Mantra 1
Sukta 1.66
Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
रयिर्न चित्रा सूरो न संदृगायुर्न प्राणो नित्यो न सूनुः ॥
Samhita Patha (IAST)
र॒यिर्न चि॒त्रा सूरो॒ न सं॒दृगायु॒र्न प्रा॒णो नित्यो॒ न सू॒नुः ॥
Transliteration
rayír ná citrā́ sū́ro ná saṃdṛ́g | āyúr ná prāṇó nítyo ná sū́nuḥ ||
Translation
Như của cải muôn sắc, như mặt trời thấy đúng thực; như sự sống và hơi thở, như người con vĩnh cửu—Agni là sự sung mãn nâng đỡ, là sự hiện diện trong ta luôn được làm mới.
Padapatha (Word Analysis)
र॒यिः । न । चि॒त्रा । सूरः॑ । न । स॒म्ऽदृक् । आयुः॑ । न । प्रा॒णः । नित्यः॑ । न । सू॒नुः ॥रयिः । न । चित्रा । सूरः । न । सम्दृक् । आयुः । न । प्राणः । नित्यः । न । सूनुः ॥rayiḥ | na | citrā | sūraḥ | na | sam-dṛk | āyuḥ | na | prāṇaḥ | nityaḥ | na | sūnuḥ
Word by Word
रयिःwealth, bounty
रयिः:
कर्तृ (उपमान-रूपेण) / विशेष्य
TypeNoun
Rootरयि- (प्रातिपदिक)
नlike/as; (in correlative) ‘as … so …’
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
चित्राःbright, variegated, wondrous
चित्राः:
विशेषणम् (रयिः इत्यस्य) / उपमान-गुणः
TypeAdjective
Rootचित्र- (प्रातिपदिक)
सूरःsun; (also) hero
सूरः:
कर्तृ (उपमान-रूपेण) / विशेष्य
TypeNoun
Rootसूर- (प्रातिपदिक)
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
संदृक्sight, vision
संदृक्:
कर्तृ/विशेष्य (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootसंदृश् (धातु) → सं-दृक् (कृदन्त-प्रातिपदिक, ‘seeing, sight’)
आयुःlife, lifetime
आयुः:
कर्तृ/विशेष्य (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootआयुस्- (प्रातिपदिक)
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
प्राणःbreath, vital breath
प्राणः:
कर्तृ/विशेष्य (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootप्राण- (प्रातिपदिक; प्र-√अन् ‘to breathe’ से)
नित्यःeverlasting, constant
नित्यः:
विशेषणम् (प्राणः इत्यस्य) / उपमान-गुणः
TypeAdjective
Rootनित्य- (प्रातिपदिक)
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सूनुःson, offspring
सूनुः:
कर्तृ/विशेष्य (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootसूनु- (प्रातिपदिक)