Rig Veda 1.71.9: Mandala 1, Sukta 71, Mantra 9

Sukta 1.71

Rishi: Parāśara Śāktya

Devata: Sūrya with Mitra-Varuṇa (sovereign guardians of r̥ta)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

मनो न योऽध्वनः सद्य एत्येकः सत्रा सूरो वस्व ईशे । राजाना मित्रावरुणा सुपाणी गोषु प्रियममृतं रक्षमाणा ॥

Transliteration

manó na yó ’dhvánaḥ sadyá éty ékaḥ satrā́ sū́ro vásva īśe | rājānā mitrā́varuṇā supāṇī góṣu priyám amṛ́taṃ rákṣamāṇā ||

Translation

Đấng ấy, đi ngay trên con đường như tâm ý—một mình mà thường hằng hiện diện—ngự trị của cải như mặt trời. Hai vị vương Mitra và Varuṇa, với đôi tay thiện lành, gìn giữ kho báu bất tử đáng yêu giữa những “bò” tức các tia sáng.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मनः: mind (as/like the mind)
• मनः: Karaṇa (उपमान/साधनभावे—‘मनः इव’)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अध्वनः: of the path/journey
• अध्वनः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अध्वन् (प्रातिपदिक)

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यस् (अव्यय)

• एति: goes/comes
• एति: —
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• एकः: alone/one
• एकः: Kartā (यः…एकः—कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• सत्रा: always, continually
• सत्रा: Adhikaraṇa (काल/भावाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्रा (अव्यय)

• सूरः: the Sun (Sūrya)
• सूरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• वस्वः: of wealth/goods
• वस्वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• ईशे: rules, is lord of
• ईशे: —
• Type: Verb
• Root: ईश् (धातु)

• राजानौ: the two kings
• राजानौ: Kartā
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• मित्रावरुणा: Mitra and Varuṇa
• मित्रावरुणा: Kartā (राजानौ…—समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मित्र-वरुण (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)

• सुपाणी: having good hands
• सुपाणी: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-पाणि (बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रातिपदिक)

• गोषु: among/in the cows (cattle)
• गोषु: Adhikaraṇa (स्थानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: dear, beloved
• प्रियम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• अमृतम्: immortal(ity); ambrosia
• अमृतम्: Karma (प्रियम् अमृतम्—समनाधिकरण/विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• रक्षमाणौ: protecting, guarding
• रक्षमाणौ: Kartā (सह-क्रिया/विशेषण—‘रक्षन्तौ’)
• Type: Verb (Participle)
• Root: रक्ष् (धातु) → रक्षमाण (वर्तमान कृदन्त)