Rig Veda 10.24.3: Mandala 10, Sukta 24, Mantra 3

Sukta 10.24

Rishi: Vimadá (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; unverified)

Samhita Patha (Devanagari)

यस्पतिर्वार्याणामसि रध्रस्य चोदिता । इन्द्र स्तोतॄणामविता वि वो मदे द्विषो नः पाह्यंहसो विवक्षसे ॥

Transliteration

yás patír vā́ryāṇām ási radhrásya coditā́ | índra stotṝṇām avitā́ ví vo máde dvíṣo naḥ pā́hy áṃhasaḥ vívakṣase ||

Translation

Ngài là chúa tể của những ân huệ tuyển chọn, cũng là đấng thúc đẩy ngay cả điều yếu ớt và tan vỡ. Hỡi Indra, đấng che chở các ca nhân, trong niềm hoan hỷ của sức lực (mada) của Ngài, xin gìn giữ chúng con khỏi kẻ thù và khỏi khốn nạn; vì Ngài muốn cho sự hiện hữu của chúng con được tăng trưởng.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who
• यः: सम्बन्ध/विशेष्य (यः = ‘who’, relative)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पतिः: lord, master
• पतिः: कर्तृ (यः पतिः … असि)
• Type: Noun
• Root: पति- (प्रातिपदिक) < √पा (पालने) (निरुक्त-सम्बन्ध)

• वार्याणाम्: of the precious things/treasures
• वार्याणाम्: सम्बन्ध (पतिः कस्य? वार्याणाम्)
• Type: Noun/Adjective (used substantively)
• Root: वार्य- (विशेषण/नाम) < वरीयस्/वर् (वरणे) (धन/वरणीय)

• असि: you are
• असि: अस्ति-क्रिया (copula)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू-सत्तायाम्)

• रध्रस्य: of the needy/poor (or: of the weak/afflicted)
• रध्रस्य: सम्बन्ध (चोदिता कस्य? रध्रस्य)
• Type: Noun
• Root: रध्र- (प्रातिपदिक)

• चोदिता: impeller, instigator
• चोदिता: कर्तृ (यः … चोदिता)
• Type: Noun (agent)
• Root: √चुद् (प्रेरणे) → चोदितृ- (कृदन्त, तृच्)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र- (देवनाम-प्रातिपदिक)

• स्तोतॄणाम्: of the praisers
• स्तोतॄणाम्: सम्बन्ध (अविता कस्य? स्तोतॄणाम्)
• Type: Noun
• Root: स्तोतृ- (प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तुतौ)

• अविता: protector
• अविता: कर्तृ (यः … अविता)
• Type: Noun (agent)
• Root: √अव् (रक्षणे) → अवितृ- (कृदन्त, तृच्)

• वि: apart, away; intensifier
• वि: क्रियाविशेषण (पाहि/विवक्षसे इत्यादि-क्रियायोगे)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/निपात)

• वः: of you (plural)
• वः: सम्बन्ध (नः/वः = ‘of us/you(pl.)’; here: ‘of you (pl.)’ in the transmitted text)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• मदे: in exhilaration, in (soma-)intoxication
• मदे: अधिकरण (मदे = ‘in exhilaration/at the soma-rapture’)
• Type: Noun
• Root: मद- (प्रातिपदिक) < √मद् (हर्षे/मदे)

• द्विषः: haters, enemies
• द्विषः: कर्म (पा- ‘protect (us) from whom?’)
• Type: Noun
• Root: द्विष्- (प्रातिपदिक) < √द्विष् (द्वेषे)

• नः: us
• नः: कर्म/सम्प्रदान (पाहि नः = protect us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• पाहि: protect
• पाहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पा (पालने/रक्षणे)

• अंहसः: from distress/sin
• अंहसः: अपादान (कस्मात्? अंहसः = from sin/distress)
• Type: Noun
• Root: अंहस्- (प्रातिपदिक)

• विवक्षसे: you wish/are eager (to convey/bring forth)
• विवक्षसे: क्रिया (इन्द्रस्य प्रवृत्तिः: ‘you strive/are eager’)
• Type: Verb
• Root: √वच् (वचने) with desiderative? / or √वक्ष् (वहने) — here: vi-√वक्ष् (to carry/bring forth) in middle