Mantra 12
Sukta 10.119
Rishi: As above for RV 10.119 (self-utterance of a Soma-inspired seer; precise rishi uncertain).
Devata: Soma (and Āpas).
Chandas: Requires verification; hymn commonly grouped with late RV meters (Tr̥ṣṭubh/Jagatī tendencies).
Samhita Patha (Devanagari)
अहमस्मि महामहोऽभिनभ्यमुदीषितः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒हम॑स्मि महाम॒हो॑ऽभिन॒भ्यमुदी॑षितः । कु॒वित्सोम॒स्यापा॒मिति॑ ॥
Transliteration
ahám asmi mahāmahó ’bhi-nabhyám udī́ṣitaḥ | kuvít somásyāpā́m íti ||
Translation
Ta thuộc về sự vĩ đại mênh mông; ta được nâng lên hướng về trung tâm nơi rốn (cốt lõi). Có lẽ điều này đến từ những dòng nước của Soma—ta tự nhủ trong lòng như vậy.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒हम् । अ॒स्मि॒ । म॒हा॒ऽम॒हः । अ॒भि॒ऽन॒भ्यम् । उ॒त्ऽई॑षितः । कु॒वित् । सोम॑स्य । अपा॑म् । इति॑ ॥अहम् । अस्मि । महामहः । अभिनभ्यम् । उत्ईषितः । कुवित् । सोमस्य । अपाम् । इति ॥aham | asmi | mahāmahaḥ | abhi-nabhyam | ut-āṣitaḥ | kuvit | somasya | apām | iti
Word by Word
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिam
अस्मि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
महामहःgreat greatness / the very great (one)
महामहः:
कर्म
TypeNoun (epithet/title)
Rootमहामहस् (प्रातिपदिक; महत्/मह + महस् ‘महिमा/महः’)
अभिनभ्यम्assailable / to be attacked
अभिनभ्यम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective (verbal adjective)
Rootअभि-नभ्य (धातु/कृदन्त-आधार; ‘नभ्/नभ्य’ = to press/strike/attack; with अभि)
उदीषितःimpelled, set forth
उदीषितः:
कर्तृ (अहम्-सम्बन्धि विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootउद्-ईष् (धातु) / ईष् ‘to impel, set in motion’; with उद्
कुवित्perhaps
कुवित्:
—
TypeIndeclinable
Rootकु + वित् (निपात/अव्यय; कुवित् = ‘perhaps?’)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
इतिthus
इति:
—
TypeIndeclinable
Rootइति (निपात)