Rig Veda 2.23.17: Mandala 2, Sukta 23, Mantra 17

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Brahmaṇaspati

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

विश्वेभ्यो हि त्वा भुवनेभ्यस्परि त्वष्टाजनत्साम्नःसाम्नः कविः । स ऋणचिदृणया ब्रह्मणस्पतिर्द्रुहो हन्ता मह ऋतस्य धर्तरि ॥

Transliteration

víśvebhyo hí tvā bhúvanebhyaḥ párí tváṣṭā́janat sāmnáḥ-sāmnaḥ kavíḥ | sá ṛṇácid ṛṇayā́ brahmaṇáspatir druhó hantā mahá ṛtásya dhártarí ||

Translation

Quả thật, từ mọi cõi giới, bao trùm các thế giới, Tvaṣṭṛ—vị thợ tạo tác—đã nắn nên Ngài: bậc hiền triết của các hiền triết, khúc tụng trong khúc tụng. Brahmaṇaspati, Chúa tể của Lời, đi lại cả giữa những kẻ cầu đạo bị ràng buộc vào chính đạo (ṛta); Ngài là kẻ diệt trừ phản trá, bậc vĩ đại nâng giữ Trật tự Bao la (ṛta).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विश्वेभ्यः: from all (beings)
• विश्वेभ्यः: Apādāna (abl.)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• भुवनेभ्यः: from the worlds
• भुवनेभ्यः: Apādāna (abl.)
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• अस्परि: apart (from), beyond
• अस्परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अस् + परि (निपात-समास/अव्यय)

• त्वष्टा: Tvaṣṭṛ
• त्वष्टा: Kartā
• Type: Noun (proper/deity)
• Root: त्वष्टृ (प्रातिपदिक)

• अजनत्: begot, generated
• अजनत्: —
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनँ)

• साम्नः: of the sāman (chant)
• साम्नः: Sambandha (gen.)
• Type: Noun
• Root: सामन् (प्रातिपदिक)

• साम्नः: of the sāman
• साम्नः: Sambandha (gen.)
• Type: Noun
• Root: सामन् (प्रातिपदिक)

• कविः: the seer, poet
• कविः: Kartā (apposition)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ऋणचित्: even (one) indebted
• ऋणचित्: —
• Type: Noun + particle (indeclinable compound)
• Root: ऋण (प्रातिपदिक) + चित् (निपात)

• ऋणया: with debt, by indebtedness
• ऋणया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऋण (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणस्पतिः: Brahmaṇaspati (Lord of prayer)
• ब्रह्मणस्पतिः: Kartā
• Type: Noun (deity)
• Root: ब्रह्मन् + पति (समास: षष्ठी-तत्पुरुष)

• द्रुहः: the hostile (ones), injurers
• द्रुहः: Karma
• Type: Noun
• Root: द्रुह् (प्रातिपदिक; ‘injury/hostility’, also ‘hostile one’)

• हन्ता: slayer
• हन्ता: Kartā (apposition)
• Type: Agent noun
• Root: √हन् (हनँ) → हन्तृ (कृदन्त)

• महत्: greatly; a great (deed)
• महत्: Karma/Adverbial
• Type: Adjective
• Root: मह्/महत् (प्रातिपदिक)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order)
• ऋतस्य: Sambandha (gen.)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• धर्तरि: in/at the supporter; as supporter
• धर्तरि: Adhikaraṇa
• Type: Noun (agent) / locative epithet
• Root: √धृ (धृञ्) → धर्तृ (कृदन्त)