Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.168

Rishi: Not securely determinable from supplied text alone.
Devata: Vāta (with apām sakhā and ṛta associations)
Chandas: Likely Triṣṭubh (confirm by scan).

अन्तरिक्षे पथिभिरीयमानो न नि विशते कतमच्चनाहः । अपां सखा प्रथमजा ऋतावा क्व स्विज्जातः कुत आ बभूव ॥

अ॒न्तरि॑क्षे प॒थिभि॒रीय॑मानो॒ न नि वि॑शते कत॒मच्च॒नाह॑: । अ॒पां सखा॑ प्रथम॒जा ऋ॒तावा॒ क्व॑ स्विज्जा॒तः कुत॒ आ ब॑भूव ॥

antárikṣe pathíbhir ī́yamāno ná ní viśate katamáccanáh | apā́ṁ sákhā prathamajā́ ṛtā́vā kvà svíj jā́taḥ kúta ā́ babhūva ||

Ngài chuyển động trên những nẻo đường của trung giới (antarikṣa), chẳng hề dừng nghỉ vào bất cứ ngày nào. Bằng hữu của Nước (Apāṃ sakhā), Đấng sơ sinh, người gìn giữ ṛta (trật tự–chân lý vũ trụ) — rốt cuộc Ngài sinh ra ở đâu, và từ đâu mà đến để thành hữu thể?

अ॒न्तरि॑क्षे । प॒थिऽभिः । ईय॑मानः । न । नि । वि॒श॒ते॒ । क॒त॒मत् । च॒न । अह॒रिति॑ । अ॒पाम् । सखा॑ । प्र॒थ॒म॒ऽजाः । ऋ॒तऽवा॑ । क्व॑ । स्वि॒त् । जा॒तः । कुतः॑ । आ । ब॒भू॒व॒ ॥अन्तरिक्षे । पथिभिः । ईयमानः । न । नि । विशते । कतमत् । चन । अहरिति । अपाम् । सखा । प्रथमजाः । ऋतवा । क्व । स्वित् । जातः । कुतः । आ । बभूव ॥antarikṣe | pathi-bhiḥ | īyamānaḥ | na | ni | viśate | katamat | cana | ahariti | apām | sakhā | prathama-jāḥ | ṛta-vā | kva | svit | jātaḥ | kutaḥ | ā | babhūva

अन्तरिक्षेin the mid-air, in the atmosphere
अन्तरिक्षे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
पथिभिःby/with paths, along paths
पथिभिः:
करण
TypeNoun
Rootपथि/पथिन् (प्रातिपदिक; ‘path’)
ईयमानःgoing, moving
ईयमानः:
कर्ता
TypeVerb (participle)
Rootइ/ई (धातु ‘to go’)
not
:
TypeIndeclinable
Root
निdown, into
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
विशतेenters
विशते:
TypeVerb
Rootविश् (धातु ‘to enter’)
कतमःwhich (one)?
कतमः:
कर्ता (प्रश्नवाचक)
TypePronoun/Adjective
Rootकतम (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चनeven, at all
चन:
TypeIndeclinable
Rootचन
अहःday
अहः:
अधिकारण (कालवाचक)
TypeNoun
Rootअहन्/अह (प्रातिपदिक ‘day’)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक ‘water’)
सखाfriend
सखा:
कर्ता
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
प्रथमजाःfirst-born
प्रथमजाः:
विशेषण (सखा-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथमजा (प्रातिपदिक; ‘first-born’)
ऋतावाtruth-ordered, possessing ṛta
ऋतावा:
विशेषण (सखा-विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋतावन् (प्रातिपदिक; ‘possessing ṛta’)
क्वwhere?
क्व:
TypeIndeclinable
Rootक्व
स्वित्indeed? pray?
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
जातःborn
जातः:
कर्ता (सखा-सम्बन्धी)
TypeVerb (participle)
Rootजन् (धातु ‘to be born’)
कुतःfrom where?
कुतः:
अपादान (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
बभूवhas become, came to be
बभूव:
TypeVerb
Rootभू (धातु ‘to be, become’)