Mantra 11
Sukta 1.188
Rishi: Agastya (traditionally associated with RV 1.188 in Anukramaṇī lists)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (implied by the verse’s own mention; exact metrical count not computed here)
Samhita Patha (Devanagari)
पुरोगा अग्निर्देवानां गायत्रेण समज्यते । स्वाहाकृतीषु रोचते ॥
Samhita Patha (IAST)
पु॒रो॒गा अ॒ग्निर्दे॒वानां॑ गाय॒त्रेण॒ सम॑ज्यते । स्वाहा॑कृतीषु रोचते ॥
Transliteration
purógā agnír devā́nāṃ gāyatréṇa sám ajyate | svā́hākṛtīṣu rocate ||
Translation
Agni, Đấng đi trước, vị thủ lĩnh của các Deva, được xức và hòa hợp một cách viên mãn bởi Gāyatrī, rồi được khởi động. Ngài rực sáng trong những hành vi hiến dâng nơi linh hồn thốt lên: “svāhā”.
Padapatha (Word Analysis)
पु॒रः॒ऽगाः । अ॒ग्निः । दे॒वाना॑म् । गा॒य॒त्रेण॑ । सम् । अ॒ज्य॒ते॒ । स्वाहा॑ऽकृतीषु । रो॒च॒ते॒ ॥पुरःगाः । अग्निः । देवानाम् । गायत्रेण । सम् । अज्यते । स्वाहाकृतीषु । रोचते ॥puraḥ-gāḥ | agniḥ | devānām | gāyatreṇa | sam | ajyate | svāhākṛtīṣu | rocate
Word by Word
पुरोगाःgoing in front; leading
पुरोगाः:
Kartā (विशेषणरूपेण ‘अग्निः’ का)
TypeAdjective
Rootपुरोग (प्रातिपदिक; पुरस्-ग/गम् ‘to go’ से कृत) अथवा पुरोग (विशेषण-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire; the fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive: whose/among whom)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
गायत्रेणwith/by the Gāyatrī (metre/chant)
गायत्रेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootगायत्र (प्रातिपदिक)
समज्यतेis anointed; is duly prepared/arranged
समज्यते:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootअञ्ज् (धातु) + सम् (उपसर्ग)
स्वाहाकृतीषुin the ‘svāhā’-utterances / in the svāhā-formulas
स्वाहाकृतीषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootस्वाहाकृति (प्रातिपदिक; स्वाहा + कृति)
रोचतेshines; is radiant
रोचते:
Kriyā (अन्य क्रिया; कर्ता = अग्निः)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)