Root: √वह् (वहने) → वक्ष (वैदिक/छान्दस रूप)

• यजथाय: for the sacrifice/act of worship
• यजथाय: Sampradāna (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: यजथ (प्रातिपदिक) < √यज् (देवपूजासंगतिकरणदान)

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)