Rig Veda 2.28.3 — Mandala 2, Sukta 28, Mantra 3

Sukta 2.28

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Varuṇa and the Ādityas (sons of Aditi)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

तव स्याम पुरुवीरस्य शर्मन्नुरुशंसस्य वरुण प्रणेतः । यूयं नः पुत्रा अदितेरदब्धा अभि क्षमध्वं युज्याय देवाः ॥

Transliteration

táva syāma puru-vī́rasya śármann uru-śáṃsasya varuṇa praṇétaḥ | yūyáṃ naḥ putrā́ aditer adabdhā́ abhí kṣamadhvaṃ yújyāya devā́ḥ ||

Translation

Nguyện chúng con ở trong sự chở che (śarman) của Ngài, hỡi Varuṇa—Đấng dẫn dắt của bậc được ca tụng rộng khắp, Đấng có nhiều anh hùng. Hỡi các con của Aditi, những vị không thể bị phản bội, xin hãy dung thứ cho chúng con, nâng đỡ chúng con vì sự ‘mắc ách’ đúng đắn (yujyāya); để các quyền năng được kết hiệp trong công việc chân thật.

Word by Word

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्याम: may we be
• स्याम: कर्तृ (we as subject)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• पुरुवीरस्य: of the many-heroed (one)
• पुरुवीरस्य: सम्बन्ध (qualifying the following noun)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पुरुवीर (प्रातिपदिक; पुरु- + वीर)

• शर्मन्: in the shelter/protection
• शर्मन्: अधिकरण (locus/state: ‘in/under’)
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• उरुशंसस्य: of the far-famed / widely-praised
• उरुशंसस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: उरुशंस (प्रातिपदिक; उरु- + शंस)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• प्रणेतः: O leader/guide
• प्रणेतः: सम्बोधन
• Type: Noun (agent)
• Root: प्र-नी (धातु) → प्रणेतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• यूयम्: you (pl.)
• यूयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (for us) / सम्बन्ध (of us) بحسب प्रयोग
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: कर्तृ (in apposition to ‘you’)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• अदितेः: of Aditi
• अदितेः: सम्बन्ध
• Type: Noun (proper)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• अदब्धाः: unharmed / unassailable
• अदब्धाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अदब्ध (प्रातिपदिक; a- + dabdha)

• अभि: towards / upon
• अभि: उपसर्ग (direction/intensity)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• क्षमध्वम्: be patient / be gracious
• क्षमध्वम्: क्रिया (addressed to the gods)
• Type: Verb
• Root: क्षम् (धातु; ‘to be patient/forbear’)

• युज्याय: for yoking / for union / for fitting (aid)
• युज्याय: सम्प्रदान (purpose: ‘for …’)
• Type: Adjective (gerundive used as noun/qualifier)
• Root: युज्य (प्रातिपदिक; gerundive from युज् ‘to yoke/join’)

• देवाः: O gods
• देवाः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)