Rig Veda 1.76.4: Mandala 1, Sukta 76, Mantra 4

Sukta 1.76

Rishi: Gautama

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

प्रजावता वचसा वह्निरासा च हुवे नि च सत्सीह देवैः । वेषि होत्रमुत पोत्रं यजत्र बोधि प्रयन्तर्जनितर्वसूनाम् ॥

Transliteration

prajā́vatā vácasā váhniḥ āsā́ ca huvé ní ca satsīhá deváiḥ | véṣi hotrám utá potrám yajatra bódhi práyantar janitár vásūnām ||

Translation

Với lời nói đầy sức sinh thành, ta kêu mời ngươi, hỡi kẻ mang ngọn lửa; hãy đến và ngồi đây cùng các thần. Ngươi mang chức phận mời thỉnh (Hotṛ) và cả chức phận tẩy sạch (Potṛ), hỡi đấng đáng tế tự; hãy thức dậy như kẻ tiến bước, hỡi đấng sinh ra mọi của báu.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रजावतā: with progeny; fruitful
• प्रजावतā: करण
• Type: Adjective
• Root: प्रजा-वत् (प्रजा + वतुप्)

• वचसा: with speech/utterance
• वचसा: करण
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• वह्निः: the bearer; Agni (as priest/bearer)
• वह्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वह्नि- (प्रातिपदिक)

• आसा: I have sat / I sit (down)
• आसा: क्रिया
• Type: Verb
• Root: आस् (धातु) / आसा (वेदिक-रूप; 1st sg. perfect/aorist-like)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• हुवे: I invoke
• हुवे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हू (धातु)

• नि: down; in
• नि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: नि

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• सत्सि: sit (down)!
• सत्सि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु)

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• देवैः: with the gods
• देवैः: सह/साकम् (सहकारक-भावः)
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• वेषि: you convey/bring; you perform (as officiant)
• वेषि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह्/वश्? (वेदिक क्रिया-रूप; √वश्/√वह् ‘to convey/bring’ used of priestly functions)

• होत्रम्: the Hotṛ-function/office
• होत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: होत्र- (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• पोत्रम्: the Potṛ-function/office
• पोत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पोत्र- (प्रातिपदिक)

• यजत्र: O worshipful one
• यजत्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: यजत्र- (प्रातिपदिक; from √यज्)

• बोधि: be awake; take notice
• बोधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)

• प्रयन्तः: going forth; advancing
• प्रयन्तः: कर्तृ (of an implied action)
• Type: Participle
• Root: प्र-यन्त् (प्र + √इ ‘to go’ → यन्त् ‘going’)

• जनितः: O begetter/producer
• जनितः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: जनितृ- (प्रातिपदिक; from √जन्)

• वसूनाम्: of goods/wealth; of the Vasus
• वसूनाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: वसु- (प्रातिपदिक)