Rig Veda 10.46.1: Mandala 10, Sukta 46, Mantra 1

Sukta 10.46

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र होता जातो महान्नभोविन्नृषद्वा सीददपामुपस्थे । दधिर्यो धायि स ते वयांसि यन्ता वसूनि विधते तनूपाः ॥

Transliteration

prá hótā jā́to mahā́n nabhó-vin nṛ-sádvā sīdad apā́m upásthe | dadhír yó dhā́yi sá te váyāṃsi yantā́ vasū́ni vidhaté tanū-pā́ḥ ||

Translation

Ngài sinh làm vị tư tế của lễ hiến, vĩ đại, am tường cõi cao; giữa loài người Ngài ngự như sức mạnh nội tại, trong lòng (tấc) của các dòng nước. Đấng được đặt vững làm nền tảng ấy—dẫn dắt bước đi của ngươi, đem của cải đến cho người hành lễ, và hộ trì sinh linh mang thân.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• होता: the Hotṛ-priest (invoker)
• होता: Kartā
• Type: Noun
• Root: होतृ (√हु)

• जातः: born
• जातः: Kartā (predicate to होताः)
• Type: Verb
• Root: √जन् (jan) → जात (PPP)

• महान्: great
• महान्: Viśeṣaṇa (of होता/जातः)
• Type: Adjective
• Root: महत्

• नभो-वित्: knower/finder of the sky
• नभो-वित्: Viśeṣaṇa (of होता)
• Type: Noun/Adjective
• Root: नभस् + √विद् (vid) → -वित्

• नृ-षद्: sitting among men; man-dwelling
• नृ-षद्: Viśeṣaṇa (of होता)
• Type: Noun/Adjective
• Root: नृ + √सद् (sad) → -षद्

• वा: or / indeed
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• सीदत्: sat down, took seat
• सीदत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √सद् (sad)

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (of उपस्थे)
• Type: Noun
• Root: अप्

• उपस्थे: in the lap/seat (bosom)
• उपस्थे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उपस्थ

• दधिः: curd, sour milk
• दधिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: दधि

• यः: who
• यः: Kartā (relative)
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• धायि: was placed/established
• धायि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √धा (dhā)

• सः: he
• सः: Kartā (correlative)
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्

• वयांसि: birds; (also: vital powers/energies, depending on context)
• वयांसि: Karma (of यन्ता, ‘to guide’)
• Type: Noun
• Root: वयस्

• यन्ता: controller, guide, restrainer
• यन्ता: Kartā
• Type: Noun
• Root: √यम् (yam) → यन्तृ

• वसूनि: goods, riches
• वसूनि: Karma (of implied bestowal/arranging)
• Type: Noun
• Root: वसु

• विधते: for the worshipper/ritual performer
• विधते: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: √धा (dhā) with vi- → विधातृ/विधत् (ritual patron)

• तनू-पाः: body-protectors; guardians of the person
• तनू-पाः: Kartā (appositional/collective epithet)
• Type: Noun/Adjective
• Root: तनू + √पा (pā) → -पाः