HomeRig VedaMandala 10Sukta 94Mantra 14
Previous Mantra

Mantra 14

Sukta 10.94

Devata: Adrayaḥ/Grāvāṇaḥ; Vāc (as power) secondarily implied
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सुते अध्वरे अधि वाचमक्रता क्रीळयो न मातरं तुदन्तः । वि षू मुञ्चा सुषुवुषो मनीषां वि वर्तन्तामद्रयश्चायमानाः ॥

सु॒ते अ॑ध्व॒रे अधि॒ वाच॑मक्र॒ता क्री॒ळयो॒ न मा॒तर॑ु तु॒दन्त॑: । वि षू मु॑ञ्चा सुषु॒वुषो॑ मनी॒षां वि व॑र्तन्ता॒मद्र॑य॒श्चाय॑मानाः ॥

suté adhvaré ádhi vā́cam akrata krīḷáyo ná mātáram tudántaḥ | ví ṣū muñca susu-vúṣo manīṣā́ṃ ví vartantām ádrayaś cā́yamānāḥ ||

Trong lễ hiến đã được ép, trong nghi lễ adhvára không gián đoạn, các ngươi đã đặt lời nói lên trên đó—như lũ trẻ đùa nghịch mà chạm thúc mẹ mình. Hãy buông mở trọn vẹn ý niệm của kẻ đã ép khéo; nguyện những hòn đá ép, đang tụ hội và tìm kiếm, xoay chuyển và vận hành theo vòng tuần tự đã định.

सु॒ते । अ॒ध्व॒रे । अधि॑ । वाच॑म् । अ॒क्र॒त॒ । आ । क्री॒ळयः॑ । न । मा॒तर॑म् । तु॒दन्तः॑ । वि । सु । मु॒ञ्च॒ । सु॒सु॒ऽवुषः॑ । म॒नी॒षाम् । वि । व॒र्त॒न्ता॒म् । अद्र॑यः । चाय॑मानाः ॥सुते । अध्वरे । अधि । वाचम् । अक्रत । आ । क्रीळयः । न । मातरम् । तुदन्तः । वि । सु । मुञ्च । सुसुवुषः । मनीषाम् । वि । वर्तन्ताम् । अद्रयः । चायमानाः ॥sute | adhvare | adhi | vācam | akrata | ā | krīḷayaḥ | na | mātaram | tudantaḥ | vi | su | muñca | susu-vuṣaḥ | manīṣām | v i | vartantām | adrayaḥ | cāyamānāḥ

सुतेin the pressed Soma
सुते:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootसुता- (ppp. of √सु ‘to press/express Soma’)
अध्वरेin the sacrifice
अध्वरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootअध्वर-
अधिupon, over
अधि:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootअधि
वाचम्speech, utterance
वाचम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootवाच्-
अक्रतthey made, they fashioned
अक्रत:
TypeVerb
Root√कृ ‘to make, do’
क्रीळयःplayers, sporters
क्रीळयः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootक्रीळि- / क्रीळय- (from √क्रीळ् ‘to play’)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
मातरुःmothers
मातरुः:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootमातृ-
तुदन्तःstriking, prodding
तुदन्तः:
कर्ता (Kartā)
TypeVerb
Root√तुद् ‘to strike, push, prick’
विapart, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि
षुstraightway, indeed
षु:
TypeIndeclinable
Rootषु
मुञ्चrelease! let go!
मुञ्च:
TypeVerb
Root√मुच् ‘to release, let go’
सुषुवुषःO well-pressing ones
सुषुवुषः:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective
Rootसुषुवस्- (perf. participial stem of √सु ‘press Soma’)
मनीषाम्thought, inspired insight
मनीषाम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootमनीषा-
विapart, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि
वर्तन्ताम्let them turn/roll forth
वर्तन्ताम्:
TypeVerb
Root√वृत् ‘to turn, roll, proceed’
अद्रयःpress-stones
अद्रयः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootअद्रि-
and
:
TypeIndeclinable
Root
आयमानाःgoing, moving on (approaching/advancing)
आयमानाः:
कर्ता (Kartā)
TypeVerb
Root√या ‘to go, move’ (with ā-)