Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.168

Rishi: Not securely determinable from supplied text alone.
Devata: Vāta
Chandas: Likely Triṣṭubh (confirm by scan).

सं प्रेरते अनु वातस्य विष्ठा ऐनं गच्छन्ति समनं न योषाः । ताभिः सयुक्सरथं देव ईयतेऽस्य विश्वस्य भुवनस्य राजा ॥

सं प्रेर॑ते॒ अनु॒ वात॑स्य वि॒ष्ठा ऐनं॑ गच्छन्ति॒ सम॑नं॒ न योषा॑: । ताभि॑: स॒युक्स॒रथं॑ दे॒व ई॑यते॒ऽस्य विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ राजा॑ ॥

sáṁ prérate ánu vā́tasya viṣṭhā́ áinaṁ gacchanti sámanam ná yóṣāḥ | tā́bhiḥ sayúk sárathaṁ devá īyate ’sya víśvasya bhúvanasya rājā́ ||

Các tùy tùng cùng được thúc đi theo sau Vāta (Vāta); họ đi gặp ngài như những thiếu nữ đến hội. Cùng với họ, được ách chung trên một cỗ xe, vị thần tiến bước—ngài là vua của toàn thể thế giới đang thành hình này.

सम् । प्र । ई॒र॒ते॒ । अनु॑ । वात॑स्य । वि॒ऽस्थाः । आ । ए॒न॒म् । ग॒च्छ॒न्ति॒ । सम॑नम् । न । योषाः॑ । ताभिः॑ । स॒ऽयुक् । स॒ऽरथ॑म् । दे॒वः । ई॒य॒ते॒ । अ॒स्य । विश्व॑स्य । भुव॑नस्य । राजा॑ ॥सम् । प्र । ईरते । अनु । वातस्य । विस्थाः । आ । एनम् । गच्छन्ति । समनम् । न । योषाः । ताभिः । सयुक् । सरथम् । देवः । ईयते । अस्य । विश्वस्य । भुवनस्य । राजा ॥sam | pra | īrate | anu | vātasya | vi-sthāḥ | ā | enam | gacchanti | samanam | na | yoṣāḥ | tābhiḥ | sa-yuk | sa-ratham | devaḥ | īyate | asya | viśvasya | bhuvanasya | rājā

सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग) / sam (preverb)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग) / pra (preverb)
ईरतेthey set in motion / they are impelled
ईरते:
TypeVerb
Rootईर् (ईरणे) / īr
अनुalong, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय) / anu
वातस्यof the wind
वातस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक) / vāta
विष्ठाःtracks, paths, traces
विष्ठाः:
कर्तृ (with ईरते)
TypeNoun
Rootविष्ठा (प्रातिपदिक) / viṣṭhā
एनम्him
एनम्:
कर्म (with गच्छन्ति)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / etad
गच्छन्तिthey go, they follow
गच्छन्ति:
TypeVerb
Rootगम् (गत्यर्थे) / gam
समनम्the meeting-place, the common gathering
समनम्:
कर्म/गत्यर्थ-लक्ष्य (goal of motion)
TypeNoun
Rootसमन (प्रातिपदिक) / samana
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय) / na
योषाःwomen, maidens
योषाः:
कर्तृ (with गच्छन्ति)
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक) / yoṣā
ताभिःwith those (fem.)
ताभिः:
करण (instrument/association)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / tad
सयुक्yoked together, joined
सयुक्:
TypeAdjective
Rootसयुज् (प्रातिपदिक; from √युज्) / sayuj
सरथम्chariot (as a vehicle), car
सरथम्:
कर्म (with ईयते)
TypeNoun
Rootसरथ (प्रातिपदिक) / saratha
देवःthe god
देवः:
कर्तृ (with ईयते)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) / deva
ईयतेgoes, moves
ईयते:
TypeVerb
Rootइ (गत्यर्थे) / i
अस्यof this, of him
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / idam
विश्वस्यof all, of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) / viśva
भुवनस्यof the world, of existence
भुवनस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; from √भू) / bhuvana
राजाking, ruler
राजा:
कर्तृ/विशेषण (देवः का विशेषण/सम्बोधनार्थ)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) / rājan